De Europese gamer maalt laatst, wil de traditie. Sony lanceerde zijn PlayStation 3 in thuisland Japan al op 11 november vorig jaar, en een week later waren de Amerikaanse gamers aan de beurt. Het Oude Continent kon echter nog wel een maandje of vier wachten. Een ongehoorde discriminatie, maar een onvermijdelijke: zo'n gespreide lancering is vaste prik in de gamesindustrie en heeft vooral te maken met productiecapaciteit. Naar de eerste twee regio's werden telkens een miljoen exemplaren van de console verscheept, waarvan inmiddels al meer dan anderhalf miljoen stuks een koper vonden.
...

De Europese gamer maalt laatst, wil de traditie. Sony lanceerde zijn PlayStation 3 in thuisland Japan al op 11 november vorig jaar, en een week later waren de Amerikaanse gamers aan de beurt. Het Oude Continent kon echter nog wel een maandje of vier wachten. Een ongehoorde discriminatie, maar een onvermijdelijke: zo'n gespreide lancering is vaste prik in de gamesindustrie en heeft vooral te maken met productiecapaciteit. Naar de eerste twee regio's werden telkens een miljoen exemplaren van de console verscheept, waarvan inmiddels al meer dan anderhalf miljoen stuks een koper vonden. Hoe bezeten gamers zijn, kon je op 11 november 2006 opmaken uit de lange wachtrijen in Akihabara, de Tokiose wijk die bekendstaat als Electronics Town. Gamers vormden her en der lange rijen voor metalen rolluiken en stonden uren te wachten zonder te weten of er genoeg consoles beschikbaar zouden zijn. Maar in het gedisciplineerde Japan verliep de lancering van de PS 3 nagenoeg zonder problemen. Dat was een week later in de Verenigde Staten wel even anders. Dagen voor de release kampeerden de fanatiekste gamers al in tentjes voor de ingang van Wal-Mart en andere winkelketens. Op verschillende plekken moest de politie tussenbeide komen nadat er relletjes uitbraken in de wachtfiles. Winkels liepen serieuze schade op toen de massa zich op 18 november naar binnen wurmde. In verschillende steden werden trotse bezitters van een nieuwe PS3 onder bedreiging met een vuurwapen van hun aanwinst beroofd. In Palmdale, Californië, was er zelfs een drive-by shooting waarbij een wachtrij onder vuur werd genomen. Een tiener raakte daarbij zwaargewond. Is dat nieuwe hebbeding nu echt al die heisa waard, vraagt u? Wel, ja eigenlijk. U moet weten: binnen afzienbare tijd zal highdefinitiontelevisie uw en onze woonkamer inpalmen, en alles wat daar aan entertainment geconsumeerd wordt - ook games. En het zal de nieuwe generatie spelconsoles zijn die de doorbraak naar home entertainment in HD in een stroomversnelling duwt. Want die nieuwe consoles zijn veel meer dan spelcomputers. De strijd in de HD-arena zal tussen twee partijen gaan: Sony en Microsoft. Sony lanceerde in 1994 de eerste PlayStation, die meteen een schot in de roos was: in zijn elfjarig bestaan vond de console zijn weg naar 102 miljoen huishoudens. Opvolger PlayStation 2 deed nog beter. Op zeven jaar tijd werden er meer dan 115 miljoen stuks van gesleten. De PS2 was zo succesvol omdat hij naast een spelconsole ook een dvd-speler was. En met de PlayStation 3 gaat Sony nog een stap verder: het probeert alle vormen van home entertainment te bundelen, van foto's en muziek tot internet, video en games. PlayStation is een succesverhaal zonder weerga. In België heeft Sony meer dan 85 % van de consolemarkt in handen. De overige 15 % verdelen Microsoft en Nintendo. En Sony is niet van plan zijn dominante positie op te geven. Het bedrijf verlengde zopas zijn sponsordeal met de Champions League: PlayStation 3 blijft tot 2010 hoofdsponsor van de hoogste Europese voetbalcompetitie. Volgens insiders heeft Sony daar 25 miljoen euro per seizoen voor veil. Het eigenwijze Nintendo weigert zich in de miljoenenstrijd tussen Microsoft en Sony te storten en verraste eind vorig jaar met de Wii, een spelconsole met een revolutionaire besturing. In plaats van een standaardcontroller wordt een soort afstandsbediening gebruikt, de Wii Remote, die reageert op de bewegingen die je maakt. Bij tennis of golf voer je de overeenkomstige manoeuvres uit, bij schietspelletjes mik je met de Wii Remote naar het scherm alsof je een revolver vasthoudt. Nintendo hoopt zo iedereen aan het gamen te krijgen, jong en oud, mannen en vrouwen, ook mensen die nog nooit een videospel gespeeld hebben. En dat dit lijkt te lukken, bewijzen de