1. Napster (2000)

Hoewel dit Amerikaanse initiatief - waarbij gebruikers onderling gratis mp3-bestanden konden uitwisselen -in zijn oorspronkelijke vorm slechts twee jaar actief was, verwierf de site wereldfaam. Napster bracht een polemiek op gang rond het gebruik van peer-to-peer netwerken en de schending van auteursrechten, maar werd nadien tot een legale betaalsite omgevormd.
...

Hoewel dit Amerikaanse initiatief - waarbij gebruikers onderling gratis mp3-bestanden konden uitwisselen -in zijn oorspronkelijke vorm slechts twee jaar actief was, verwierf de site wereldfaam. Napster bracht een polemiek op gang rond het gebruik van peer-to-peer netwerken en de schending van auteursrechten, maar werd nadien tot een legale betaalsite omgevormd. De populariteit van de in 1996 als studentenproject opgestarte zoekmachine barstte pas écht uit haar voegen aan het begin van dit decennium. Google trok grote investeerders aan en groeide in geen tijd tot de populairste search engine ter wereld uit. Latere toevoegingen als Google News, Gmail, Google Maps en aanverwanten hebben er mee voor gezorgd dat van de bedrijfsnaam een officiële werkwoordsvorm werd afgeleid. Iedereen kan aanpassingen, aanvullingen of nieuwe items aanvoeren bij de grootste en nog steeds uitdijende non-profit- encyclopedie ter wereld. Referentiekoppelingen zorgen voor een bepaalde graad van betrouwbaarheid, al blijft het steeds uitkijken voor onvolledige informatie en halve waarheden. Vooral de muziekdivisie van dit sociale netwerk werd legendarisch. Artiesten kunnen hun muziek uploaden op een eigen pagina zodat de rest van de wereld er mee kan kennismaken. Nu ronkende namen als Lily Allen, Gnarls Barkley en - beperkter en dichter bij ons - Fixkes verwierven bekendheid door MySpace. Gratis telefoneren van de ene computer naar de andere, waar ook ter wereld: het is iets waarvan zelfs traditionele telefoonbedrijven het even warm kregen. De service werd al snel uitgebreid met telefoongesprekken naar vaste en mobiele nummers tegen betaling. Tegenwoordig kunt u met Skype ook videocalls organiseren. Amateur- en beroepsfotografen hebben via hun gebruikersprofielen op zeven jaar tijd meer dan vijf miljard foto's ter beschikking gesteld via deze online beeldengemeenschap. Foto's online delen met anderen die er commentaar op kunnen geven, bleek een succesformule. Flickr werd inmiddels overgenomen door Yahoo!. Het imperium van Mark Zuckerberg behoeft nog weinig introductie. In 2004 richtte hij samen met enkele medestudenten een netwerkplatform op waarop univ-studenten berichten en weetjes met elkaar konden delen. Met meer dan vijfhonderd miljoen actieve gebruikers is Facebook inmiddels het populairste sociale netwerk ter wereld. Deze site verwierf op amper vijf jaar tijd een onbetwistbare plek in onze populaire cultuur, en dat gewoon door gebruikers toe te laten videofilmpjes te delen. Al snel kwamen er niet alleen zelfgemaakte clips online, maar ook trailers, film- en tv-fragmenten, muziekvideo's en méér. In 2010 werden maar liefst zevenhonderd miljard clips bekeken. YouTube maakt inmiddels deel uit van Google. De berichtenservice, waarbij de gebruiker met een bondige zin informatie deelt met zijn volgelingen, werd vooral populair tijdens de opmars van smartphones. In ons land maken zelfs een aantal politici gebruik van het systeem: zo kondigde Vincent Van Quickenborne de val van de regering aan op Twitter nog voor dit nieuws via de geijkte nieuwskanalen werd bekendgemaakt. Deze recentste telg uit het rijtje past in de trend dat gegevens - en zelfs hele softwarepakketten - niet meer gedownload en geïnstalleerd hoeven te worden om gebruikt te worden. Met SoundCloud kan zelf gecomponeerde muziek via streaming gedeeld worden opdat anderen erop kunnen reageren. Dus: tien jaar na Napster is de cirkel rond. DIMITRI DEWEVER