België? Kom je misschien uit Toernhouwt? 'Het duurt even voor ik doorheb dat de Zuid-Koreaanse sterregisseur die voor me zit Turnhout bedoelt. Dat dat de eerste stad is die Bong Joon-ho met België associeert, hoeft niet te verbazen: de 47-jarige filmmaker presenteerde er in 2001 zijn eerste film Barking Dogs Never Bite. Sinds die zwarte komedie doet Bong doorgaans iets grotere festivals aan. De misdaadthriller Memories of Murder (2003) won prijzen in San Sebastian, de monsterfilm The Host (2006) speelde in Cannes, het maniakale melodrama Mother (2009) was de Zuid-Koreaanse inzending voor de Oscars en het postapocalyptische treinavontuur Snowpiercer (2013) ging naar Berlijn.
...

België? Kom je misschien uit Toernhouwt? 'Het duurt even voor ik doorheb dat de Zuid-Koreaanse sterregisseur die voor me zit Turnhout bedoelt. Dat dat de eerste stad is die Bong Joon-ho met België associeert, hoeft niet te verbazen: de 47-jarige filmmaker presenteerde er in 2001 zijn eerste film Barking Dogs Never Bite. Sinds die zwarte komedie doet Bong doorgaans iets grotere festivals aan. De misdaadthriller Memories of Murder (2003) won prijzen in San Sebastian, de monsterfilm The Host (2006) speelde in Cannes, het maniakale melodrama Mother (2009) was de Zuid-Koreaanse inzending voor de Oscars en het postapocalyptische treinavontuur Snowpiercer (2013) ging naar Berlijn. Ondertussen werd Bong Joon-ho zowat de Zuid-Koreaanse Erik Van Looy. Niet dat hij in Seoel De slimste mens presenteert, maar net als Van Looy is Bong in eigen land een ontzettend populaire en vaak records brekende genrefilmer. Het verschil? Bongs films zijn nooit rechttoe-rechtaangenreproducten en de laatste jaren komen ze alsmaar vaker met een in actie, suspense en drama verpakte boodschap over mens en milieu. Zo ontstaat in de Godzilla-update The Host een gulzig mensenvretend monster door het illegaal lozen van chemisch afval. In Snowpiercer heeft een desastreus afgelopen plan om de klimaatopwarming te stoppen de aarde in een dodelijke ijsklomp veranderd. Bong is bovendien nooit vies van enige kritiek op kapitalisme of klassenmaatschappij. In 's mans nieuwste film Okja krijgt een door Tilda Swinton geleide multinational een veeg uit Bongs cinematografische pan wanneer het bedrijf genetisch gemanipuleerde reuzenvarkens creëert om vleesconsumptie nóg gemakkelijker en goedkoper te maken. Maar Bong zou Bong niet zijn als hij niet ook een naar Steven Spielbergs E.T. (1982) lonkend vriendschapsverhaal tussen een kind en een creatuur door zijn vleesmolen zou draaien. In Cannes, waar de film in wereldpremière ging, zorgden niet de genetisch gemanipuleerde dieren of de huiveringwekkende slachthuisscènes voor ophef, maar wel het feit dat Okja door Netflix geproduceerd is, en dat de streamingreus niet van plan is om de Franse wet te volgen, door de film eerst in de bioscoop uit te brengen en dan drie jaar te wachten voordat hij op de digitale abonnees wordt losgelaten. Bong Joon-ho: Ik voel me misbruikt! (lacht luid) Nee, maar ik had het niet echt zien aankomen. De programmatoren van het festival hebben de film geselecteerd voor de officiële competitie en daarna hebben ze zelf een controverse gecreëerd. What the fuck?! Hadden ze die hele discussie over filmreleases en sperperiodes niet beter even voor of na het festival gevoerd? Het is toch niet aan mij of aan Noah Baumbach, die met The Meyerowitz Stories ook met een door Netflix geproduceerde film meedong naar de Gouden Palm, om de Franse wetgeving over filmdistributie te bestuderen? Ik ben een filmmaker. Ik schrijf een script, ik maak een storyboard en dan draai ik de film. Wat daarna komt, is niet mijn job. Bong: Oké, de gedeelde ervaring van een bioscoop is nog steeds de allerbeste manier om een film te zien. Maar andere opties zijn blu-rays en Netflix of iTunes. Alles hangt natuurlijk af van hoe je beeld en geluid instelt, maar met het juiste materiaal kan Netflix echt een thuisbioscoop worden. Dat wordt almaar goedkoper terwijl de technologie en de beeld- en geluidskwaliteit almaar beter worden. Ik zie mijn films niet graag op kabeltelevisie, want dan worden ze onderbroken door reclame en staan er logo's in beeld, in hotels en op vliegtuigen worden de beeldverhoudingen dan weer niet gerespecteerd, maar bij Netflix heb je dat dus niet.Ze begrijpen dat er zo weinig mogelijk storende elementen moeten zijn die het publiek uit de film kunnen halen. Het gekste wat ik op dat vlak ooit heb meegemaakt, was op een trein van Seoel naar mijn geboortestad Daegu. Op die hogesnelheidslijn hadden ze een cinemawagon. Ik dus dolgelukkig, maar toen de film begon, verscheen er een boodschap, dat de speelduur van de film aan de reisduur was aangepast. Dat hou je toch niet voor mogelijk? Dan heeft Netflix toch iets meer respect voor het medium.Bong: Ik zou dit beter niet zeggen, maar ik ben eens met de bazen van Netflix gaan eten en dat is precies wat ik hen verteld heb, dat ze de films van Stanley Kubrick en meer dingen zoals Martin Scorsese's Mean Streets (1973) zouden moeten aanbieden. Weet je wat hun antwoord was? Dat ze wel willen maar dat het publiek die films toch niet bekijkt. Anderzijds hebben ze bijvoorbeeld wel een fantastisch aanbod van documentaires. Mijn vrienden vragen me voortdurend wie ze kunnen bellen bij Netflix omdat ze films produceren waar andere producenten zich niet aan wagen. Regisseurs als Noah Baumbach, Todd Haynes of ik kunnen nergens anders terecht wanneer we unieke films met een hoek af willen blijven maken. En terwijl andere producenten bang waren van het script van Okja gaf Netflix me net complete artistieke vrijheid. Bong: Ik heb het geluk gehad dat tot hiertoe al mijn films precies zijn uitgebracht zoals ik ze in mijn hoofd had, maar daar heb ik wel voor moeten knokken. In het geval van Snowpiercer heb ik een heel jaar lang met producent Harvey Weinstein gestreden. Uiteindelijk is de film wel in mijn director's cut uitgebracht, maar slechts in enkele zalen. Bong: Ja. Dat gaat dan zo (geeft een trumpiaanse impressie van Harvey Weinstein ten beste): 'Bong, great movie! Maar laten we er toch nog 25 minuutjes uit knippen. Geloof me, ik weet wat het Amerikaanse publiek wil. Scorsese, Tarantino, ze zijn dol op mijn knipwerk.Vertrouw me. I love your talent!I will make you a great American director.'Bong: Aha, je wilt over de slachthuisscènes praten. Ze zijn pittig, ik weet het, maar ze zijn absoluut geen overdrijving van de realiteit. Dit is gewoon de manier waarop dieren geslacht worden. Bong: Grappig. Zo heb ik het nog nergens gelezen, maar ik ben er wel blij mee. Al was het nu ook weer niet de bedoeling om iedereen te bekeren. Ik ben zelf ook maar tijdelijk vegetariër geworden. Nadat ik in Colorado een vleesverwerkend bedrijf - ze noemen het nooit een slachthuis - had bezocht, kon ik een tijdlang geen vlees meer zien. Dat was zo'n overweldigende ervaring dat ik vanzelf twee maanden vegetariër ben geworden. Daar zat helemaal geen filosofie achter. Het was puur een lichamelijke reactie. Een saignant gebakken steak kon ik toen gewoon niet meer aanraken. Bong: Gefilmd met een verborgen camera, veronderstel ik? Bong: Typisch voor hoe de wantoestanden in die plekken worden onthuld. Mijn producent en ik hebben slachthuizen bezocht. Doorgaans waren ze daar heel fier op hoe modern en humaan hun faciliteiten zijn. Ik mocht alles zien. Behalve het stunnen, het moment waarop ze de dieren met een metalen pin door het hoofd schieten. Op zich is dat nog de meest humane manier om ze te doden. Heel snel en bijna pijnloos. Maar omdat daar de dood zijn intrede doet, mocht ik het niet zien. Ik moest het natuurlijk wel in de film hebben. Bong: Omdat ik wil dat zo veel mogelijk mensen dat moment kunnen zien waarop een levend dier plots in een commercieel product verandert. Toon dat in een documentaire en het bereik zal beperkt zijn. Door de beelden in een verhaal over de vriendschap tussen mens en dier te plaatsen krijgen veel meer mensen het te zien. En de emotionele impact is ook veel groter. Bong: Ik ben me er nooit bewust van dat ik een genrefilm aan het maken ben. Dat zit gewoon in mijn bloed. Ik probeer te focussen op de verhalen die ik wil vertellen en die komen er meestal in een genreconstructie uit. Net zoals muzikanten een eigen manier van zingen en dansen hebben, heb ik mijn manier van vertellen. Bong: Ik wil natuurlijk geen propagandafilms maken. Ik wil iets moois maken, maar elk werk, elk verhaal, zelfs elk personage is sowieso politiek. Gewoon je leven leven is al een politieke daad. Je moet de twee niet van elkaar proberen te scheiden.