verkoopcijfers. De Wii werd begin december 2006 in de winkels gedropt en ging al meer dan vier miljoen keer over de toonbank. Tegenover 'slechts' anderhalf miljoen stuks van de PS3. De teller van de Xbox 360 staat momenteel op 11 miljoen, maar die console ligt dan ook al anderhalf jaar in de winkel. Maar laten we vooral geen appelen met peren vergelijken. Dat de PlayStation 3 een schitterende multimediamachine is, staat buiten kijf. De console heeft veel te danken aan de op maat gemaakte Cell-processor die de concurrentie aankan met supercomputers. Maar ondanks zijn technische superioriteit moest de PlayStation 3 heel wat kritiek slikken. Time Magazine schreef dat de console de hype niet waard was, al liet het zich daarvoor leiden door simplistische argumenten. 'De PlayStation 3 is duur: 500 of 600 dollar, afhankelijk van de versie. Een Xbox 360 kost slechts 400 dollar en een Nintendo Wii koop je voor 250 dollar. Voor die meerprijs wil je een luxebehandeling, maar de PS3 heeft die niet in huis.' Enkele puntjes op de i: het instapmodel van de PS3 (499 euro) heeft een harde schijf van 20 gigabyte en een Blu-rayspeler, de duurste versie (599 euro) heeft een harde schijf van 60 GB, een Blu-rayspeler, een ingebouwde Wi-Fi-adapter voor draadloos internet en sleuven voor geheugenkaartjes. Een Xbox 360 met harde schijf van 20 GB kost 399 euro, maar om films in HD te kunnen bekijken komt daar een externe HD DVD-speler van 199 euro bovenop. Dat brengt de prijs van het totaalpakket op 598 euro. De PlayStation 3 en de Xbox 360 zitten dus in dezelfde prijscategorie. Wie online wil spelen, moet van Microsoft een jaarabonnement nemen op Xbox Live (59 euro), Sony daarentegen heeft beloofd dat gamers gratis gebruik kunnen maken van zijn onlineservice, PlayStation Network. Bovendien is de PlayStation 3 backward compatible, de consument kan dus zijn oude PlayStation- games nog allemaal spelen op de nieuwe console. Microsoft liet de 24 miljoen gebruikers van de eerste Xbox op dat vlak in de kou staan. En je staart je beter niet blind op de prijskaartjes bij de lancering, want die prijs kan snel dalen. De PlayStation 2 kostte bij zijn lancering ook meer dan 500 euro, tegenwoordig haal je er eentje in huis voor 149 euro. Twijfelaars kunnen beter wachten tot het najaar, wanneer de slag om de woonkamer in alle hevigheid zal losbarsten, met scherpe prijsdalingen en de introductie van enkele exclusieve toptitels. Geschat wordt dat Sony in de eerste maanden 185 euro verlies maakt per verkochte console. Nieuw is dat niet, ook de PlayStation 2 en de Xbox 360 werden met verlies in de markt gezet. Het lot van de consolebouwers is nu eenmaal nauw verbonden met dat van de software-ontwikkelaars: games doen een console verkopen en niet omgekeerd. Daarom is het belangrijk een stevige line-up van exclusives te hebben, games die slechts voor één bepaalde console beschikbaar zijn. Nintendo is daar al jaren heel sterk in met million sellers zoals Mario, Pokémon en The Legend of Zelda. Microsoft heeft Halo en sinds kort de hondsbrutale maar razend populaire shooter Gears of War. PlayStation heeft er enkele jaren geleden voor gekozen om specifieke games te maken voor het brede publiek, de enige groeimarge. Franchises zoals het karaokespel SingStar, de quizgames van Buzz! en de toepassingen voor de interactieve camera EyeToy doen het bijzonder goed, maar ook Crash Bandicoot, Jak & Daxter, Spyro en Lara Croft hebben hun roem te danken aan PlayStation. Voor de PlayStation 3 staan er alvast een heleboel interessante games op stapel, games die in hun volste glorie van het HD-scherm zullen knetteren. Toch is het niet al goud wat blinkt. De consument moet hoe dan ook diep in de buidel tasten voor al dat moois. Wie games en films in HD wil ervaren, heeft niet alleen een gespierde console nodig - Xbox 360 of PlayStation 3 - maar ook een HD-televisie en als het even kan een systeem voor surroundgeluid. Op dit moment kosten HD-schermen nog veel geld, maar high definition is de onafwendbare toekomst. De openbare omroep stopt bijvoorbeeld met analoge televisie in 2012 en dan ligt de weg voor digitale televisie en HD helemaal open. Om de HD-revolutie wat aan te zwengelen geeft Sony de Bondfilm Casino Royale op Blu-ray weg aan de eerste 500.000 consumenten die zich in Europa registreren op het Play- Station Network. U kijkt toch ook? Door Roel Damiaans