Maandag 20/2, 23.10, Canvas
...

Maandag 20/2, 23.10, Canvas Het twintig jaar oude proces van O.J. Simpson vormde nog maar net de basis voor de uitstekende miniserie The People v O.J. Simpson, vorig jaar goed voor een stek in onze top tien van beste internationale series. Valt er dan überhaupt nog íéts te zeggen over de voormalige footballster? Veel, zo blijkt uit deze minstens even uitstekende docuserie van Ezra Edelman. In 1994 keek de hele wereld mee hoe O.J. Simpson in zijn witte Ford Bronco over de snelwegen rond Los Angeles reed, met in zijn zog een rist politiewagens en in de lucht een zwerm tv-helikopters. Hij was hoofdverdachte nummer één van de moord op zijn ex Nicole Brown en haar vriend Ronald Goldman, wier verminkte lichamen werden gevonden in de tuin van haar woonst in Los Angeles. Simpson ontkende en werd in 1995 na een lang proces vrijgesproken door een grotendeels zwarte jury. Hij had nochtans alle bewijzen tegen zich, maar huurde een dreamteam van advocaten in. En dan was er nog de hele achtergrond van politiegeweld tegen zwarten in de VS, met de wereldwijd vertoonde beelden van taxichauffeur Rodney King die in elkaar geslagen wordt door agenten. Edelman vraagt in zijn documentaire aan Carrie Bess, een jurylid van Simpsons proces, of sommigen van haar collega's voor vrijspraak stemden vanwege Rodney King. Ze antwoordt ja, en voegt eraan toe dat zij een van hen was. O.J.: Made in America werd in de VS eerst in de bioscoop vertoond - en kan straks een Oscar winnen. Canvas vertoont de tv-versie in vijf afleveringen, nog steeds goed voor bijna acht uur, maar die vliegen voorbij. Edelman reconstrueert de op- en ondergang van Simpson en schetst een beeld van de samenleving die hem maakte: het diep verdeelde Amerika, waar blank en zwart op gespannen voet leefden, en waar met name in het LA van de jaren 60 en 70 geregeld rassenrellen uitbraken. Omdat er in Amerika zoveel heisa was over de zaak-Simpson, had Edelman een onuitputtelijke bron aan archiefmateriaal voorhanden. Verrassend voor kijkers die met weinig voorkennis in het verhaal stappen zijn de beelden van O.J. als een charmante, ongepolijste jonge footballatleet uit een arme wijk van San Francisco die hoge toppen scheert als running back van de Buffalo Bills. Hij wordt het gezicht van reclamespots voor Hertz en Chevrolet en gaat acteren - het bekendst is hier allicht zijn detective Nordberg in The Naked Gun. Zijn roem is grotendeels gebaseerd op zijn aanzien bij blanken. Simpson streefde er ook zijn hele carrière naar om zijn huidskleur niet zijn leven te laten bepalen: 'I'm not black. I'm O.J.', zoals hij het zelf zegt. Voor zij die te jong waren om zich Simpsons proces te herinneren, is O.J.: Made in America bingewaardige true crime. Voor de iets ouderen is het een journalistiek meesterwerk dat je het gevoel geeft dat je naar een portret van Amerika zelf kijkt. Laat die Oscar maar komen. ANDREAS ILEGEMS