In Vlaanderen wordt 54 procent van de kinderen weleens emotioneel of psychisch mishandeld. Die cijfers zijn de afgelopen vijftig jaar nauwelijks veranderd. Het geweld zorgt voor een soort ontkoppeling van de realiteit in de hersenen van het kind, die tot in de volwassenheid sporen nalaat, vaak met nefaste gevolgen. 'We zitten in Vlaanderen allemaal aan de slaappillen en de antidepressiva, en er plegen elke dag drie mensen zelfmoord', zegt regisseur Hilde Van Mieghem. 'Als je weet dat mishandelde kinderen driemaal zoveel kans maken op suïcide, dan kun je meteen concluderen dat een groot percentage van de 28 mensen die in Vlaanderen per dag een zelfmoordpoging ondernemen een achtergrond van kindermishandeling heeft.'

In de serene, aangrijpende driedelige documentaire Als je eens wist... getuigen negen volwassen slachtoffers over mentaal, fysiek of seksueel geweld en de impact daarvan op zijzelf en de maatschappij. 'Ik spreek liever over overlevenden', zegt Van Mieghem. 'Kinderpsychiater Peter Adriaensens zegt in de eerste aflevering: "Mishandelde kinderen konden niet de auteurs van hun leven zijn." Maar in deze documentaire nemen ze wel het stuur in handen, beslissen zij dat ze ermee naar buiten treden.'

Men is zich er niet van bewust dat de bakermat van veel geweld het gezin is. Dat zegt genoeg.

Van Mieghem kan over die harde werkelijkheid uit eigen ervaring meepraten. 'Ik wéét hoe het voelt, ik ken de tristesse, de eenzaamheid en de wanhoop. Toen ik met dit onderwerp naar Canvas ging, was de eerste reactie: "Dat komt toch vooral voor in gezinnen met marginalen en verslaafden?" Nee, hoor. Het komt in élk milieu voor. Alleen zijn rijkere gezinnen beter in staat om het toe te dekken. In Vlaanderen stelt men zich hierover geen vragen, omdat het taboe zo groot is. Hier heeft men geen aandacht voor de kern van het probleem. Men is zich er niet van bewust dat de bakermat van veel geweld het gezin is. Dat zegt genoeg.'

Van Mieghem wil met haar documentaire dat taboe doorbreken. 'Ik wil voorbij schaamte, schuld en boete. We willen de mishandelaar niet tegen de muur plakken, want ook die is zo goed als zeker zelf slachtoffer. De openheid in Als je eens wist... is revolutionair voor Vlaanderen. Ik hoop en denk dat de reeks stof zal doen opwaaien en het onderwerp bespreekbaar zal maken. Ik wil dat minister van Welzijn Wouter Beke (die dit jaar 92.000 euro zal besparen op de Vertrouwenscentra Kindermishandeling, nvdr.) naar de studio wordt geroepen om zich te verantwoorden. Men hakt met de botte bijl in op alles wat schoonheid en troost kan bieden, en bespaart op alles wat het leven zacht en leefbaar maakt. Kindermishandeling kost de Duitse economie naar schatting 29 miljard euro per jaar, en de Nederlandse 10,9 miljard. In Vlaanderen is daar nooit onderzoek naar gevoerd. Dat zegt genoeg, niet? Ik hoop dat dat aangeklaagd wordt.'

Als je eens wist ...

Dinsdag 11/2, 21.20, Canvas

In Vlaanderen wordt 54 procent van de kinderen weleens emotioneel of psychisch mishandeld. Die cijfers zijn de afgelopen vijftig jaar nauwelijks veranderd. Het geweld zorgt voor een soort ontkoppeling van de realiteit in de hersenen van het kind, die tot in de volwassenheid sporen nalaat, vaak met nefaste gevolgen. 'We zitten in Vlaanderen allemaal aan de slaappillen en de antidepressiva, en er plegen elke dag drie mensen zelfmoord', zegt regisseur Hilde Van Mieghem. 'Als je weet dat mishandelde kinderen driemaal zoveel kans maken op suïcide, dan kun je meteen concluderen dat een groot percentage van de 28 mensen die in Vlaanderen per dag een zelfmoordpoging ondernemen een achtergrond van kindermishandeling heeft.' In de serene, aangrijpende driedelige documentaire Als je eens wist... getuigen negen volwassen slachtoffers over mentaal, fysiek of seksueel geweld en de impact daarvan op zijzelf en de maatschappij. 'Ik spreek liever over overlevenden', zegt Van Mieghem. 'Kinderpsychiater Peter Adriaensens zegt in de eerste aflevering: "Mishandelde kinderen konden niet de auteurs van hun leven zijn." Maar in deze documentaire nemen ze wel het stuur in handen, beslissen zij dat ze ermee naar buiten treden.' Van Mieghem kan over die harde werkelijkheid uit eigen ervaring meepraten. 'Ik wéét hoe het voelt, ik ken de tristesse, de eenzaamheid en de wanhoop. Toen ik met dit onderwerp naar Canvas ging, was de eerste reactie: "Dat komt toch vooral voor in gezinnen met marginalen en verslaafden?" Nee, hoor. Het komt in élk milieu voor. Alleen zijn rijkere gezinnen beter in staat om het toe te dekken. In Vlaanderen stelt men zich hierover geen vragen, omdat het taboe zo groot is. Hier heeft men geen aandacht voor de kern van het probleem. Men is zich er niet van bewust dat de bakermat van veel geweld het gezin is. Dat zegt genoeg.' Van Mieghem wil met haar documentaire dat taboe doorbreken. 'Ik wil voorbij schaamte, schuld en boete. We willen de mishandelaar niet tegen de muur plakken, want ook die is zo goed als zeker zelf slachtoffer. De openheid in Als je eens wist... is revolutionair voor Vlaanderen. Ik hoop en denk dat de reeks stof zal doen opwaaien en het onderwerp bespreekbaar zal maken. Ik wil dat minister van Welzijn Wouter Beke (die dit jaar 92.000 euro zal besparen op de Vertrouwenscentra Kindermishandeling, nvdr.) naar de studio wordt geroepen om zich te verantwoorden. Men hakt met de botte bijl in op alles wat schoonheid en troost kan bieden, en bespaart op alles wat het leven zacht en leefbaar maakt. Kindermishandeling kost de Duitse economie naar schatting 29 miljard euro per jaar, en de Nederlandse 10,9 miljard. In Vlaanderen is daar nooit onderzoek naar gevoerd. Dat zegt genoeg, niet? Ik hoop dat dat aangeklaagd wordt.'