Stel: je hebt een geweldig idee voor een tv-programma. Een formule waarvan je vermoedt, neen, wéét dat die wereldwijd een hit kan worden. Het overkwam het kleine productiehuis Shelter. Bij het maken van Trigger Happy, overigens een bewerking van een Brits format, viel producer Tim Van Aelst op dat vooral argeloze oudjes het slachtoffer waren van de fratsen van Tom Waes, Koen Van Impe en Jan Van Looveren. Waarom de rollen niet eens omdraaien? Benidorm Bastards was geboren.
...

Stel: je hebt een geweldig idee voor een tv-programma. Een formule waarvan je vermoedt, neen, wéét dat die wereldwijd een hit kan worden. Het overkwam het kleine productiehuis Shelter. Bij het maken van Trigger Happy, overigens een bewerking van een Brits format, viel producer Tim Van Aelst op dat vooral argeloze oudjes het slachtoffer waren van de fratsen van Tom Waes, Koen Van Impe en Jan Van Looveren. Waarom de rollen niet eens omdraaien? Benidorm Bastards was geboren. En dus ging Tim Van Aelst met zijn tv-idee op de markt staan. ' Benidorm Bastards is begin 2010 op antenne gekomen, maar ik ben al in oktober 2009 met het format naar de tv-beurs Mipcom in Cannes getrokken. Enkel met mijn laptop met daarop een korte, in het Engels ondertitelde trailer. Alle grote distributeurs en productiehuizen hebben daar een stand, maar als kleine Belgische speler hebben we daar de middelen niet voor. Door het programma in één zin uit te leggen en dat filmpje te tonen heb ik de eerste interesse kunnen wekken.' Toen al kwamen er enkele aanbiedingen, maar Van Aelst hield de boot af. 'Het ging om producties in afzonderlijke landen, maar ik wist dat ik een grote verdeler nodig had die meteen de rechten voor de hele wereld neemt.' Geen onverstandige gok, zegt ook Kris Vanderhaegen, mediawatcher bij het onafhankelijke consultingbedrijf Inside TV. 'Een goed idee is één ding, je hebt ook een stevig draagvlak nodig: een groot promotiekanon dat jouw format doet opvallen in het gigantische aanbod in Cannes.' Op een dag hing Jens Richter aan de lijn, managing director van SevenOne International, het distributiekanaal van de Duitse tv-gigant ProSiebenSat1 en eigenaar van VT4. 'Het was Klaas Cockx, programmamanager bij VT4, die Richter attent op ons programma had gemaakt. En Richter wilde het meteen kopen', vertelt Van Aelst. 'Tegelijkertijd waren we in onderhandeling met nog andere majors. Je moet slim zijn. En uiteraard doe je je huiswerk. Zo heb ik rondgebeld bij collega's om te horen hoe het met SevenOne zat. Overal luidde het dat ik bij hen het best zat.' De tv-wereld is een zee vol haaien. Het zou niet de eerste keer zijn dat er met een geniaal idee na verkoop uiteindelijk niets gebeurt. 'Soms heeft een distributeur een gelijkaardig format in de portefeuille en wil hij de markt vrijhouden', weet Kris Vanderhaegen. 'Of een zender neemt een optie op een programma net omdat een concurrent erop aast. Dat zijn truken van de foor waartegen ervaren tv-makers zich na verloop van tijd wel weten te wapenen. Zo sluiten ze tegenwoordig steeds vaker opties af die na een maand verlopen. Maar soms kijkt de distributeur na aankoop gewoon niet naar jouw programma's om. Studio 100 heeft dat voorgehad, en heeft vervolgens het heft in eigen handen genomen - mét succes' SevenOne kijkt blijkbaar wél naar Benidorm Bastards om, want dat is al verkocht aan meer dan twintig landen, waaronder Frankrijk, Spanje en Zuid-Korea. 'Zo'n grote distributeur weet hoe je een buzz rond een tv-programma moet creëren, niet alleen op het officiële gedeelte van een tv-beurs, maar ook op de afterparty's. Mond-tot-mondreclame doet veel', weet Vanderhaegen. 'Al kan een programma ook zelf een woweffect creëren. Eind jaren 90 stond men aan te schuiven om een deal voor Big Brother te sluiten. Benidorm Bastards heeft dat ook wel: de onverwachte twist van bejaarden die de jeugd beetnemen, plus het feit dat het een positieve toon heeft en bij jongeren aanslaat.' Kan een distributeur ook ophef creëren rond een programma dat die eigenlijk niet waard is? 