Wij, fysici, zijn soms kwaad op ingenieurs omdat ze de schoonheid van de wetenschap verhoeren aan de industrie. Voor geld. De pooiers van de wetenschap, dus eigenlijk.
...

De kans is groot dat Lieven Scheire zijn publiek op de Gentse Feesten verwelkomt met deze mop. Scheire, presentator en fulltime-geek bij de VRT maar van oorsprong stand-upper, speelt er twee keer zijn science comedy-show over de relativiteitstheorie van Albert Einstein. Het lijkt een raar gegeven, grappen maken over aartsmoeilijke theorieën, maar vooral in Engeland buitelen de wetenschapskomieken over elkaar. 'Toen ik in 2015 op The Fringe in Edinburgh speelde (het grootste kunstfestival ter wereld, nvdr.), stonden daar vijftien science comedy-acts. Er was zelfs nog iemand anders met een show over de relativiteitstheorie', lacht Scheire.Zelf leerde het Neveneffect het genre kennen via de redactie van het Engelse panelprogramma QI, zeg maar de voorloper van Scheire en de schepping. 'Ze komen weleens op bezoek in België en wilden weleens iets organiseren in België. Zo organiseerden ze in de Vrije Universiteit Brussel voor het eerst een science comedy night op Belgische bodem', legt Scheire uit. 'Sindsdien nemen ze me, telkens als ik in Engeland ben, mee naar een of ander programma. Vooral het avondvullende The Bright Club is er een fenomeen, regelmatig vindt er eentje plaats in Brussel.'Niet alleen rasechte science comedians, vaak wetenschappers die als hobby moppen tappen, gebruiken thema's als fysica of wiskunde. Ook mainstreamkomieken als Eddie Izzard of Ricky Gervais grijpen naar wetenschap. Wat het dan tot zo'n goed comedyonderwerp maakt? 'Comedy hoeft voor mij niet per se inhoudelijk sterk te zijn, maar ik vind de comedians die iets te vertellen hebben wel de beste', legt Scheire zijn eigen visie uit. 'Vroeger praatten mensen als George Carlin en Bill Hicks vooral over politiek en samenleving en probeerden ze hun standpunt uit te leggen zoals ik nu de relativiteitstheorie uitleg. Als je zo'n redenering op een grappige manier kan uitbouwen, heb je de ideale stand-up.'Comedians flirten graag en regelmatig met de grenzen van de politieke correctheid, maar dat is veel minder een issue in science comedy, legt Scheire uit. Grappen over controversiële onderwerpen als klimaatverandering of de evolutietheorie zijn met andere woorden niet per se in trek. 'De meesten hebben het over hun eigen vakgebied, en dat kan van alles zijn, van biologie tot kunstgeschiedenis. Wie wel regelmatig de revue passeert, is Donald Trump, omdat hij de geldkraan van veel wetenschappelijke instellingen heeft dichtgedraaid. Verder blijven dezelfde gevoeligheden gelden als in gewone comedy. In Engeland is de gevoelighied voor political correctness nog veel groter dan hier - alles wat nog maar in de verste verte als seksistisch of racistisch geïnterpreteerd kan worden, wordt gigantisch verketterd. ' Hier en daar zit er een nerdy inside joke in voor de liefhebbers. 'Een mopje over de kat van Schrödinger, een gedachte-experiment uit de kwantummechanica, bijvoorbeeld. Ik heb ooit voor de wetenschappers van de CERN-deeltjesversneller gespeeld. Het is leuk dat zij dan laten merken: "Dit is er eentje voor ons!"' Maar iedereen zal de show begrijpen, aldus Scheire. Meer zelfs, science comedy kan mensen een ingang bieden tot de wetenschappen. 'Kijk maar naar The Big Bang Theory, dat eigenlijk ook een vorm van science comedy is. Het maakt nerdiness toegankelijker.'