'VOOR EEN PROGRAMMA DAT OP ZOEK GING NAAR DE WARMTE VAN DE VLAMING, STRAALDE 'ALLEMAAL SAM' BEHOORLIJK VEEL KILHEID UIT.'
...

'VOOR EEN PROGRAMMA DAT OP ZOEK GING NAAR DE WARMTE VAN DE VLAMING, STRAALDE 'ALLEMAAL SAM' BEHOORLIJK VEEL KILHEID UIT.'SAM gaat ervan uit dat dingen delen of samen doen, hoe klein of hoe groot ook, fijn is. En dat het ook niet melig hoeft over te komen. Kortom, dat sociaal zijn cool is.' Tot zover het mission statement van het grote SAM-project van de VRT, waarmee de openbare omroep dit najaar de Vlamingen dichter bij elkaar wil brengen. Om die toch niet geringe opdracht goed aan te vatten, was het natuurlijk nodig om na te gaan hoeveel werk er precies nog aan de winkel is. Daarom trok een onderzoeksbureau er de voorbije maanden op uit om aan de hand van een vragenlijst te achterhalen hoe goed de Vlaming met zijn medemens opschiet; de resultaten van die enquête werden vorige week voorgesteld in de grootse openingsshow Allemaal SAM. Wie had gevreesd voor een nieuwe Zwarte Zondag, kon gerust ademhalen, want de uitkomst viel nogal mee. Sterker nog: u, ik en de andere mensen in de straat blijken geweldig warm en sociaal te zijn. 60 procent stoort zich niet als hij op straat wordt aangesproken voor een vrijblijvende babbel, 78 procent vindt dat je maar echt mens wordt als je je inzet voor je medemens, en maar liefst 91 procent gelooft dat geluk vooral betekent dat je het gevoel hebt niet alleen te staan. Overal lachende gezichten en peis en vree voor iedereen, kortom. Het enige probleem was dat je in Allemaal SAM ook de vragen te zien kreeg, om als kijker thuis je eigen SAM-gehalte te meten. En wat bleek: de lijst oversteeg nauwelijks het niveau van de zelftests die je iedere week in allerhande vrouwenmagazines vindt en die je kunt invullen als je ego een boost nodig heeft. Even de ogen dichtknijpen voor de waarheid en een paar goed gekozen antwoorden verder ben je vredelievender dan Ghandi, meer gegeerd dan Vincent Kompany en beter in bed dan Casanova. Vlaanderen had de kans gegrepen om een beetje aan zelfpromotie te doen. Een klein voorbeeldje: op de vraag 'Je staat aan de kassa en de klant voor je begint met de kassierster een praatje te maken. Hoe reageer je daarop?' antwoordde zestig procent: 'Ik laat ze rustig praten.' Tuurlijk, dat soort idyllische tafereeltjes speelt zich elk weekend af in de supermarkten van dit land. Nu denkt u misschien dat ik een cynisch mens ben, maar vergis u niet: mijn uitslag in de SAM-test vertelde precies het omgekeerde. De vragenlijst was niet het enige mankement aan Allemaal SAM. Voor een programma dat op zoek ging naar de warmte van de gemiddelde Vlaming, straalde de show bijvoorbeeld behoorlijk veel kilheid uit. De manier waarop Andrea Croonenberghs de vragen voorlas, liet vermoeden dat ze dik tegen haar goesting naar de studio was gekomen (misschien had de VRT ermee gedreigd om haar opnieuw in Flikken te schrijven?). De gesprekjes met de verschillende bevolkingsgroepen tussendoor blonken dan weer uit in nietszeggendheid. Kathy Lindekens vroeg aan een steward waarom vriendelijkheid zo belangrijk is tijdens een vlucht en de man diepte een anekdote op over een vrouw die na een paar glaasjes whisky ermee had gedreigd hem te doden. Je hangt 10.000 meter hoog en iemand dreigt je te vermoorden: het lijkt mij het ideale moment om de vriendelijkheid even te laten varen, maar de steward zelf kon er nog smakelijk om lachen. Dat mag, alleen was het hele interviewtje zo zorgvuldig voorbereid dat men even goed twee taperecorders tegen elkaar had kunnen laten praten, zonder dat de spontaniteit eronder had geleden. Zo sleepte Allemaal SAM zich een uur lang voort, alsof iedereen op automatische piloot was gezet. Mocht u het zich nog afvragen: SAM staat voor Samen is Alles Mogelijk. Behalve goede televisie maken. Stefaan Werbrouck