In de jaren negentig leerden Lieven Vandenhaute en Goedele Liekens met het radioprogramma De lieve lust Vlamingen om zonder nerveus gegiechel woorden als zaadlozing, clitoris en vagina in de mond te nemen. Een decennium eerder deed de seksuologe Ruth Westheimer hetzelfde voor de Amerikanen. Als Dr. Ruth sprak ze in radioshows, haar eigen tv-programma's en de late night talk shows van Johnny Carson en David Letterman over seksualiteit met een openheid en vinnigheid die de puriteinse samenleving niet gewoon was.

Ze ging geen onderwerp uit de weg, moedigde vrouwen aan om te voorzien in hun seksuele behoeften, ijverde zonder dralen voor het recht op abortus en stond met haar eis om iedereen te respecteren aan de zijde van homoseksuelen toen die in volle aidspaniek nog feller dan anders werden misprezen. Dat de mensen haar op radio of televisie vragen durfden te stellen over hun intiemste problemen wijt ze zelf aan haar kleine gestalte, gebrek aan blond haar en grootmoederuitstraling. Haar hese stem en karikaturaal dikke Duitse accent waren even grote handelsmerken als haar gave om elke vraag over seksualiteit binnen de drie seconden te beantwoorden met een oneliner.

Westheimer dankt haar bekendheid aan Dr. Ruth maar maakt het meest indruk met het verhaal van de jaren die daaraan voorafgaan.

Dr. Ruth - Dr. Phil keek zijn korte roepnaam van haar af - verdiende twintig jaar geleden al een bioscoopdocumentaire. Toch is het niet slecht dat regisseur Ryan White pas in de maanden voor Ruths negentigste verjaardag aan haar portret is begonnen. Door recente opstoten van antisemitisme is Westheimer teruggekomen op haar gewoonte om niet te praten over haar wedervaren tijdens de Holocaust. In 1939, een jaar nadat de nazi's haar vader oppakten, werd ze naar een weeshuis in Zwitserland gestuurd. Haar ouders overleefden de Jodenvervolging niet. Westheimer dankt haar bekendheid aan Dr. Ruth maar maakt het meest indruk met het verhaal van de jaren die daaraan voorafgaan.

Vormelijk stelt deze documentaire niet veel voor, daarvoor is meer nodig dan wat brave animatie om het pijnlijke verleden uit te beelden, maar het is geen domme keuze om de negentigjarige te volgen en te tonen dat ze nauwelijks aan scherpte, activisme en jovialiteit heeft ingeboet. Een klassiek geval van een degelijke maar karakterloze documentaire over een indrukwekkende persoonlijkheid.

Ask Dr. Ruth

Ryan White met Ruth Westheimer