Hoe vaak kan Ricky Gervais dezelfde uitgekauwde moppen over woke en cancel culture vertellen, voordat mensen hem eindelijk beu zijn?
Ricky Gervais staat nog maar net op het podium, of hij begint al te stoefen hoe zijn vorige shows nummer 1 haalden op Netflix dankzij alle kritiek die ze kregen. Het is meteen duidelijk: ook in zijn nieuwe special Mortality berijdt de Britse komiek gewoon dezelfde stokpaardjes waar hij al jaren veilig zijn geld op inzet.
Gervais is een van de zwaargewichten uit de comedywereld. Zelfs wie nooit naar stand-up kijkt, heeft hoogstwaarschijnlijk al van de man gehoord. Is het niet dankzij zijn befaamde speeches als host van de Golden Globes, dan is de kans groot dat u wel bekend bent met de oorspronkelijke, Britse variant van The Office, waarvan Gervais een van de bedenkers was. Zowat iedereen in het vak kijkt op naar zijn talent om mensen op creatieve manieren te beledigen, en zijn Britse nonchalance.
De laatste jaren zijn er echter steeds meer mensen die aanstoot nemen aan het werk van Gervais. Zo zou hij in zijn recentste specials simpelweg vergeten om grappen te vertellen. In plaats daarvan vervalt hij constant in hetzelfde gezaag over de staat van de wereld dat je elk jaar tijdens de feestdagen ook van je beschonken nonkel moet aanhoren. Op het podium doet Gervais zijn beklag over ‘woke snowflakes’, over de generatie die overal bang voor is en het leven niet meer aankan omdat ze overal medailles voor kregen, over hoe je tegenwoordig niets meer mag zeggen,… Het soort onzin waarvoor je normaal Twitter opent in plaats van een comedyshow op te zetten.
Valse rebellie
Zo gaat het ook in Mortality. Zonder opbouw steekt Gervais meteen van wal met klachten over hoe vrijheid van meningsuiting niet meer bestaat omdat hij het woord retard niet meer mag zeggen. Mocht hij in Vlaanderen opgegroeid zijn, zou Gervais er ongetwijfeld een punt van maken om Melocakes bij hun oorspronkelijke naam te noemen. Later in de voorstelling heeft Gervais het onder andere nog over mensen naar het Verenigd Koninkrijk vluchten om daar te klagen hoe slecht het in het Verenigd Koninkrijk is, over hoe mensen op Twitter pronken met hun deugden zonder de wereld echt te verbeteren en over hoe iedereen tegenwoordig ADHD lijkt te hebben. Razend originele onderwerpen die niemand ooit eerder heeft aangekaart.
Toegegeven, Gervais vertelt er wel moppen over. Alleen zijn ze niet bijzonder grappig. De Brit raakt niet veel verder dan puberale moppen over Mahatma Gandhi die anaal gepenetreerd wordt of over Adolf Hitler pijpen in de hel. Niet alleen qua inhoud doet het denken aan de stoerdoenerij van een vijftienjarige, maar ook qua delivery. Meermaals proest Gervais het uit dat zijn publiek niet met zijn aangebrande moppen mag lachen, met een air van ‘kijk eens wat voor grove dingen ik durf te zeggen’. Hij is er duidelijk trots op dat mensen hem al jaren proberen te cancelen, maar dat hij nog steeds mensen aan het lachen kan brengen door het woord ‘cunt’ luidop te zeggen. Aan het applaus in de zaal te horen, lukt het hem ook behoorlijk goed om in te spelen op een vals gevoel van rebellie bij het publiek.
Een vulgair air
Nochtans zou het kunnen dat je met andere verwachtingen aan Mortality was begonnen. De special wordt geadverteerd als Gervais’ meest kwetsbare voorstelling tot nu toe. Eentje waarin hij het over zijn eigen sterfelijkheid heeft. Halverwege heeft hij het inderdaad even over ouder worden. Al blijkt dat enkel een kapstok te zijn voor een mop over zijn onaantrekkelijke lichaam dat minder snel verkracht zal worden als hij ooit naar de gevangenis moet. Zijn gevoel voor humor is duidelijk niet verfijnder geworden met de jaren.
Op het einde benadrukt Gervais nogmaals dat Mortality zijn meest openhartige show tot nu toe is, om daarna een anekdote vertellen over zijn strijd om tijdens de Golden Globes een vulgair woord voor vagina te mogen gebruiken. Verder dan wat rebelse anekdotes over zijn grofgebektheid doorheen de jaren en het gevoeliger worden van de tijdsgeest komt hij niet.
Jammer, want over zijn sterfelijkheid viel best wel wat te zeggen. Gervais had het bijvoorbeeld over zijn eigen nalatenschap kunnen hebben. Hoe wil hij na zijn overlijden echt herinnerd worden? Als een gerespecteerd comedian die zijn eigen stempel op het medium drukte en met The Office een van de meest succesvolle sitcoms ooit uit de grond stampte? Of als een oude, zure man die ingehaald werd door de tijdsgeest en zijn podium gebruikte om daar eindeloos over door te blijven zagen?
Maar daar ligt Gervais duidelijk niet van wakker. In Mortality gaat hij door op hetzelfde luie elan, en de show zal ongetwijfeld weer een succes zijn. Als journalist heb ik in dit artikel ook niets gezegd dat anderen niet al ontelbare keren eerder gezegd hebben, en zo ben ik ook maar een pion in het eindeloos saaie schaakspel dat Gervais speelt. Dat is misschien wat me nog het allermeest geërgerd heeft aan Mortality.