Twee weken geleden kondigde bevoegd minister Jan Jambon aan dat hij 6 procent van de subsidies voor cultuur wil wegsnijden. De N-VA'er wil de grote huizen, zoals de Ancienne Belgique en Vooruit, 'slechts' 3 procent laten besparen, terwijl hij de projectsubsidies met 60 procent wil verlagen. Een beslissing die voor beroering zorgde en blijft zorgen in de kunstensector. Veel artiesten zijn van mening dat Jambon door drastisch te snijden in de projectsubsidies een vruchtbare bodem voor beginnende kunstenaars drooglegt.

Vorige week verzamelde de cultuursector al verzamelen in de Beursschouwburg, enkele dagen later volgde een protest in de buurt van het Vlaams Parlement, waar toen de commissie cultuur aan de gang was. Enkele bekende acteurs, zoals Tom Van Dyck en Marijke Pinoy, woonden die vergadering ook bij.

Nu lanceert een nog veel groter peloton aan kunstenaars, bekend en minder bekend, een open brief. In totaal steunen zo'n 400 artiesten, vooral muzikanten, de tekst. Daarbij zitten gerenommeerde jazzmusici als Michel Bisceglia en Lander Gyselinck, maar ook populaire artiesten als Niels Destadsbader, Natalia, Koen Wauters en Bart Peeters. Ook regisseur Lukas Dhont, komiek William Boeva, schrijver Jeroen Olyslaegers en acteurs Marie Vinck, Charlotte Vandermeersch, Koen De Bouw en Tine Embrechts hebben de brief ondertekend.

De ondertekenaars maken zich naar eigen zeggen zorgen over 'een groeiende vorm van polarisatie' en vragen zich af 'waar de joie de vivre in onze samenleving gebleven is'. Ze willen de 'toenemende perceptie' tegenspreken dat de creatieve sector 'buiten de samenleving' staat en 'in een ivoren toren' woont. 'De totaalsom van onze verscheidenheid en diversiteit is wat de Vlaamse identiteit van onze sector zo sterk en boeiend maakt: cultuur gaat van Clouseau tot Wim Henderickx, van Wim Vandekeybus tot Sterren op de dansvloer, van The Broken Circle Breakdown tot FC De Kampioenen.'

Het staat nu al vast dat de open brief niet de laatste actie van de cultuursector zal zijn. Vorige week dienden de vakbonden een stakingsaanzegging in, die mogelijke acties van cultuurhuizen en -makers juridisch dekt. Op 28 november, wanneer de besparingen voor de cultuursector in het Vlaams Parlement worden besproken, worden er ook protesten verwacht, net als op 5 december, wanneer de medewerkers van de VRT van zich willen laten horen. Ook zij krijgen namelijk besparingen te slikken.

Lees hieronder de integrale open brief.

Geachte Heer minister-president Jan Jambon,

Viceminister-presidenten Bart Somers, Hilde Crevits en Ben Weyts

De laatste tijd is er heel wat inkt gevloeid over cultuur en Vlaamse identiteit. Het zal u niet ontgaan zijn dat er op dit moment verschillende krachten leven in onze samenleving. We worden geconfronteerd met een groeiende vorm van polarisatie. Dat baart iedereen zorgen, aan welke kant hij of zij ook staat. We vragen ons af waar de joie de vivre in onze samenleving gebleven is, onze zin voor (absurde) humor, onze zin om op een eigengereide en onbevangen manier met de dingen om te gaan, stuk voor stuk elementen die ons als samenleving altijd hebben gekenmerkt.

We maken ons zorgen over een toenemende perceptie dat mensen die werkzaam zijn in de creatieve sector als het ware buiten de samenleving staan, en daardoor weggezet worden als elitair, wonend in een ivoren toren. Dat beeld klopt uiteraard niet. Onze sector put uit de brede lagen van de samenleving, het is een verzameling van jonge en minder jonge ondernemende mensen op zoek naar schoonheid, naar plezier, naar ernst en inzicht... We zijn een amalgaam van mensen die emoties benoemen (in muziek, dans, beeld, woord), we begeleiden levensgebeurtenissen met wat we elke dag maken, we zorgen voor verstrooiing, we proberen kritisch ogen te openen door dingen in vraag te stellen... We zijn bekommerd om de nieuwe generatie en proberen deze te begeleiden in projecten waarin zij de kans krijgt om zich verder te ontwikkelen.

Door onze gezamenlijke passie om op zoek te gaan naar de ultieme creatie, de perfecte song, een pakkende compositie, het ontroerende verhaal- kortom, naar de relevantie en de impact waarvoor we bekend staan, voelen we ons als creatieve sector heel erg met elkaar verbonden. Dat blijkt ook uit de massale reactie die, lijkt ons, tot heroverweging uitnodigt.

