Op 9 november wordt Rolling Stone vijftig jaar. Het blad maakte onder meer furore met invloedrijke muzikale lijsten, zoals die met de 500 beste albums aller tijden.
...

'Jij belde voor het herschrijven van de geschiedenis?' vraagt Kurt Overbergh gretig wanneer we hem aan de telefoon krijgen voor onze reeks. Hij heeft zijn lijstje dan ook samengesteld 'als een freak' en legt ons meteen wat statistieken voor.'Nog geen tien procent van de albums zijn door vrouwen gemaakt', stelt hij vast. 'Dat is toch choquerend? Geen Billie Holiday in de lijst, geen Nina Simone, geen Sarah Vaughn, geen Ella Fitzgerald. Ook heel wat hedendaagse iconen, zoals Beyoncé, staan er niet in. Van mij krijgen ze wel een plek, als een soort reactie op de vaststelling van sommigen dat er na Prince, Bowie en Cohen geen muzikale supersterren meer in leven zouden zijn. Er zijn wél nog sterren, maar van een hele andere orde.'Overbergh, die recent nog een muzikale koerswijziging aankondigde voor de AB en meer plaats ruimde in zijn muziektempel voor hiphop, jazz en wereldmuziek, opent met een album dat in zijn tweejarig bestaan al bijna de status van klassieker heeft verworven. 'In de kunst heb je trekkers nodig, en dat is Kendrick Lamar. Hij heeft met een positieve boodschap het hiphopgenre van zijn slechte naam afgeholpen én een hele nieuwe generatie bekeerd.'Lamar maakt op To Pimp A Butterfly ook de link met de jazz en zette ook daar dingen in beweging. 'Daar zit saxofonist en groot wonder Kamasi Washington achter', schetst Overbergh. 'De liner notes van die plaat - toegegeven, enkel journalisten en vijftigers lezen die nog - geven een hele who's who van de hele scene rond Washington. Sinds diens plaat The Epic zitten we met z'n allen weer aan de jazz.''Het doet me wat denken aan wat Miles Davis deed. Die stapelde ook de features met talentvolle muzikanten op, die dan later op zichzelf bekend werden. Lamar heeft iets in gang gestoken waarvan hij zelf nauwelijks kon dromen. Hij en zijn plaat zijn ijkpunten in de hiphopcultuur.'Nick Cave staat tot op vandaag niet in de top 500 van Rolling Stone. 'Hij verhuist binnenkort naar de VS. Hem nu in de lijst zetten zou een mooi symbolisch gebaar zijn', lacht Overbergh.'Ik volg Cave al sinds de jaren 80, ook al toen hij nog met The Boys Next Door en The Birthday Party speelde. Ergens onderweg raakte ik hem wat kwijt, en velen met mij. Maar met Push The Sky Away, een ongelooflijk meesterwerk, heeft hij mij weer veroverd. Met die plaat, het daaropvolgende Skeleton Tree en de documentaires heeft hij zich heruitgevonden, door hetzelfde te doen dan nog. Hij is zich op het niveau van Reed, Young en Dylan aan het nestelen, zonder dat de meesten het doorhebben. 'Ella Fitzgerald en Sarah Vaughn hadden hier ook kunnen staan, maar Billie Holiday is mijn obsessie. Ik ken haar oeuvre door en door. Haar tijdgenotes beschikten ook over prachtige stemmen, maar zongen net iets te vaak volgens het boekje. Holiday van haar kant zong altijd zo heerlijk achter de beat.'Ook anno 2017 blijft Holiday relevant. 'Het komt niet uit haar Columbiaperiode, maar Strange Fruit is nog steeds een cruciaal nummer. Dat is black lives matter avant la lettre. Geen wonder dat Beyoncé met haar dweept.' Maar daarover later meer. De conclusie van Overbergh? 'Als we een muzikale canon proberen samen te stellen zonder Billie Holiday, zijn we fout bezig.'Never Mind The Bollocks van Sex Pistols. Twee keer Ramones, drie keer The Clash. Voeg daar nog platen van Hüsker Dü en Black Flag aan toe en je weet dat de punkpioniers goed vertegenwoordigd zijn in de top 500. En toch wilde Overbergh er nóg een punkband in. 'Een echte welteverstaan', lacht hij. 'Sex Pistols, dat was een hele mooie verkleedperiode met een slimme manager, maar Crass is echte punk. De leden brachten tenminste wél meerdere platen uit, leefden in communes en waren politiek geëngageerd. Met hun eigen label steunden ze andere punkbands en brachten ze zelfs het debuut van Kukl uit, de eerste groep van Björk.'Hun plan was om te stoppen in 1984, naar het boek van George Orwell, en er voor dat jaar alles uit te persen. Meer zelfs: het catalogusnummer van Stations of the Crass is 521984, five years to 1984. Vandaag woont Crass-oprichter Penny Rimbad nog steeds in een commune en blijven de leden politiek geëngageerd, true to the bone.Zoek in de lijst eens naar de nummers 118, 298 en 353. U moet het checken om het te geloven: er staan al drie Kanye West-albums in de lijst. Als het van Overbergh afhangt, komen er daar nog twee bij, te beginnen met Yeezus. Al had Life of Pablo ook nog gekunnen.'Yeezus kwam uit zonder promocampagne, in een doorzichtig cd-doosje met niet meer dan een rode sticker erop', schetst de AB-baas. 