'Oh ja, denk aan Lost in Tokyo', haalt Vanderhaegen aan. 'Dat werd door distributeur Fremantle groots aangeprezen in Cannes, maar is in vrijwel elk land geflopt. Het was een one trick pony: de cultuurshock van westerlingen in Tokio. Na één aflevering was de lol er al af. Of herinner je de historische realityprogramma's zoals De Saga van Oberon bij één - ook dat is overal mislukt. Die dingen worden dan als ' the next big thing' verkocht. Kuddegeest is de tv-sector niet vreemd. ' Benidorm Bastards is géén gebakken lucht. Het format werd onlangs zelfs gekocht door de Amerikaanse tv-gigant NBC, bekend van The Tonight Show met Jay Leno, E. R. en Friends. Daar zal het programma als Off Their Rockers op antenne komen mét een presentatrice: comedylegende en Golden Girl Betty White. Dat de Amerikanen zich niet makkelijk laten overtuigen, weet collega Bruno Wyndaele, die zich met Eeuwige Roem zelf niet onverdienstelijk heeft getoond op de internationale markt. 'Ironisch genoeg is Amerika als toonaangevend tv-land doorgaans het laatst om overstag te gaan. De Britten zijn dan weer een geval apart, die kunnen nauwelijks geloven dat er buiten hun eiland ook goede formats worden bedacht. (Lacht) Voor je die twee overtuigt, moet je een lange lijst met landen en kijkcijfersuccessen kunnen voorleggen.' Wyndaeles productiehuis De Filistijnen kan met Eeuwige Roem - alias Eternal Glory - fraaie kijkcijfers in Zweden, Noorwegen en Nederland voorleggen. Toch heeft hij samen met de collega's van Woestijnvis en deMENSEN een bedrijf opgericht voor de internationale distributie van hun formats: The New Flemish Primitives. 'Dat is deels uit noodzaak', zegt Wyndaele. 'De voorbije jaren zagen we steeds meer productiehuizen zich aansluiten bij grote internationale groepen als Zodiak, Fremantle en SevenOne. Hoewel onze Vlaamse zenders nog vrij onafhankelijk blijven, zie je die grote spelers elders steeds meer 360 gradenbedrijven samenstellen. Dan hebben ze alles in handen: productie, distributie, de zenders... Als onafhankelijke buitenlandse speler kom je er niet meer aan te pas.' The New Flemish Primitives wordt op de internationale markt vertegenwoordigd door Sue Green, voordien general manager voor Fremantle in Scandinavië, Centraal- en Oost-Europa. 'Bij Fremantle wees ik de collega's al op de hoge kwaliteit die Vlamingen op hun kleine tv-markt leveren. Dat is heus geen promopraatje. Er is onderling veel concurrentie en jullie boksen op tegen behoorlijk hoogstaande aankopen van onder meer de BBC. Een programma moet creatief en innovatief zijn om de Vlaamse tv te halen. Dankzij Benidorm Bastards is er nu een momentum om de aandacht op die kwaliteit te vestigen.' Vanderhaegen ziet in Green een goede keuze. 'Zij beschikt door haar Fremantleverleden over een rijkgevuld adressenboek. In de media moet je mensen kennen én moeten ze jou kennen.' Tim Van Aelst kreeg voor Shelter nu ook het aanbod om zich bij The New Flemish Primitives aan te sluiten. 'Van nog een pak andere spelers ook trouwens. Nu ik bij SevenOne die voet binnen heb, zal ik toch langs die weg proberen ons nieuwe programma Wat als? te lanceren. Je merkt wel dat mensen vanzelf komen vragen wat we nog in de aanbieding hebben. Ik maak me echter geen illusies, die aandacht kan zo weer voorbij zijn.' En straks vliegt Van Aelst de plas over om als executive producer mee te werken aan Off Their Rockers. 'Hoewel de basics - geen lachband, melancholische muziek, één camerastandpunt - behouden blijven, moet Benidorm Bastards nog helemaal 'veramerikaniseerd' worden: alle seks, gevloek en religie moeten er bijvoorbeeld uit. De nonnen mogen evenmin. Al heb ik voorgesteld om iets met de Amish te doen - dat zagen ze misschien wel zitten.' DOOR HANS VAN GOETHEM'Benidorm Bastards moet wel nog veramerikaniseerd worden. Dat wil zeggen: weg seks, gevloek en religie.'