'Mannekes, ik heb zin om mezelf op mijn vijftigste heruit te vinden', sprak de regisseur zijn jonge kliek acteurs vaderlijk toe tijdens een kennismakingsweekend in de Ardennen. 'Weg met veilig. Weg met routine.'

Daarvoor wilde Jan Matthys, die eerder Vlaamse zondagavondfictie als Katarakt, Quiz Me Quick en In Vlaamse velden maakte maar de laatste jaren vooral BBC-reeksen (Baptiste, Shetland) en Netflixproducties (The Last Kingdom) in goede banen leidde, nog wel even terugkeren naar België. 'Ik was het beu om voorzichtig te zijn', legt hij uit. 'Om rekening te houden met alle doelgroepen en marktsegmenten. Om te bemiddelen, iedereen tevreden te stellen en voor de grootste gemene deler te gaan. We moeten daar niet onnozel over doen: ik heb heel vaak als uitvoerend regisseur gewerkt, terwijl ik ook weleens coauteur wilde zijn. Ik weet op mijn leeftijd wel hoe ik twee shots aan elkaar moet breien, maar ik wilde nog eens voluit voor het verhaal gaan en me niets van doelgroepen aantrekken. Dat gevoel miste ik eigenlijk bij alles wat ik na Quiz Me Quick heb gemaakt. Dus bij deze: ik nodig iedereen uit om te kijken, maar blijkt het niets voor u, we blijven even goede vrienden.'

GR5 is nu toch ook niet de experimentele reeks die half Vlaanderen zal wegjagen?

Jan Matthys: Dat is de ironie, neem ik aan. We hebben een zeer compromisloze reeks gemaakt, maar zijn uiteindelijk wel uitgekomen bij iets waar heel wat mensen zich vermoedelijk in kunnen vinden.

Je gaf jouw acteurs naar verluidt heel veel vrijheid om hun personages zelf in te kleuren.

Er is niets mooiers dan mensen die met zichzelf worstelen.

Matthys: Als je acteurs vindt die met al die vrijheid om kunnen, en je geeft hun een veilige omgeving, dan krijg je echt mooie dingen. Neem nu Saïd. Ik heb alles van hem gezien, en je merkt dat hij telkens gevraagd werd om te chargeren, om helemaal wajow te gaan. (droog) Wel, ik ben zo niet van de wajow. Dan denk ik meteen: laten we eens kijken hoe we samen heel klein, integer en subtiel uit dat carcan van Patser kunnen breken.

GR5 vindt fictie niet opnieuw uit, maar lijkt op een of andere manier wel frisser aan te voelen dan pakweg Over water, de reeks waarvan het de fakkel overneemt op zondagavond.

Matthys: Geen slecht woord over Over water, maar misschien ligt dat eerder aan het onderwerp? GR5 is een roadthriller geworden, maar is allesbehalve pure krimi. Ik merk dat ik, als regisseur, beu gekeken ben op dat genre. Ik heb mijn Britse agente vriendelijk verzocht om me er de komende jaren van te besparen. Ik snap dat fictie conflict nodig heeft, en mensen die dingen mispeuteren een logische bron van conflict zijn. Maar ik zie liever innerlijk conflict. Want er is niets mooier dan mensen die met zichzelf worstelen.

Violet Braeckman zei hier eerder hoe GR5 schijnbaar moeiteloos een hoop sterke en op zichzelf staande vrouwelijke personages naar voren schuift. Is dat ook geen deel van de verklaring?

Matthys: Violet kan dat beter uitleggen dan ik. Vaak snap ik ook maar vijfentachtig procent van wat ze precies bedoelt, maar ik zie meestal aan haar goedkeurende blik dat dat voldoende is. (lacht) Je merkt wel dat Lynnsey Peeters, die het scenario samen met Gert Goovaerts schreef, de vrouwelijke personages zeer goed bewaakt heeft. GR5 is eigenlijk een mooi pleidooi om een paar vrouwen in élk schrijversteam op te nemen.

Wat staat er na dit project op de planning?

