Niet toevallig heeft vandaag elk medium – inclusief Knack Focus – een eigen podcast. De impact van het audiogenre is groot. Een nieuwspodcast als Het kwartier (VRT) is goed voor bijna 600.000 luisterbeurten per maand, en in Nederland haalt De dag meer dan 12 miljoen plays op jaarbasis. Maar niet alleen nieuwspodcasts kunnen een breed bereik hebben. Auteur Bart Van Loo heeft met zijn wekelijkse historische roadtrip Stoute schoenen de kaap van twee miljoen downloads gerond, en ook de podcastreeksen van Audiocollectief Schik scheren telkens hoge toppen. Het intussen klassieke Bob uit 2017 werd meer dan drie miljoen keer beluisterd en hun meest recente worp, De erfenis (2023), is ook al goed voor zo’n 1,3 miljoen luisterbeurten.
In televisieland staan zulke cijfers garant voor mooie loonbrieven. Maar wie denkt dat Van Loo en de dames van Schik evenveel verdienen als pakweg Tom Waes, vergist zich schromelijk.
Bij Schik halen ze hun loon voornamelijk uit de spreekbeurten en workshops die ze geven. Qua rechtstreekse inkomsten valt er weinig te rapen: reclame brengt niet genoeg op, de budgetten die mediabedrijven als coproducent voorzien, zijn vaak te laag, platformen als Spotify brengen haast niks op. En waar Engelstalige podcasts met een breed bereik relatief succesvol kunnen experimenteren met betalende abonnees, blijkt een betaalmuur in ons kleine taalgebied minder evident.
Bart Van Nuffelen, van De kunst van het verdwijnen, beaamt dit. ‘We hebben wel iets verdiend aan het feit dat er een aflevering is uitgezonden op de radio,’ vertelt hij, ‘maar via platformen als Spotify genereer je slechts heel kleine bedragen. Doordat het eerste seizoen voortkwam uit research die ik aanvankelijk deed met het oog op een theatervoorstelling, konden we toen nog wat leunen op subsidies voor Martha!tentatief. Coproducent VRT investeerde ook iets, maar dat stond niet in verhouding met het werk en de tijd die we geïnvesteerd hebben. Omdat seizoen één zo succesvol was, hadden we nu wel een goed dossier waarmee we bij het VAF (het Vlaams Audiovisueel Fonds, nvdr.) steun kregen, en VRT voorzag in een budget waarmee Lucas en ik beter vergoed werden én we onze collega Pauline Augustyn aan boord konden halen. Deze keer was het wél leefbaar.’
Siona Houthuys van Schik geeft aan dat het bedelen blijft, ook voor seizoen twee van De erfenis: ‘We hebben het budget begroot op 190.000 euro’, zegt ze. ‘De pot van het VAF is daar te klein voor en omroepen zijn slechts bereid om als coproducent een miniem percentage in te leggen. Terwijl ze wel vragen om je rechten af te staan – waardoor je bijvoorbeeld niks verdient als er filmrechten verkocht worden.’
Schik experimenteerde met advertenties, maar dat omschrijft Houthuys als een flop. ‘Dat bracht ons hooguit 15.000 euro op.’ Over hun donatiemodel is ze wel enthousiast. ‘Het geld dat we ophaalden via “de vrienden van de show” is integraal naar de research voor ons nieuwe seizoen gegaan, heel fijn.’ Maar het blijft dus vechten voor elke euro, terwijl de concurrentie er alleen maar groter op wordt.
De VRT laat optekenen dat ze zich ‘blijft inzetten om makers correct te vergoeden en zo de sector te stimuleren’. De omroep werkt aan ‘een advertentiemodel voor de toekomst’, klinkt het daar.
