Brick ****

RIAN JOHNSON
...

RIAN JOHNSON MET JOSEPH GORDON-LEVITT, LUKAS HAAS, NORA ZEHETnER, NOAH FLEISS, MATT O'LEARY Highschool-kids die hardgekookte oneliners afvuren en zich inlaten met allerlei duistere zaakjes, alsof ze zijn ontsnapt uit een noir-roman van Dashiel Hammett of Raymond Chandler: ziedaar het postmoderne concept waaraan dit lowbudgetdebuut van Rian Johnson is opgehangen. Maar het wordt nooit een gratuite gimmick. Johnson blijkt de stichtende voorbeelden - The Maltese Falcon, Out of the Past - grondig te hebben bestudeerd en wanneer hij de grootstedelijke achterbuurten en gelooide cops en crooks uit de klassieke film noir ruilt voor zonverlichte schoolgangen en eigenwijze tieners, doet hij dat met opmerkelijk trefzekere hand. Op geen enkel moment voelt Brick geforceerd aan, zelfs niet als de typische ondervragingsscène onder de Venetiaanse blinden zich voor één keer niet in een politiekantoor, maar in het bureau van de schooldirecteur afspeelt. Of wanneer de jonge schurk met dienst - een drugsdealer met gothiclook - door zijn moeder wordt getrakteerd op melk en koekjes. Het zal Bogart en Mitchum allicht zelden zijn overkomen. Het misdaadverhaaltje - dat geheel conform de noir-traditie alleen dient om er de vaart en de broeierige sfeer in te houden - gaat over de zoektocht van einzelgänger Brendan (prima vertolkt door Joseph Gordon-Levitt, dat opdondertje uit Third Rock from the Sun) naar de moordenaar van zijn vriendinnetje Emily. Het leidt langs een bochtig parcours van mysterieuze telefoontjes, puberale begeerte en kille klaslokalen tot in de ondergrondse hobbykamer van drugsdealer The Pin (Lukas Haas). Véél belangrijker dan de uitkomst daarvan is echter de manier waarop Brendan na het vinden van Emily's lijk omgaat met typische tienerthema's als eenzaamheid, (zelf)destructiedrang en het lijmen van een gebroken hart. Tenslotte is het Johnson niet zozeer om een spannende detectivethriller te doen, maar om een metaforisch tienerdrama waarin het isolement nog wordt benadrukt door het bijna volledig ontbreken van volwassen personages of figuranten. Enige minpuntjes: van tiener-femme fatale Laura (Nora Zehetner) gaat iets te weinig seksuele dreiging uit en de typische noir-mokerslag op het einde ontbreekt. Wat niet wegneemt dat Brick behalve een uitstekend vertolkte, clever geschreven en koortsig in beeld gestanste neo-noir ook een van de sterkste debuutfilms van het jaar is. Dave Mestdach