Matthys: Een reeks voor Channel 4. Opnieuw een krimi, helaas. (lacht) Gelukkig gaat die minder over 'Jos, het DNA-onderzoek is binnen' en meer over de band tussen een moeder en een zoon. En daarna? Als het van mij afhangt, komen er remakes van GR5 in elk werelddeel met bergen. Laat maar komen, ik sta klaar.

'Mannekes, ik heb zin om mezelf op mijn vijftigste heruit te vinden', sprak de regisseur zijn jonge kliek acteurs vaderlijk toe tijdens een kennismakingsweekend in de Ardennen. 'Weg met veilig. Weg met routine.' Daarvoor wilde Jan Matthys, die eerder Vlaamse zondagavondfictie als Katarakt, Quiz Me Quick en In Vlaamse velden maakte maar de laatste jaren vooral BBC-reeksen (Baptiste, Shetland) en Netflixproducties (The Last Kingdom) in goede banen leidde, nog wel even terugkeren naar België. 'Ik was het beu om voorzichtig te zijn', legt hij uit. 'Om rekening te houden met alle doelgroepen en marktsegmenten. Om te bemiddelen, iedereen tevreden te stellen en voor de grootste gemene deler te gaan. We moeten daar niet onnozel over doen: ik heb heel vaak als uitvoerend regisseur gewerkt, terwijl ik ook weleens coauteur wilde zijn. Ik weet op mijn leeftijd wel hoe ik twee shots aan elkaar moet breien, maar ik wilde nog eens voluit voor het verhaal gaan en me niets van doelgroepen aantrekken. Dat gevoel miste ik eigenlijk bij alles wat ik na Quiz Me Quick heb gemaakt. Dus bij deze: ik nodig iedereen uit om te kijken, maar blijkt het niets voor u, we blijven even goede vrienden.'Jan Matthys: Dat is de ironie, neem ik aan. We hebben een zeer compromisloze reeks gemaakt, maar zijn uiteindelijk wel uitgekomen bij iets waar heel wat mensen zich vermoedelijk in kunnen vinden.Matthys: Als je acteurs vindt die met al die vrijheid om kunnen, en je geeft hun een veilige omgeving, dan krijg je echt mooie dingen. Neem nu Saïd. Ik heb alles van hem gezien, en je merkt dat hij telkens gevraagd werd om te chargeren, om helemaal wajow te gaan. (droog) Wel, ik ben zo niet van de wajow. Dan denk ik meteen: laten we eens kijken hoe we samen heel klein, integer en subtiel uit dat carcan van Patser kunnen breken.Matthys: Geen slecht woord over Over water, maar misschien ligt dat eerder aan het onderwerp? GR5 is een roadthriller geworden, maar is allesbehalve pure krimi. Ik merk dat ik, als regisseur, beu gekeken ben op dat genre. Ik heb mijn Britse agente vriendelijk verzocht om me er de komende jaren van te besparen. Ik snap dat fictie conflict nodig heeft, en mensen die dingen mispeuteren een logische bron van conflict zijn. Maar ik zie liever innerlijk conflict. Want er is niets mooier dan mensen die met zichzelf worstelen.Matthys: Violet kan dat beter uitleggen dan ik. Vaak snap ik ook maar vijfentachtig procent van wat ze precies bedoelt, maar ik zie meestal aan haar goedkeurende blik dat dat voldoende is. (lacht) Je merkt wel dat Lynnsey Peeters, die het scenario samen met Gert Goovaerts schreef, de vrouwelijke personages zeer goed bewaakt heeft. GR5 is eigenlijk een mooi pleidooi om een paar vrouwen in élk schrijversteam op te nemen.Matthys: Een reeks voor Channel 4. Opnieuw een krimi, helaas. (lacht) Gelukkig gaat die minder over 'Jos, het DNA-onderzoek is binnen' en meer over de band tussen een moeder en een zoon. En daarna? Als het van mij afhangt, komen er remakes van GR5 in elk werelddeel met bergen. Laat maar komen, ik sta klaar.