1. De twaalf

Leven en lijden van een volksjury.

Waarover gaat het? Het ziet er niet goed uit voor Frie Palmers (Maaike Cafmeyer). De gerespecteerde schooldirectrice moet voor de rechter verschijnen omdat ze van twee gruwelijke moorden wordt beticht. Ook voor twaalf gewone burgers ziet het leven er plots helemaal anders uit wanneer ze worden opgeroepen om in de assisenjury over Palmers' schuld of onschuld te oordelen. Al snel blijkt ook dat het woord 'rechtspraak' niet voor iedereen van hen dezelfde betekenis heeft.

Waarom zou u kijken? Maaike Cafmeyer, een actrice die in het verleden al te vaak werd gecast als comic relief, mag eindelijk eens een dragende dramatische hoofdrol spelen. Ze krijgt daarbij het gezelschap van goed volk als Johan Heldenbergh (The Broken Circle Breakdown), Maaike Neuville (De dag), Tom Vermeir (Belgica), Piet De Praitere (Bevergem) en Zouzou Ben Chikha (Generatie B). ** En vooral: in april dit jaar won De twaalf de prijs voor het beste tv-scenario op het gerenommeerde Canneséries-festival. Daarmee zette het onder meer de felgesmaakte VTM-reeks Studio Tarara een neus.

Wie zit erachter? Sanne Nuyens en Bert Van Dael, het duo dat in 2016 in Cannes al de publieksprijs wegkaapte met Beau Séjour, gingen voor hun scenario niet over één nacht ijs. De twee spraken uitvoerig met voormalige juryleden om een zo realistisch mogelijke serie op poten te zetten.

Lijkt dit niet heel hard op een Vlaamse versie van 12 Angry Men? Alleen het thema (rechtspraak) en de focus (de twaalf gezworenen) zijn hetzelfde. In tegenstelling tot Sidney Lumets klassieker uit 1957 verlaat De twaalf regelmatig de rechtbank en brengt de serie het privéleven van de juryleden in beeld.

Wanneer Later dit najaar, Eén.

Nog meer rechtbankdrama, maar dan echt De rechtbank (elke maandag op Vier).

Meer Vlaamse fictie#hetisingewikkeld - seizoen 2 (1/10, Play), Geub (3/9, Eén), Callboys (5/9, Vier - zie pagina 12), Gina & Chantal (3/9, VTM).

2. Kinderen van het verzet

Tweede deel van het oorlogsdrieluik.

Waarover gaat het? Vijfenzeventig jaar nadat de geallieerde tanks de Belgische straten zijn binnengerold en de Duitse bezetter op de vlucht is gedreven, presenteert Canvas het tweede deel van zijn docudrieluik over de Tweede Wereldoorlog. Dit keer komen in vijf afleveringen dertien telgen van verzetslieden uitgebreid aan het woord. Ze vertellen over de heel uiteenlopende verzetsdaden van hun ouders, over hoe ze die moeilijke tijden zelf beleefd hebben en welke sporen de oorlog bij hen heeft nagelaten. Maar ze staan ook stil bij het heden, en denken na over hoe de groeiende polarisering kwalijke herinneringen aan toen oproept.

Waarom zou u kijken? Kinderen van de collaboratie ontroerde en beroerde, en deed door de soms schokkende getuigenissen heel wat stof opwaaien. Dat zal bij Kinderen van het verzet allicht niet anders zijn. ** Ook deze reeks zal optimaal gebruikmaken van aantrekkelijke animaties en unieke archiefbeelden en ruimte laten voor lange stiltes. ** Na de vijf reguliere afleveringen volgt een aflevering waarin experts en academici uitleggen hoe Vlaanderen sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is omgegaan met de herinnering aan het verzet. Dat is altijd meegenomen.

Kinderen van het verzet

Wat met het derde deel? De serie wordt in het voorjaar van 2020 afgesloten met Kinderen van de Holocaust, waarin nakomelingen van slachtoffers van de vernietigingskampen hun verhaal doen.

Wanneer? Vanaf dinsdag 22/10, 21.20, Canvas.

