'Na 20 jaar zwemmen of verzuipen in de cultuursector, stop ik ermee', laat intendant Jan Moeyaert weten op Facebook. Moeyaert organiseert het festival al sinds 2009. 'Ik stel mij ter beschikking als ervaren vrijwilliger: het culturele middenveld zal die onvolprezen soort meer dan ooit massaal kunnen 'tewerkstellen'', schrijft hij niet zonder ironie. 'Ook al is dat een beschamende nep-oplossing voor een sector die economisch en inhoudelijk zo veel positiefs bijdraagt in toch wel zorgwekkende tijden.'

Met projecten als Watou, maar ook Beaufort in Oostende bereikten Moeyaerts vzw's Kunst en Stichting IJsberg 'enkele miljoenen mensen', stelden ze 'honderden mensen' tewerk en gaven ze 'honderden scheppende mensen toegang tot een dankbaar en trouw publiek', schrijft Moeyaert. 'De subsidies die we loskregen hielden nooit meer dan 30 procent van onze omzet in: 70 procent waren eigen middelen. Het West-Vlaams Economisch Studiebureau berekende ooit voor ons dat élke gesubsidieerde euro die wij van de overheid los schooiden telkens tussen de 5 à 25 euro opbracht voor de maatschappij en de economie.'

Privésponsors

In juni 2016 hing de toekomst van het festival al eens aan een zijden draadje. Toen was de beoordelingscommissie was niet onder de indruk van de zakelijke en artistieke opzet van het festival, en de organisatie kon fluiten naar de 400.000 euro subsidie vanuit het Kunstendecreet. Tot er begin maart een oplossing uit de bus kwam: de provincie West-Vlaanderen kwam eenmalig met 225.000 euro over de brug, voor de edities van 2018 en 2019 paste toenmalig minister van cultuur Sven Gatz (Open VLD) 135.000 euro bij.

'Ik denk niet dat het artistieke aspect of onze toegankelijke insteek de doorslag hebben gegeven', zei Moeyaert in Knack Focus toen het doek over Watou dreigde te vallen. 'Maar het feit dat de Westhoek weer een opdoffer krijgt, dat het stadsbestuur van Poperinge panikeert en de horeca hen onder druk zet, mag je niet onderschatten. Als er twee jaar lang niets gebeurt tijdens de zomer, blijven de toeristen weg. En dat voelt de lokale economie.' En nog: 'We verdedigen ons vanuit de sector niet genoeg met concrete cijfers. Het is zever dat de cultuursector niet zou weten waarover het gaat, dat we enkel leven van subsidies.'

De stad Poperinge, die het festival elk jaar steunde met 125.000 euro, zal nu ook de organisatie overnemen, maar dan mits Vlaamse subsidies. Ze zoekt ook naar privésponsors. 'Watou kreeg jaarlijks 135.000 euro van de Vlaamse overheid. Mocht die subsidie volledig wegvallen, wordt het moeilijk', vertelt burgemeester van Poperinge Christof Dejaegher (CD&V). 'Als we een pak minder subsidie krijgen, moeten we het wel kunnen bolwerken. We dienden alvast een aanvraag in voor subsidie.'

Voor 2021 wil de stad het festival in een nieuw jasje steken. '2020 wordt een overgangsjaar. Kunstenaar Koen Vanmechelen wordt peter en zal bepalen welke nieuwe en jonge kunstenaars te zien zijn op Watou', aldus burgemeester Dejaegher. De afgelopen editie van het kunstenfestival lokte ongeveer 21.000 bezoekers.

Het is genoeg geweest. Na 20 jaar zwemmen of verzuipen in de cultuursector, stop ik er mee. Met vzw Kunst en vzw...

Geplaatst door Jan Moeyaert op Zondag 10 november 2019