Twee dingen stonden op voorhand al vast: de winnaar van de Ultima voor Culturele Verdienste, schilder Luc Tuymans, en dat het een moeilijke avond zou worden voor Cultuurminister Jan Jambon (N-VA). Zijn beleid en besparingen blijven wrevel opwekken bij de cultuursector. Zo liet pianist Jef Neve enkele weken geleden al weten zijn kat te sturen naar de uitreiking van de Ultimas, daarna volgde theaterkoppel Jan Decorte en Sigrid Vinks. Zij wonnen vorig jaar de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste en zaten mee in de jury die Tuymans tot winnaar uitriep.

De schilder zelf stuurde uiteindelijk ook zijn kat naar de Ultimas en liet zijn prijs ophalen door twee jonge meisjes van de Antwerpse dansstudio Let's Go Urban. Zij maakten bekend dat Tuymans het prijzengeld, 20.000 euro, aan Let's Go Urban schenkt. De dansschool van Open VLD-parlementslid Sihame El Kaouakibi kreeg in 2012 nog de Vlaamse Cultuurprijs voor Amateurkunsten.

Jambon kreeg daarnaast nog meer protest te verduren. Uit het publiek werd hij bekogeld met tomaten en kreeg hij 'Fascist!' naar zijn hoofd geslingerd .

Net als Tuymans was ook kunstschilder Walter Swennen, laureaat van de Ultima voor Beeldende Kunsten, niet aanwezig en schonk hij het prijzengeld weg, met name aan de PVDA. 'Tienduizend knotsen zijn toch tienduizend knotsen', was de reactie van de kunstenaar vanuit zijn ziektebed. 'Het is geld van ons allemaal, het is beter om het te recupereren.'

In totaal reikte de Vlaamse Gemeenschap uit in dertien categorieen.De vakjury's kozen opvallend vaak voor laureaten die het (etnisch) diverse karakter van de Vlaamse cultuursector in de verf zetten Zo kreeg auteur Rachida Lamrabet de Ultima voor Letteren, omdat ze volgens de vakjury haar lezers uitdaagt 'om na te denken over thema's als racisme, identiteit en ongelijkheid.' De prijs voor Amateurkunsten ging naar dichteressen Elisabeth Severino Fernandes en Samira Saleh, die met Mama's Open Mic een safe space willen bieden aan jonge woordkunstenaars en naar eigen zeggen negatieve -ismes van het podium willen bannen.Het Gentse interculturele kunstenhuis De Centrale kreeg de Ultima voor Muziek. Voor Vzw Humain, een vereniging die strijdt tegen de ontmenselijking van vluchtelingen, was er de Ultima voor Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk.

Verder vielen er drie filmmakers in de prijzen. Emma De Swaef en Marc James Roels, die met hun animatiefilms Oh Willy... en Ce magnifique gâteau! indruk maakten op de filmfestivals van Toronto en Cannes, kregen de prijs voor Film, onder meer om hun 'unieke stijl'. Met Kato De Boeck viel er daarnaast nog een cineast in de prijzen: zij kreeg de BILL Award voor jong talent, waar een geldprijs van 1000 euro en een coachingtraject aan vasthangt. De andere Ultima-winnaars krijgen 10.000 euro, Luc Tuymans als winnaar van de Culturele Verdienste 20.000 euro.

Lees ook: Luc Tuymans door de ogen van zijn galerijhouder: 'Hij is de Picasso van vandaag'

Knack sprak uitgebreid met de winnaars van Ultimas en hun entourage. Ontdekt de special van 40 pagina's bij uw Knack of op Knack.be.

Winnaars van de Ultimas 2020

Algemene Culturele Verdienste: Luc Tuymans

Wie? De Antwerpse kunstschilder krijgt de prijs na een boerenjaar met onder meer een eigen expositie in Venetië.

De motivering: '2019 werd hét jaar van Tuymans. De kunstenaar staat ontegensprekelijk op het toppunt op zijn carrière en heeft een enorme impact op de internationale scène.'