Andere programma's die u een krop in de keel zullen bezorgen Een nieuwe serie van Over winnaars (vanaf 3/9, VTM). Koen Wauters gaat opnieuw op reis met mensen met een fysieke beperking die altijd dachten dat hen dat nooit meer zou lukken. ** Xavier Taveirne portretteert in Eenzaamheid (later dit najaar, Canvas) mensen van alle leeftijden die ten prooi zijn gevallen aan dé ziekte van deze tijd. ** De slapelozen (vanaf 2/10, Canvas), het Radio 1-programma van de slapeloze Annick Ruyts met al even slapeloze gasten, krijgt een verlengstuk op tv. Van de makers van het hartverscheurende Radio Gaga.

3. Weg van het meesterwerk

In het spoor van drie Vlaamse schilderijen.

Waarover gaat het? Thomas Vanderveken gaat (met uw belastinggeld!) op reis en reconstrueert onderweg het fascinerende verhaal van drie werken van Vlaamse meesters, van hun totstandkoming tot het moment waarop ze eeuwen later in een prestigieus museum in het buitenland een veilige thuishaven vonden: De korenoogst (1565) van Pieter Bruegel de Oude, Diana en haar nimfen vertrekken op jacht (1615) van Peter Paul Rubens en Portret van Giovanni Arnolfini en zijn vrouw (1434) van Jan van Eyck.

Waarom zou u kijken? Dit belooft een bijzondere roadtrip te worden, want de meesterwerken hebben heel wat omzwervingen achter de rug. Ze wisselden van eigenaar zoals u en ik van ondergoed, overleefden de veldtochten van Napoleon, de gasaanvallen in de streek van Ieper of de plunderingen van de nazi's. Bovendien spreekt Vanderveken onderweg met historici, kunstkenners, schilders en nazaten van vroegere eigenaars. Zij helpen hem de knopen in de geschiedenis te ontwarren.

Weg van het meesterwerk © © VRT - Canvas

Alwéér Vanderveken? Inderdaad, en daar is niets op tegen. De klassiek geschoolde spring-in-'t-veld van de VRT werd de afgelopen jaren alleen verkeerd gecast in het vederlichte Eén-programma Factcheckers, maar zou zich als een vis in het water moeten voelen in zijn eigen biotoop: kunst en cultuur op een plezante manier dichter bij de mensen brengen.

Wanneer? Vanaf woensdag 4/9, 21.20, Canvas.

Nog een roadtrip In Sergio & Axel: Van de kaart (later dit najaar, VTM) trekt een onwaarschijnlijk duo naar verre buitenlanden om er zich onder te dompelen in de plaatselijke eetcultuur: globetrotter Axel Daeseleire en Sergio Herman, die al bijna 25 jaar zijn keuken niet heeft verlaten. Benieuwd of de Zeeuwse driesterrenchef zich zal kunnen inhouden wanneer pakweg zijn Japanse kogelvis niet genoeg gekruid blijkt.

4. Donderen in Keulen

Sven De Leijer test uw vooroordelen.

Waarover gaat het? Eeuwige kwajongen Sven De Leijer mag het traditioneel felbegeerde zondagavondslot op Eén invullen met een komische quiz waarin BV's het opnemen tegen iets minder bekende landgenoten. Zij moeten raden hoe inwoners uit negen heel uiteenlopende landen - van Turkije over Senegal tot de VS - hebben geantwoord op de vragen die de redactie hun vooraf gesteld heeft.

Waarom zou u kijken? Dit is op papier voorwaar nog eens een leuk quizconcept, dat u in het beste geval met uw eigen vastgeroeste vooroordelen over andere aardbewoners zal confronteren. ** De Leijer is de ultieme underdog en zijn onderkoelde humor is bovendien behoorlijk grappig.

© © VRT - Woestijnvis

Wanneer? Vanaf zondag 8/9, 20.00, Eén.

Andere programma's die moeten instaan voor uw amusement Temptation Island Vips (vanaf september, Vijf) raakte ietwat vroegtijdig vleugellam toen de gespecialiseerde pers onthulde dat het TI-koppeltje Pommeline en Fabrizio uit elkaar was. Vijf lokt u dan maar met de vraag: gebeurde dat tijdens of na de opnames van het programma? Spannend! ** In Kamp Waes (later dit najaar, Eén) zet Tom Waes vijftien Jannen en Annen met de pet een helm van de Special Forces op. De burgerkandidaten moeten in de elite-eenheid van het leger bewijzen dat ze uit het juiste hout gesneden zijn. Alvast één VRT-programma waarin Dries Van Langenhove dit najaar niet te zien zal zijn: de kandidatuur van de voorman van Vlaanderens gezelligste jeugdvereniging werd geweigerd.

