'Dieu est un fumeur de Havane', zongen Catherine Deneuve en Serge Gainsbourg ooit. Als dat waar is, dan is zijn almacht toch apocalyptisch snel aan het tanen. De banvloek op rookwaren is een fenomeen dat zich ondertussen over de hele wereld heeft verspreid, waarbij de staat Californië - het mekka van de filmindustrie - zich graag opwerpt als een van de meest fanatieke antitabakskruisvaarders. Maar de vindingrijkheid van de sigarettenfabrikanten kent geen grenzen om de alsmaar strengere wetten t...

'Dieu est un fumeur de Havane', zongen Catherine Deneuve en Serge Gainsbourg ooit. Als dat waar is, dan is zijn almacht toch apocalyptisch snel aan het tanen. De banvloek op rookwaren is een fenomeen dat zich ondertussen over de hele wereld heeft verspreid, waarbij de staat Californië - het mekka van de filmindustrie - zich graag opwerpt als een van de meest fanatieke antitabakskruisvaarders. Maar de vindingrijkheid van de sigarettenfabrikanten kent geen grenzen om de alsmaar strengere wetten te omzeilen. Dat bleek onder meer in 1998 toen ze hun archieven dienden te openen tijdens een opzienbarend proces. Daarin werden 1500 contracten gevonden die de voorbije tien jaar in het geheim waren afgesloten (sinds 1990 is product placement van tabak in Amerika bij wet verboden) met tal van bekende acteurs en waar volgens Stanton Glantz, de oppergaai van de Amerikaanse antitabakslobby, miljoenen dollars mee gemoeid waren. Zo kreeg Sly Stallone een half miljoen op zijn bankrekening bijgeschreven om in vijf films een sigaret van Brown & Williams op te steken, terwijl ex-007 Timothy Dalton 350.000 dollar kreeg van het sigarettenlabel Larks om duidelijk zichtbaar te paffen in Licence to Kill. Zelfs aan de cape van Superman hing een sigarettenluchtje, aangezien de producenten een cheque ontvingen van Philip Morris ter waarde van 43.000 dollar om de Man van Staal in Superman 2 een vrachtwagen van Marlboro te laten doorklieven. Voor meer concrete voorbeelden verwijzen we u door naar de websites www.SmokeFreeMovie.com of www.scenesmoking.org, waar alle Hollywoodfilms, -studio's en -acteurs op hun nicotinegehalte worden beoordeeld. Een van de meest opmerkelijke feiten die daar worden gemeld, is dat sinds het promoten van rookwaar op het witte doek is verboden en 'Big Tobacco' die praktijken ook officieel heeft afgezworen, het aantal rokende personages weer fel blijkt toegenomen, met tot 50 procent zelfs in films die expliciet op adolescenten mikken. Onderzoek van het Amerikaanse Center for Disease Control and Prevention heeft trouwens aangetoond dat tieners vaker gaan roken als hun favoriete acteurs en actrices dat in films voordoen. 52 procent van de Amerikaanse kids geeft het zelfs op als de voornaamste reden waarom ze ooit met roken zijn begonnen. 'Jong geleerd is oud gedaan', weet ongetwijfeld ook Philip Morris, ook al heeft dat merk onlangs een promocampagne gelanceerd waarin het Hollywood oproept om 'hun sigarettenmerken geen rol meer te geven in films'. (D.M.)