De totaalsom van onze verscheidenheid en diversiteit is wat de Vlaamse identiteit van onze sector zo sterk en boeiend maakt: cultuur gaat van Clouseau tot Wim Henderickx, van Wim Vandekeybus tot 'Sterren op de dansvloer', van 'The Broken Circle Breakdown' tot 'FC De Kampioenen'. Cultuur wordt wel eens verward met kunst, maar u bent dan ook minister van Cultuur, en daarvan is kunst slechts een onderdeel. Hoe ruim men het ook bekijkt, men kan er niet om heen dat onze sector een succesverhaal is, maatschappelijk én economisch. We draaien in verschillende disciplines mee op topniveau, de investeringen in cultuur doen onze economie draaien.

Bovendien werken we versterkend voor de sociale samenhang van onze samenleving, iets wat de laatste tijd erg onder druk is komen te staan en waar zowel jullie als wij heel veel belang aan hechten. Er moet in de cinemazaal, theater, de concertzaal, kortom in alle zalen waar kunst en cultuur elkaar vinden, plaats zijn voor iedereen. Niemand is gebaat met cultuur die enkel toegankelijk is voor een elite, samen willen we werken aan een inclusief verhaal. Bovendien hebben we in Vlaanderen een bruisend verenigingsleven waar we trots op mogen zijn: jeugdorkesten, amateurtheater-gezelschappen, de talloze harmonie- en fanfareorkesten, schildersgroepen, dansverenigingen,... de lijst is eindeloos!

We betreuren dan ook dat we meteen bij de start van deze nieuwe Vlaamse Regering door een pijnlijke beslissing getroffen worden zonder overleg met de sector. Daarom reiken wij u graag de hand om op een constructieve manier van gedachten te wisselen, zodat onze culturele rijkdom niet in elkaar hoeft te storten door bijvoorbeeld een vorm van drooglegging van de start-ups (de toekomst van onze Vlaamse cultuur) - die in andere domeinen terecht net wél aangemoedigd worden! We willen graag samen bouwen aan een warme samenleving waar plaats is voor iedereen, los van elke politieke of ideologische voorkeur en waar cultuur een belangrijke plaats in kan blijven nemen! Wij kijken uit naar een gezamenlijk overleg.

Met achting,

De cultuursector

(In willekeurige volgorde) VLAMO VZW, Stefan Hertmans, Koen Wauters, Felix Vangroeningen, Filip Cauwelier, Elise Caluwaerts, Philippe Geubels, Selah Sue, Wim Opbrouck, Wim Vandekeybus, Jef Neve, Iris Bouche, Niels Destadsbader, Lukas Dhont, OPEN DOEK, Bart Peeters, Eva De Roovere, Peter Decaluwe, Natalia Druyts, Dirk Brossé, Tina Maerevoet, Tine Embrechts, Lieve Blancquaert, Astrid Stockman, Barbara Sarafian, Laura Tesoro, Wannes Capelle, Jelle Cleymans, Michael Roskam, Liebrecht Vanbeckevoort, Michael Pas, Pieter Kindt, Wietse Tanghe, Mike Naert, Helmut Lotti, Koen De Bouw, Kris Wauters, Bram Van Camp, Stefan Degand, Frank Vaganée, Lize Feryn, Steven Van Herreweghe, Isolde Lasoen, Tom Kestens, Stijn Meuris, Hilde Van Mieghem, Jeroen Olyslaegers, Daan Stuyven, Brihang, Stef Aerts, Teun Verbruggen, Wim Lybaert, Mathieu Terryn, Klara Van Es, Julien Libeer, Wannes Destoop, Bert Ostyn, Thomas Vanderveken, Lander Gyselinck, Mich Walschaerts, Mario Goossens, Nicolas Rombouts, Patrick Steenaerts, Lennert Coorevits, Steve Willaert, Riet Jaeken, Jo Hermans, Marie Vinck, De ACTEURSGILDE, Koen De Graeve, Tim Grand Haegen, Stijn Peeters, William Boeva, Yevgueni, Bram Vanparys, Roland Van Campenhout, Dimitri Leue, sws GALM, Jonas Van Bossche, Walter Baele, Stoffel Verlackt, Steven De bruyn, Eric Didden, Jens Bouttery, Bram Delooze, Peter Verhaegen, Bert Helsen, Jonas Vermeulen, Daniel van Hooidonks, David Lamela, Roeland Hendrickx, Marij Hulsmans, Rob Vanspauwen, Roeland Alen, Poltrock, Bob Parmentier, Frederik Sioen, Charlotte Vandermeersch, Wim Wabbes, Jeroen Swinnen, Christophe Cocquyt, Jan Matthys, Evert Van Eynde, Andy Dhondt, Tijs Delbeke, Werner Peynsaert, Pieter Peirsman, Werner Dewachter, Dieter Claeys, Michel Bisceglia, DANSPUNT, Alano Gruarin, Kobe Proesmans, Dré Pallemaerts, De Block Jan...

Klik hier voor de namen van de andere ondertekenaars.