Amateurkunsten: Mama's Open Mic

Wat? Open podium in Antwerpen en Brussel biedt jong en divers talent een safe space aan

De motivering: 'Mama's Open Mic is een echte community en safe space waar talenten van diverse achtergronden zich veilig genoeg voelen om hun kans op de planken te wagen.'

Beeldende Kunst: Walter Swennen

Wie? Monument in de Belgische schilderkunst, dat zich onderscheidt met anarchie en absurde humor

De motivering: 'Te lang bleef Walter Swennen een 'painters' painter', enkel bekend in kunstkringen.'

Vormgeving: Paul Ibou

Wie? Ibou ontwierp tijdens zijn carrière meer dan 350 logo's en was een baken voor de vele Belgische firma's die in de jaren zestig hun eigen huisstijl zochten.

De motivering: 'Paul Ibou omschrijft zichzelf terecht als een 'totaal multi-kunstenaar'. Dat klinkt beter dan 'constructivist-beeldenbouwer, grafisch en plastisch vormgever, ontwerper, lettertekenaar en typograaf, schrijver, publicist, uitgever en specialist in visuele communicatie'. Al is het allemaal waar.'

Cultureel Ondernemerschap: Allez Chantez!

Wat? Annelore Camps en Laila De Bruyne beslisten in 2015 om hun liefde voor zingen te delen met de wereld.

De motivering: 'Allez Chantez! Laten we zingen! Met deze slagzin kan je niet anders dan opveren en enthousiast meezingen.'

Film: Emma De Swaef en Marc James Roels

Wie? Regisseurskoppel dat met wol en andere stoffen aan de slag gaat om bekroonde animatiefilms te maken

De motivering: 'Oh Willy en Ce Magnifique Gâteau zijn twee prachtige animatieparels met een unieke stijl en een maatschappelijk relevante boodschap.'

Roerend Erfgoed: VAi (Vlaams Architectuurinstituut)

Wat? Het Vlaams Architectuurinstituut combineert een uitzonderlijke publiekswerking en dienstverlening met een sterk collectiebeheer, waardoor het de architectuurcultuur in Vlaanderen slim in de verf weet te zetten.

De motivering: 'Het is knap hoe het VAi de publiekswerking combineert met haar kerntaak als collectiebeherende instelling.'

Lokaal Cultuurbeleid: 'De Grond der Dingen' van Theater ARSENAAL/LAZARUS en Museum Hof van Busleyden

Wat? Het participatieproject roept de inwoners van Mechelen op om actief mee te bouwen aan hun gemeenschappelijke toekomst.

De motivering: 'De Grond der Dingen verbindt en activeert iedereen om mee te denken en mee te werken aan een gedeelde betere toekomst voor de stad.'

Letteren: Rachida Lamrabet

Wie? Juriste en auteur, schreef onder meer Zwijg, allochtoon! en Vertel het iemand

De motivering: 'Literair vernuftig en empathisch: het werk van Lamrabet daagt lezers uit om na te denken over thema's als racisme, identiteit en ongelijkheid.'

Muziek: De Centrale

Wat? Het Gentse kunstenhuis zet uitvoeringen, workshops en cursussen op touw met etnisch-culturele diversiteit als uitgangspunt.

De motivering: 'Wereldcultuurhuis De Centrale ziet superdiversiteit als een inspirerend referentiekader en als een uitdagende werkcontext. Het is een warme broedplaats voor cultuurvogels van divers pluimage.'

Podiumkunsten: Jozef Wouters/Menno Vandevelde/Decoratelier

Wat? Jozef Wouters en Menno Vandevelde brengen al jarenlang straffe artistieke verhalen, waarin dialoog zich uit in bouwwerken en scenografie.

De motivering: 'Hun werk gedijt in uitzonderlijk uiteenlopende contexten. Als resultaat staat het pal in het centrum van het kunstenveld van vandaag, waar het ons aankijkt maar op zijn beurt ook kijkt naar de wereld om ons heen.'

Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk: Vzw Humain

Wat? In haar strijd tegen de ontmenselijking van vluchtelingen, zet Humain vzw kritische analyse, warme ondersteuning en psychologische bijstand voorop

De motivering: 'Humain vzw koos de ideale naam voor haar organisatie. Ze wil de maatschappij eraan herinneren dat 'transmigranten' in de eerste plaats mensen zijn, met dezelfde rechten als alle andere mensen.'

BILL Award: Kato De Boeck

Wie? Regisseur die met haar afstudeerproject Provence prijzen pakte op het Leuvens Kortfilmfestival en Film Fest Gent

De motivering: 'De jury was erg onder de indruk van de sterk geladen scènes en het trage tempo dat op geen enkel moment verveelt.'

Twee dingen stonden op voorhand al vast: de winnaar van de Ultima voor Culturele Verdienste, schilder Luc Tuymans, en dat het een moeilijke avond zou worden voor Cultuurminister Jan Jambon (N-VA). Zijn beleid en besparingen blijven wrevel opwekken bij de cultuursector. Zo liet pianist Jef Neve enkele weken geleden al weten zijn kat te sturen naar de uitreiking van de Ultimas, daarna volgde theaterkoppel Jan Decorte en Sigrid Vinks. Zij wonnen vorig jaar de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste en zaten mee in de jury die Tuymans tot winnaar uitriep. De schilder zelf stuurde uiteindelijk ook zijn kat naar de Ultimas en liet zijn prijs ophalen door twee jonge meisjes van de Antwerpse dansstudio Let's Go Urban. Zij maakten bekend dat Tuymans het prijzengeld, 20.000 euro, aan Let's Go Urban schenkt. De dansschool van Open VLD-parlementslid Sihame El Kaouakibi kreeg in 2012 nog de Vlaamse Cultuurprijs voor Amateurkunsten. Jambon kreeg daarnaast nog meer protest te verduren. Uit het publiek werd hij bekogeld met tomaten en kreeg hij 'Fascist!' naar zijn hoofd geslingerd .Net als Tuymans was ook kunstschilder Walter Swennen, laureaat van de Ultima voor Beeldende Kunsten, niet aanwezig en schonk hij het prijzengeld weg, met name aan de PVDA. 'Tienduizend knotsen zijn toch tienduizend knotsen', was de reactie van de kunstenaar vanuit zijn ziektebed. 'Het is geld van ons allemaal, het is beter om het te recupereren.'In totaal reikte de Vlaamse Gemeenschap uit in dertien categorieen.De vakjury's kozen opvallend vaak voor laureaten die het (etnisch) diverse karakter van de Vlaamse cultuursector in de verf zetten Zo kreeg auteur Rachida Lamrabet de Ultima voor Letteren, omdat ze volgens de vakjury haar lezers uitdaagt 'om na te denken over thema's als racisme, identiteit en ongelijkheid.' De prijs voor Amateurkunsten ging naar dichteressen Elisabeth Severino Fernandes en Samira Saleh, die met Mama's Open Mic een safe space willen bieden aan jonge woordkunstenaars en naar eigen zeggen negatieve -ismes van het podium willen bannen.Het Gentse interculturele kunstenhuis De Centrale kreeg de Ultima voor Muziek. Voor Vzw Humain, een vereniging die strijdt tegen de ontmenselijking van vluchtelingen, was er de Ultima voor Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk.Verder vielen er drie filmmakers in de prijzen. Emma De Swaef en Marc James Roels, die met hun animatiefilms Oh Willy... en Ce magnifique gâteau! indruk maakten op de filmfestivals van Toronto en Cannes, kregen de prijs voor Film, onder meer om hun 'unieke stijl'. Met Kato De Boeck viel er daarnaast nog een cineast in de prijzen: zij kreeg de BILL Award voor jong talent, waar een geldprijs van 1000 euro en een coachingtraject aan vasthangt. De andere Ultima-winnaars krijgen 10.000 euro, Luc Tuymans als winnaar van de Culturele Verdienste 20.000 euro.