'Nooit eerder kwam er een major album uit met zo'n radicale inslag. Bon Iver en Hudson Mohawske speelden mee, net als enkele avant-gardegeluidskunstenaars.'Als persoon kan Kanye op weinig sympathie rekenen en vindt ook Overbergh hem bij momenten 'een losgeslagen debiel'. 'Maar muzikaal is hij een genie waar wij in België nog niet klaar voor zijn. Zo werd ook The Life of Pablo aanvankelijk volledig misbegrepen en afgekraakt, maar belandde het uiteindelijk toch in alle eindejaarslijstjes. Qua attitude is Yeezus een puur punkalbum.''Er is niets moeilijkers dan twee muzikale protagonisten samenzetten', weet Overbergh. 'Denk maar aan Metallica en Lou Reed, die met Lulu de grootste draak in de popgeschiedenis maakten. Maar hier vullen de twee rappers elkaar perfect aan.' 'Toen ze naar België kwamen en moshpits van duizend man ontketenden, ben ik echt op mijn gat gevallen. Ze bewijzen dat het punkgevoel vandaag niet in de rock zit, maar wel in de hiphop en de hedendaagse jazz. Ik zou zeggen: koester Watch The Throne, want door de problemen tussen Jay-Z's Tidal en Apple Music komt er waarschijnlijk geen vervolg.' 'In het begin van zijn carrière vond Sufjan Stevens zijn eigen sound niet. Zijn eerste vier platen waren niet echt overtuigend. Maar toen kwam dit meesterwerk', schetst Overbergh.'Oorspronkelijk wilde Stevens een plaat maken rond elke Amerikaanse staat. Het is echt straf hoe hij zo'n gekunsteld idee tot iets moois, broos, eerlijks en hartverscheurends heeft kunnen transformeren. Ook Carrie & Lowell uit 2015 vond ik heel sterk, maar dit album kwam nét iets harder binnen. Het toont hoe een eenvoudige singer-songwriter je nog kan raken met mooie liedjes in een tijd waarin alles al gedaan is binnen de popmuziek.Met Destiny's Child schreef Beyoncé volgens Overbergh al een paar briljante nummers, maar in haar solocarrière komt alles samen. 'Haar stem is ongelooflijk, haar videoclips ronduit subliem en haar politieke engagement in Lemonade gedurfd.''Velen dachten in het begin dat ze mee wilde surfen op de Black Lives Matter-beweging, maar met Lemonade nam ze al die twijfels weg. Het is een heel eerlijk werkstuk van een hedendaags icoon, waarin ze goochelt met Afrikaanse feministische schrijfsters, referenties naar de Black Panthers en platenhoezen van Nina Simone die ineens in clips opduiken.'Van Nina Simone gesproken, ook zij heeft vooralsnog geen plaatsje in de top 500 van Rolling Stone. 'Terwijl ze zo'n rijk oeuvre heeft, bomvol klassiekers. Ze heeft ook meer dansbare tracks dan je zou denken. High Priestess of Soul is daar maar een van de vele voorbeelden van. Ik heb onlangs gedeejayd op een Nina Simone-avond. Van negen uur 's avonds tot vier uur 's ochtends stond het publiek extatisch te dansen.''Net als Beyoncé combineert ze politiek met ongelooflijk doorgedreven klassesongs', oreert Overbergh verder. 'Straf, want in tijden van rassensegregatie werd haar werk lang niet overal geapprecieerd. Dringend tijd voor eerherstel!'***Elke geïnterviewde moet naast negen nieuwe klassiekers ook één oude klassieker kiezen die uit de lijst mag. Overbergh overwoog om Aqualung van Jethro Tull (337) eruit te knikkeren - 'die dwarsfluit!' - maar ging uiteindelijk voor een Beatlesplaat, 'en je mag kiezen welke'.'Laat het een straf zijn voor het slechte optreden van Paul McCartney op Rock Werchter. Ik ben halverwege weggelopen, zo hard flirtte het met mijn irritatiegrens. En eerlijk: The Beatles staan er tien keer in, het meeste van alle groepen in de lijst. Niemand zal er eentje missen, zeker niet als je die kunt ruilen tegen een album van Nina Simone of Billie Holiday.'Maar welk album van The Beatles dan? Dat waar het slechtste nummer van de Fab Four op staat, en dat is volgens Kurt Overbergh Ob-la-di Ob-la-da. 'Maar shit, die draak staat op The Beatles, de dubbele witte dus (plaats 10) en daar hou ik wel van. Je mag van de tien Beatlesalbums er dus zelf eentje schrappen. Maar ik luister echt nog liever naar Kapitein Winokio dan naar Ob-la-di Ob-la-da.' Grote woorden, maar la la la la, life goes on.