Wie is Kid A? Waarom heeft Radiohead zo'n gekke beer met scherpe tanden als mascotte? En wat gaat er nu eigenlijk écht om in de hoofden van Thom Yorke en co.? Het zijn maar enkele van de vragen waarover musicologen, filosofen en auteurs zich buigen in The World According to Radiohead, een documentaire die de Franse regisseur Benjamin Clavel vorig jaar draaide in opdracht van het Europese cultuurkanaal Arte.

Wie hoopt op nieuwe inzichten aan de hand van uitspraken van de groepsleden zelf, is eraan voor de moeite. Er wordt hier en daar wel een oud stukje tv-interview met zanger Thom Yorke of gitarist Jonny Greenwood opgerakeld, maar verder komt de band op geen enkel moment aan het woord. En op een handvol seconden Optimistic, 2+2=5 of Nude na, hoeft u ook niet al te veel livefragmenten te verwachten. De groep inhoudelijk doorgronden, dát is waar de maker zijn zinnen op heeft gezet. En dus wordt er rijkelijk gepalaverd over de ambigue relatie die Radiohead met technologie heeft, over de veelvuldige referenties aan Noam Chomsky, Naomi Klein en andere slimme mensen die ze in hun muziek stoppen, en natuurlijk over de impact van de Britse groep, met zo'n dertig miljoen verkochte platen in dertig jaar tijd een van de invloedrijkste rockbands van dit tijdsbestek.

Het zal u verbazen hoe eclectisch, fris én inventief het merendeel van hun discografie na al die jaren nog klinkt.

Ondertussen leert u ook (via een chronologisch overzicht van alle negen hun studioalbums) dat Thom Yorke en de zijnen er alles aan hebben gedaan om op hun tweede plaat The Bends (1995) vooral géén tweede Creep te zetten, omdat het succes van die debuutsingle - zeg maar hun Smells Like Teen Spirit - hen danig had verstikt. Of dat Airbag, de opener van chef-d'oeuvre OK Computer (1997), deels geïnspireerd is op een auto-ongeluk waarbij Yorke in zijn studententijd zelf was betrokken. En ook dat Hail to the Thief (2003) de meest uitgesproken politieke Radioheadplaat is, vol verwijzingen naar de 'gestolen' verkiezingsoverwinning van George W. Bush in 2000, de war on terror en de paranoia die na 9/11 heerste in de VS en daarbuiten.

En o ja: Kid A zou de eerste gekloonde mens zijn, of toch zoals Thom Yorke zich die voorstelt. En die beer ziet er zo gek uit omdat hij genetisch gemanipuleerd blijkt te zijn. Maar om te weten te komen wat er zich in de bovenkamers van de groepsleden afspeelt, moet u de volledige docu bekijken. En zet u dan meteen ook nog eens aan hun discografie. Het zal u verbazen hoe eclectisch, fris én inventief het merendeel ervan na al die jaren nog klinkt.

The World According to Radiohead

Donderdag 23/1, 23.05, Canvas

Wie is Kid A? Waarom heeft Radiohead zo'n gekke beer met scherpe tanden als mascotte? En wat gaat er nu eigenlijk écht om in de hoofden van Thom Yorke en co.? Het zijn maar enkele van de vragen waarover musicologen, filosofen en auteurs zich buigen in The World According to Radiohead, een documentaire die de Franse regisseur Benjamin Clavel vorig jaar draaide in opdracht van het Europese cultuurkanaal Arte. Wie hoopt op nieuwe inzichten aan de hand van uitspraken van de groepsleden zelf, is eraan voor de moeite. Er wordt hier en daar wel een oud stukje tv-interview met zanger Thom Yorke of gitarist Jonny Greenwood opgerakeld, maar verder komt de band op geen enkel moment aan het woord. En op een handvol seconden Optimistic, 2+2=5 of Nude na, hoeft u ook niet al te veel livefragmenten te verwachten. De groep inhoudelijk doorgronden, dát is waar de maker zijn zinnen op heeft gezet. En dus wordt er rijkelijk gepalaverd over de ambigue relatie die Radiohead met technologie heeft, over de veelvuldige referenties aan Noam Chomsky, Naomi Klein en andere slimme mensen die ze in hun muziek stoppen, en natuurlijk over de impact van de Britse groep, met zo'n dertig miljoen verkochte platen in dertig jaar tijd een van de invloedrijkste rockbands van dit tijdsbestek. Ondertussen leert u ook (via een chronologisch overzicht van alle negen hun studioalbums) dat Thom Yorke en de zijnen er alles aan hebben gedaan om op hun tweede plaat The Bends (1995) vooral géén tweede Creep te zetten, omdat het succes van die debuutsingle - zeg maar hun Smells Like Teen Spirit - hen danig had verstikt. Of dat Airbag, de opener van chef-d'oeuvre OK Computer (1997), deels geïnspireerd is op een auto-ongeluk waarbij Yorke in zijn studententijd zelf was betrokken. En ook dat Hail to the Thief (2003) de meest uitgesproken politieke Radioheadplaat is, vol verwijzingen naar de 'gestolen' verkiezingsoverwinning van George W. Bush in 2000, de war on terror en de paranoia die na 9/11 heerste in de VS en daarbuiten. En o ja: Kid A zou de eerste gekloonde mens zijn, of toch zoals Thom Yorke zich die voorstelt. En die beer ziet er zo gek uit omdat hij genetisch gemanipuleerd blijkt te zijn. Maar om te weten te komen wat er zich in de bovenkamers van de groepsleden afspeelt, moet u de volledige docu bekijken. En zet u dan meteen ook nog eens aan hun discografie. Het zal u verbazen hoe eclectisch, fris én inventief het merendeel ervan na al die jaren nog klinkt.