Op de pas afgelopen 70ste editie van het Filmfestival van Cannes werd An Inconvenient Sequel, de nieuwe klimaatdocumentaire van Al Gore, gedraaid. Of Gore blij wordt van de milieureputatie van Cannes, is nog maar een andere vraag.

In 2012 gaf milieuorganisatie MED (Méditerranée en danger) een hoop schrijnende beelden na het Filmfestival van Cannes. Ter hoogte van de mondaine stad zat de zee vol plastic deeltjes, op geheime locaties lagen gigantische bergen ongerecycleerd afval. De beelden hebben de organisatie sindsdien erg onder druk gezet. De stad Cannes nam een aantal beloftevolle voornemens om onder meer rode lopers, papier en plastic te recycleren. Of die inspanningen genoeg zijn, is nog maar de vraag.

'De rode loper is dé blikvanger van dit festival, die moet onberispelijk zijn', zegt Sébastien, stafmedewerker van de organisatie van het Filmfestival. Hij werkt al meer dan 25 jaar op en rond de Croisette. 'We vervangen die minstens één keer per dag. Om milieuredenen wordt de stof 100 procent gerecycleerd, door het vuilnisbedrijf van de stad weliswaar.'

Daar bestaan wel twijfels over. Bij het ingang van het Palais des Festivals zijn Dominique en zijn collega's van de vuilnisdienst van Cannes ijverig aan de slag. In de meer dan vijf jaar dat hij er werkt, heeft Dominique de rode loper nooit gerecycleerd zien worden. 'Die tapijten zitten vol gevaarlijke chemicaliën. Het is bijna onmogelijk die te recycleren. Ik zie dagelijks honderden meters tapijt eindigen op een hoop afval. Ik vrees dat het een fabeltje is, in stand gehouden voor het imago van het festival.'

© Aylin Oksal

Schijn bedriegt

Het filmfestival werkt inderdaad hard aan haar imago. 'De 70ste editie van Cannes is erg belangrijk', vertelt Sébastien verder. 'Persoonlijk vind ik dat de charme en de exclusiviteit van het feest de afgelopen jaren serieus afgetakeld zijn. Daarom werken we dit jaar extra hard aan de details. Niets mag ontbreken.'

Via de app Ubercopter kunnen bezoekers voor 210 euro een helikopter nemen vanaf de luchthaven van Nice naar het hartje van het festival.

In en rond het Palais wordt gedurende de dag hard gewerkt aan een stijlvol festival. Ook erbuiten lijkt alles glamoureus en esthetisch, maar schijn bedriegt. Bij de haven staan een vijftigtal luxueuze boten. Exclusiviteit heerst: op de boten dansen doe je enkel op uitnodiging, of als je zelf zo'n luxebootje in je bezit hebt. De kleurrijke spotlights, de glitterkleedjes en de bonkende muziek houden je aandacht vast, maar wie extra oplet, kan nog een glimp opvangen van de Middellandse zee. Het water en de vissen erin worden belicht, net als een schrijnende hoeveelheid aan olielekken en plastic. Ten opzichte van de aanstootgevende beelden in 2012 lijkt de verbetering mager.

Toen werden door MED bijna 290 miljard drijvende microplastics gemeten in de Middelandse Zee nabij Cannes. Volgens de stad zou het festival toen 1.200 ton extra afval gegenereerd hebben. Dit jaar zijn de exacte hoeveelheden nog niet gemeten.

Het valt alleszins op hoe afval vanaf 's morgens vroeg al meteen aan het zicht wordt onttrokken. Bij dageraad beginnen schoonmaakbedrijven en medewerkers van de organisatie er al aan: lege flessen alcohol, plastic, peuken en papier worden dan ijverig opgeruimd. Wanneer de straten leeg zijn, worden gepolijste rode tapijten uitgerold en minutieus aan de grond gekleefd.

Ubercopter

Security-lid Hugo werkt al een jaar voor het festival van Cannes. Hij komt regelmatig in contact met de crewleden en de eigenaars van de boten: 'Een booteigenaar heeft mij eens verteld dat in de wereld van de superrijken een constante materiële concurrentie bestaat. Ze willen zo veel mogelijk laten zien wat ze in hun mars hebben. Ze zouden perfect kunnen kiezen voor meer ecologisch transport, maar betalen bakken geld om hier te kunnen staan. Voor hen maakt het niet uit welke gevolgen hun verblijf kan hebben op de omgeving, en voor het festival eigenlijk ook niet.'

Ook de lucht krijgt het zwaar te verduren tijdens de filmhoogmis. Via de app Ubercopter kunnen bezoekers voor 210 euro een helikopter nemen vanaf de luchthaven van Nice naar het hartje van het festival, vlakbij 'Village International'. Daar stijgen elke vijf minuten twee helikopters op. Dat is een zware belasting voor het milieu.

© Aylin Oksal

Vervuiling lijkt op straten ook onvermijdelijk, vooral 's avonds wanneer het uitgaansleven zich op gang trekt. Op de straten staan dan wel een aantal ludieke reclameborden om afval op straat tegen te gaan. '180 euro. Dat is duur, zo'n sigaret', luidt het. De stad Cannes introduceerde meer dan twee jaar geleden een plan om antisociaal gedrag te verminderen. De gevoerde campagnes en waarschuwingsborden zouden zowat 2 miljoen euro aan schoonmaakkosten bespaard hebben. Sinds 2014 werden volgens de stad ook meer dan 30.000 pv's opgesteld tegen sluikstorters.

Welke inspanningen het festival de komende jaren nog zal doen, zijn nog onduidelijk. De Italiaanse filmjournalist Roberto komt al meer dan twintig jaar naar het festival en maakte de evolutie mee op vlak van ecologische inspanningen. 'Uiteraard wil het festival groener en milieuvriendelijker worden, maar dat staat in schril contrast met het prestige van het festival. Het draait juist allemaal rond decadentie en luxe. Overconsumptie is een lucratieve zaak voor de stad. Voorlopig wordt er enkel gerecycleerd, maar ik ben van mening dat Cannes veel meer moet inspelen op het beschermen van het milieu. Als het festival ooit nog innoveert, dan zal dat onder publieke druk gebeuren.'