5. Grensoverschrijdend

Q2 waagt zich aan MeToo.

Waarover gaat het? Is het nog te vroeg om te lachen met het laakbare seksuele gedrag dat MeToo aan de kaak stelt? Q2 probeert het voor u uit in een nieuw sketchprogramma en krijgt hopelijk geen schop in het kruis.

Waarom zou u kijken? Grensoverschrijdend is geschreven door Charlotte Vanhecke en Nele Meirhaeghe, die ook Loslopend wild op de wereld loslieten. De kans dat de sketches naast grandioos over the top ook wel een beetje grappig zijn, is dus redelijk groot. ** VTM-sterkhouder Jens Dendoncker, Tine Embrechts, Tinne Oltmans, Rilke Eyckermans (In Vlaamse velden) en Lukas Bulteel (Gent West) doen mee.

Waarom toch enigszins behoedzaam zijn? Ben Segers tekent ook present. Ouch! ** Grensoverschrijdend past zowaar in iets waarvoor we op de redactie het vieze woord 'strategie' hanteren: Q2 wil meer vrouwen aan zich binden. Die stemmen blijkbaar te weinig op de zender af. ** Naar verluidt ontstond het idee voor Grensoverschrijdend tijdens een lunchpauze. Wij zeggen u: ideeën die ontstaan tijdens lunchpauzes zijn zelden revolutionair.

Wanneer Later dit najaar, Q2.

Andere maatschappelijk verantwoorde programma's In Durf te vragen (vanaf 3/9, Eén) leggen Vlamingen personen uit minderheidsgroepen op de rooster. Komen onder meer aan bod: mensen met een verticale beperking, bdsm'ers, moslima's en priesters. Siska Schoeters presenteert. ** In het tweede seizoen van Make Belgium Great Again (later dit najaar, VTM) gaan Frances Lefebure en haar team opnieuw de uitdaging aan om uw en onze levenskwaliteit middels kleine ingrepen te verhogen.

© GF

6. Paradise City

Mario Goossens geeft een positieve draai aan het woord 'ramptoerisme'.

Waarover gaat het? Mario Goossens verlaat zijn relatief comfortabele stek achter de drumkit bij het rocktrio Triggerfinger en bezoekt zes plekken die nog steeds de littekens dragen van de gruwel die hen door mens en natuur is aangedaan. In de rampsteden Port-au-Prince, Belfast, New Orleans, Kigali, Hiroshima en Detroit zoekt hij uit hoe muziek helend kan werken. En speelt hij zelf een deuntje mee, natuurlijk.

Waarom zou u kijken? Het is altijd spannend om te zien hoe iemand die zijn sporen verdiende in een totaal andere discipline het ervan afbrengt op het kleine scherm. Mario Goossens - één brok sympathie en enthousiasme - bewijst zich al jaren als de ruggengraat van zijn band, maar kan hij ook een programma dragen? Het format spreekt in elk geval tot de verbeelding. In die mate zelfs dat er aan Paradise City een programma op Radio 1, een theatertournee, een plaat én een boek worden gekoppeld.

Paradise City

Een programma dat de titel van een Guns N' Roses-song draagt, was dat echt nodig? Blijkbaar wel.

Wanneer? Vanaf vrijdag 4/10, Canvas.

Méér muziek In Studio Stan (vanaf 5/9, VTM) trekt Stan Van Samang telkens met een onbekende Vlaming de studio in om er de song van haar/zijn leven op te nemen. Hij belooft zelf niet te zingen. ** In Merci voor de muziek (vanaf 5/9, Eén) neemt Bart Peeters nieuwkomer Nora Gharib en tal van showbizzvrienden mee op sleeptouw om zo veel mogelijk Vlamingen te verrassen met muziek. Hjj zingt wél. * Diezelfde Bart Peeters is trouwens een van de centrale onderwerpen in een nieuw seizoen van Belpop (vanaf 14/10, Canvas). Komen eveneens aan bod: De Mens, Joost Zweegers, de onovertroffen Guido Belcanto en de Ancienne Belgique, die dit jaar veertig wordt.