De feiten

Mocht David Byrne, bekend van Talking Heads en van zichzelf, dit jaar enkel een album hebben uitgebracht, was hij hoogstens een voetnoot geweest in het muziekjaar. Maar bij het degelijke American Utopia hoorde een tournee, die hem onder meer naar Gent en Werchter bracht en wél fa-fa-fa-fa-fa-fantastisch was.

Zelf verwees de kwieke grijsaard nog voor het eerste concert naar Stop Making Sense, de concertfilm en bijhorende liveplaat van Talking Heads uit 1984 en vandaag nog steeds beschouwd als een van de beste, creatiefste liveregistraties in de popgeschiedenis. Een synopsis voor wie het nooit gezien heeft: het is een concert dat wordt opgebouwd terwijl het bezig is. Byrne begint alleen met een gitaar voor een kale muur en krijgt per nummer meer gezelschap, extra belichting en bijkomende opsmuk naast en achter zich.

Van Stop Making Sense hield Byrne in zijn show van dit jaar twee dingen over: een grijs pak - al was het dit jaar geen tig maten te groot - en een begin voor hem alleen, eenzaam aan een klaptafeltje, met een replica van een menselijk brein in zijn handen.

Toen die scène eenmaal was opgeruimd, was er op het door een metershoog grijs gordijn omzoomde podium niets meer te zien. Als in: geen kabels, geen monitors, geen versterkers, geen keyboards en geen drumstel. Alle muzikanten in Byrnes band droegen hun instrumenten bij zich, zodat ze gedwee konden meegaan in de ingestudeerde nummertjes van de keizer van de dad dance. En dan was er nog een bom van een setlist, waarvoor Byrne gul grabbelde uit alle fases van zijn carrière en waarin een Talking Heads-klassieker als Slippery People perfect zijn plaats vond naast I Should Watch TV, een samenwerking met St Vincent, of een funky nummertje uit American Utopia.

Alle muzikanten in Byrnes band droegen hun instrumenten bij zich, zodat ze gedwee konden meegaan in de ingestudeerde nummertjes van de keizer van de dad dance.

Wereldwijd kreeg de show laaiende recensies. 'Een ronduit zinderende ervaring', noteerde De Standaard. 'Een heerlijk excentrieke maar wervelende show', pende De Morgen. Ook onze man ter plaatse zag dat het goed was: 'Pure perfectie op elk vlak.' 'Still making sense', zoals The Guardian in diezelfde periode terecht opmerkte.

De getuige

Tussen de duizenden mensen die op de Werchterse wei met open mond naar Byrnes masterclass muziektheater keken, stond ook Adriaan Van den Hoof. 'Als ik naar een festival ga, is het meestal omdat ik één of twee acts echt móet zien', zegt hij. 'Dan negeer ik de rest van de line-up en zoek ik op voorhand een goede plek op de wei of in de tent. Niet dat ik zo'n gigantische Talking Heads-fan ben, maar ik vond Stop Making Sense wel geniaal.'

'Toen David Byrne alleen opkwam, met zijn nephersenen, was ik nog een beetje in dubio. Óf dit wordt een briljant concert, dacht ik, of dit wordt kut', lacht de dj, presentator en comedian. 'Maar het werd gewoon keigoed. Byrne speelde met veel plezier en energie, meer dan je van een 66-jarige zou verwachten. En die stem! Na elk optreden van een oude rocker lees je in de krant dat hij of zij toch niet meer zingt zoals vroeger, maar Byrne liet nauwelijks een steek vallen.'

'Komt daarbij dat Talking Heads zo'n groep is waar je massa's nummers van kent, ook al denk je dat je die niet kent. Elke keer dat David Byrne een oude song inzette, voelde je die tent opleven, zeker bij de echte klassiekers als Once in a lifetime', herinnert Van den Hoof zich nog. 'Ik dacht: als je dát kan, in die setting en op die leeftijd, waarom heb ik dan in godsnaam nog decor nodig? Want weet je, iedereen in de theaterwereld zal je weten te vertellen hoe moeilijk het is om muziek en toneel te combineren. Sinds dit jaar heb ik twéé oplossingen voor dat vraagstuk: Stop Making Sense en American Utopia.'

De toekomst

Na de live-ep ...The Best Live Show Of All Time is het afgelopen met de American Utopia-tournee is afgelopen en komt er ook geen nieuwe muziek van David Byrne aan. Dat de strak geregisseerde totaalervaring die hij dit jaar bracht, zal voortleven, is wel duidelijk. Muse-frontman Matthew Bellamy liet in een interview al weten dat de nieuwe tour van zijn band, die onder meer langs Werchter leidt, zal geïnspireerd zijn op American Utopia.

Adriaan Van den Hoof trekt vanaf januari door Vlaanderen met Ja, maar eerst een diploma. Alle info vindt u hier.