Tovenaar van Oostende

In mei zal het veertig jaar geleden zijn dat Raoul Servais de Gouden Palm won met zijn kortfilm Harpya. Het magische verhaal, over een burgerman die een harpij redt, viel op maar vooral de techniek fascineerde. Zijn zelf uitgevonden mix van live action en animatie stak de tenoren van de animatiewereld de ogen uit. Zelfs Disney was jaloers op de tovenaar van Oostende. Servais leerde zichzelf animatiefilms maken door eindeloos te experimenteren en valt nooit in herhaling. De veertien kortfilms die Cinematek op dvd uitbrengt, lijken het werk van veertien verschillende Servais.

Antifascist

Tijdens WO II stond het gezin Servais doodsangsten uit en verviel het in bittere armoede. Raoul Servais, die negentig werd dit jaar, hield er geen anti-Duitse gevoelens aan over maar werd wel een pacifist en zelfverklaarde antifascist. Die overtuiging vond ook de weg naar zijn werk. Operation X-70 is een anti-Vietnamfilm. Het aangrijpende, in Venetië bekroonde Chromophobia is het antimilitaristisch verhaal van soldaten die de kleur uit de wereld wegknallen, tot een schalkse Uilenspiegel in het verzet gaat. In Tank, amper drie jaar oud en met de computer gemaakt, hunkeren de soldaten in de Vlaamse loopgraven van de Eerste Wereldoorlog naar hun achtergelaten geliefde.

Tussen Ensor en Spillaert

Servais verwijst in zijn (veelal korte) animatiefilms vaak naar de grote Belgische schilders. Samen met René Magritte schilderde hij zelfs fresco's voor het casino van Knokke. De dromerige schilderijen van Paul Delvaux waren de inspiratiebron voor het prachtige Nachtvlinders en de ongelukkige langspeelfilm Taxandria. Mu.Zee gaat nog een stap verder en gunt hem een plaats tussen de schilders. Sinds de zomer heeft dat Oostends kunstmuseum naast de Ensor- en Spillaert- ook een Servais-vleugel.

Fris als een hoentje

De intieme documentaire Servais volgt de kunstenaar tijdens de drie jaar die voorafgaan aan de opening van de museumvleugel. We zien geen gepensioneerde die op zijn lauweren rust, naar de tv staart en geniet van de huldeblijken (eredoctoraten, biografieën, internationale retrospectieves...) die hem blijvend te beurt vallen maar een negentigjarige kunstenaar die zijn oeuvre twijfelend en onvermoeibaar uitbreidt. We kwamen hem vorig week tegen. Hij droeg een leren jekker, was met de motor naar het treinstation gesjeesd en sprak over een nieuwe film.

De dvd (kortfilms + docu) komt uit op 12/12, de docu Servais draait vanaf 19/12 ook in de bioscoop. Alle info: cinematek.be