The Play = De Terugkeer-Turk
...

De scène oogt uitnodigend, als een knus theehuis, maar zonder de te kneuterige toer op te gaan. Integendeel. Muzikanten Floris van Bergeijk en Ata Güner zitten op een lang, smal podiumpje dat in het midden van de scène staat. Helemaal vooraan op die voorts kale scène staat een klein tafeltje met een sierlijke theekan en drie theeglaasjes. Terwijl elke toeschouwer een zitje zoekt, ijsbeert Yonina Spijker over het podium. Intussen is ze druk in de weer met haar smartphone. Spijker speelt de wetenschapper Maaike, die onderzoekt waarom steeds meer Turkse Nederlanders (en Belgen) naar Turkije trekken, hoewel ze in de Lage Landen geboren zijn. Spijker interviewde samen met regisseur Lizzy Timmers en dramaturg Anoek Nuyens vorig jaar verschillende Turkse Nederlanders en Belgen. Uit die gesprekken puurden ze deze voorstelling. Die methoe wil de Lizzy Timmers Groep ook in de volgende voorstellingen - De Terugkeer-Turk is hun debuut - gebruiken. Timmers, naast regisseur ook artistiek leider, wil theater maken over maatschappelijke thema's en met haar voorstellingen 'de opwindende, schone maar ook de schrijnende en schurende kanten van het leven in deze tijd' tonen. In De Terugkeer-Turk focust ze, hoe raadt u het, op de getroebleerde relatie met de Turkse medemens. Spijker speelt alle medemensen met een heerlijke schwung. Als een kameleon schakelt zij moeiteloos tussen Maaike, een rebelse puber, een advocaat en een jonge, verliefde vrouw. Alle personages zijn 'collages' van personen die de makers spraken. Stuk voor stuk worstelen ze met de toenemende 'angst voor de ander'. Maar Timmers laat ook andere, veel optimistischer stemmen aan het woord. Intussen zorgen van Bergeijk en Güner voor stemmige muziek die de scherpe scènes melancholisch toedekken. Dat klinkt goed, niet? Dat is het ook. Toch blijf je wat op je honger zitten. Zo doordacht de inhoud is, zo voorspelbaar is de vorm. Het sprankelende spel dient louter als 'middel' om de geïnterviewde personen te ensceneren en de muziek, hoe mooi ook is weinig meer dan een sfeermaker. Dit is theater dat zich volledig - te volledig, misschien - ten dienste stelt van de wereldverbeterende inhoud. Dat is nobel, maar dat levert nog geen spits theater op dat iets aan het maatschappelijk debat - zoals het onder meer in de media gevoerd wordt - toevoegt. Theater dat voluit de documentaire kaart kiest en daarbij de vorm geheel ten dienste stelt van dat documentaire is fijn, maar het kan zoveel meer zijn. Smaakmaker: