Wordt Joren Seldeslachts een van de karakteracteurs van zijn generatie? Het zou zomaar kunnen. In Europa in de herfst bewijst Seldeslachts, bekend als Alan uit Spitsbroers en Charlie uit Beau Séjour, alvast dat hij een eeuwenoud personage als Oedipus tot een beklijvend, hedendaags individu kan kneden. Gezeten in een decor dat oogt als het puin van een ingestort paleis geeft hij rustig gestalte aan de uit Thebe verbannen, blinde Oedipus.
...

Wordt Joren Seldeslachts een van de karakteracteurs van zijn generatie? Het zou zomaar kunnen. In Europa in de herfst bewijst Seldeslachts, bekend als Alan uit Spitsbroers en Charlie uit Beau Séjour, alvast dat hij een eeuwenoud personage als Oedipus tot een beklijvend, hedendaags individu kan kneden. Gezeten in een decor dat oogt als het puin van een ingestort paleis geeft hij rustig gestalte aan de uit Thebe verbannen, blinde Oedipus. Regisseur Piet Arfeuille ensceneert in deze voorstelling twee van de drie stukken die samen de 'Thebaanse cyclus' vormen. Die trilogie schreef Sophocles in de vijfde eeuw voor Christus. Hij snijdt er thema's aan die anno 2018 brandend actueel blijken. Arfeuille negeert het eerste, bekendste deel van de cyclus, waarin Oedipus zonder het te weten zijn vader doodt en met zijn moeder trouwt. Europa in de herfst start bijgevolg met het tweede deel, Oedipus in Kolonus. Daarin wordt Oedipus verbannen uit zijn stad Thebe. Hij vlucht naar Athene.Arfeuille stript Sophocles' klassieker van alle historische ballast en focust op de conflicten tussen de personages, meer specifiek het gesprek waarin de koning van Athene en Oedipus onderhandelen over de vraag of die laatste asiel kan krijgen. De link naar de huidige migratiecrisis ligt voor het grijpen, maar Arfeuille legt die niet specifiek.Ook in Antigone, het tweede deel van zijn voorstelling en het slotluik van de Thebaanse cyclus, doet hij dat niet. In dat deel staat de clash tussen de overheid en een rebelse burger centraal, oftewel: de clash tussen Oedipus' dochter Antigone die haar 'terroristische' broer Polyneikes wil begraven en Koning Kreon. Kreon wordt statig en impressionant vertolkt door Gorges Ocloo. Ocloo laat zijn door machtswellust geïnfecteerde Kreon van dilemma naar dilemma kronkelen, terwijl hij steeds meer wegzinkt in het decor vol gestapelde balken en afhangende doeken. Voor je ogen ontstaat het tijdloze portret van een politicus die verstrikt raakt in een web van macht en meningen. Antigone wordt pittig vertolkt door een soms iets te te energiek spelende Elien Hanselaer. Dat soms iets te expressieve spel vangt Arfeuille overigens slim op door zijn spelers erg sober te regisseren - 'staan en reageren op wat er gezegd wordt', was zijn belangrijkste regie-aanwijzing, zo vertelde hij aan Knack - én door hen intrigerende woorden in de mond te leggen. De dialogen zijn scherp en vinnig, maar nooit hol. Arfeuille doet zijn bende toneelveulens prachtige zinnen cadeau zoals: 'In het leven kan alles u overkomen. Terwijl ge toch schuldig zijt' of 'Als een wet het volk niet dient, dan is het geen goeie wet maar een regeltje, plagerij'.Die zorgvuldig gecomponeerde tekst, de sobere regie en het zinderende spel maken Europa in de herfst tot boeiend theater dat je via vroeger doet nadenken over vandaag én een meeslepende kennismaking blijkt met de karakteracteurs van morgen. Smaakmaker: