Alles wat u moet weten over The Lord of the Rings: The Rings of Power

© National
Geert Zagers
Geert Zagers Journalist bij Knack Focus

Hoe twee onbekende scenaristen een miljard dollar kregen van Jeff Bezos om J.R.R. Tolkiens appendices in vijftig uur tv om te zetten. Zónder Frodo.

Het is de duurste tv-reeks aller tijden

Voor een reeks waar al vijf jaar over gesproken wordt, is er opmerkelijk weinig geweten over The Rings of Power. Of toch weinig dat concreter wordt dan ‘The Lord of the Rings komt terug’. De productie werd dan ook jarenlang beheerst door paranoia. Scenaristen mochten de writers’ room pas betreden nadat ze hun vingerafdruk hadden laten scannen. Veel acteurs wisten niet voor welke rol ze auditie deden. Hun contract tekenden ze nog vóór ze een script hadden gezien. (‘Ik deed auditie voor een “Aragorn-achtig personage”, was me verteld. Pas bij de laatste ronde kreeg ik te horen dat ik een elf zou spelen’, aldus Ismael Cruz Córdova, die de rol van Arondir kreeg.) Zelfs de titel van ‘Amazon’s The Lord of the Rings’, zoals de reeks jarenlang op IMDb heette, werd pas begin dit jaar vrijgegeven.

De onbekende showrunners schreven tot nu toe twee films die nooit gemaakt zijn. Niet meteen het profiel waar je een franchise van een miljard dollar aan toevertrouwt.

Lekte wel: het budget. Uit fiscale documenten die Nieuw-Zeeland (waar The Rings of Power werd opgenomen) openbaar maakte, bleek dat het eerste seizoen 465 miljoen dollar had gekost, wat neerkwam op acht afleveringen van gemiddeld 58 miljoen dollar. Daarmee werd The Rings of Power in één klap de duurste tv-reeks aller tijden. Met afstand. Het vierde seizoen van Stranger Things, de vórige duurste reeks aller tijden, klokte af op 30 miljoen per aflevering. Het laatste seizoen van Game of Thrones schommelde rond de 15 miljoen dollar per aflevering, bijna vier keer minder.

Voor de volledigheid: in die 465 miljoen zitten ook opstartkosten, zoals casting, setontwerp en kostuumdesign, die over de volgende seizoenen gespreid kunnen worden. Maar met een vooropgezet budget van minstens één miljard dollar voor vijf seizoenen, is The Rings of Power op weg om de grenzen van de megalomanie te verleggen.

Zeker aangezien het onduidelijk is of daarin ook de rechten zijn verrekend die Amazon aan de erven van schrijver J.R.R. Tolkien betaalde. In 2017 had Amazon-CEO Jeff Bezos, die persoonlijk mee de onderhandelingen voerde, 250 miljoen dollar veil voor de rechten op The Lord of the Rings en The Hobbit, een bedrag dat experts als ‘waanzin’ omschreven. (Om u een idee te geven: het totale budget van Peter Jacksons Lord of the Rings-trilogie was 281 miljoen dollar.)

© National

Deels lag dat aan het tijdstip. 2017 was het jaar van het voorlaatste seizoen van Game of Thrones én de vooravond van de streamingstrijd. Elke streamingdienst was naarstig op zoek naar een nieuwe Game of Thrones, dat HBO 4,4 miljard dollar had opgeleverd. En TheLord of the Rings, dat jarenlang in een juridische strijd verwikkeld zat, was een van de laatste stukjes intellectual property die nog niet opgepikt waren. Deels was dat omdat Jeff Bezos een grote Tolkien-fan is en de reeks koste wat het kost wilde binnenhalen. Hij heeft sindsdien ook een jacht besteld van 485 miljoen dollar. Laat ons zeggen dat zijn speelgoed iets mag kosten.

De showrunners zijn twee onbekende Tolkien-fans

Even was er sprake van dat Peter Jackson, regisseur van de filmtrilogie, en D.B. Weiss en David Benioff, de showrunners van Game of Thrones, betrokken zouden worden bij The Rings of Power, maar uiteindelijk ging de creatieve controle naar J.D. Payne en Patrick McKay. Twee vrienden, beiden 41, met een opvallend summier cv. De enige scenario’s van hun hand zijn er van twee films, ‘een kruising van Citizen Kane en The Iron Giant’ die er nooit gekomen is en een Star Trek-film die nooit is gemaakt. Dat is niet meteen het profiel waar je een franchise van een miljard dollar aan toevertrouwt.

Hadden de twee dan weer wel: de steun van tv-icoon J.J. Abrams, voor wie ze een tijdje werkten, en heel veel nerdy kennis van The Lord of the Rings. Als in: toen zijn zoon geboren werd, stuurde Payne het geboortekaartje uit in zowel het Engels als het Elfs, vertelde hij aan Time. Het was dan ook met hun pitch dat ze Amazon wisten te overtuigen. Anders dan de rest stelden ze geen voorspelbare origin story van iconische Lord of the Rings-personages als Gandalf of Aragorn voor, maar wezen ze Amazon erop dat het al op een scenariële goudmijn zat, het besefte het alleen niet. J.R.R. Tolkien had hen namelijk al een prequel bezorgd: in een van de uitgebreide appendices aan het einde van zijn boek The Return of the King had hij de drieduizend jaar geschiedenis samengevat die aan The Lord of the Rings voorafgingen, waaronder het smeden van de ringen. ‘Tolkien had de sterren achtergelaten. Er moest alleen nog een melkweg van gemaakt worden’, aldus Payne en McKay.

© National

Fijn detail: die appendices zitten ook beknopt in Peter Jacksons filmtrilogie, die begint met een korte geschiedenisles van de gebeurtenissen tijdens de zogenaamde Second Age of Middle-Earth. Met andere woorden: wat The Lord of the Rings in vijf minuten vertelde, gaat The Rings of Power nu in 50 uur doen.

Aragorn, Frodo en Gollum zullen niet te zien zijn

De beslissing om van The Rings of Power een prequel te maken was overigens niet geheel vrijwillig. De waanzinnige 250 miljoen dollar die Amazon voor de rechten op The Lord of the Rings en The Hobbit betaalde, wordt nóg waanzinniger als je weet welke clausule er in het contract werd opgenomen: Amazon mocht niet raken aan de gebeurtenissen uit Peter Jacksons filmtrilogie, aan de zogenaamde Third Age of Middle-Earth, waarvan de rechten nog bij Warner Bros. zitten. Amazon betaalde dus een kwart miljard om in de addendums van Tolkien te mogen duiken.

Het verhaal van The Rings of Power zal dan ook alleen diehard fans bekend voorkomen. De reeks speelt zich drieduizend jaar voor Frodo Baggins de ring in handen krijgt af en behandelt de grote gebeurtenissen van de Second Age: de opgang van Sauron, het smeden van de ringen, de neergang van het eilandkoninkrijk Númenor en de laatste alliantie tussen elfen en mensen. Geen Frodo, geen Aragorn en geen Gollum dus. Zelfs hobbits liepen er op dat moment niet rond op Middle-Earth. (Al is het verschil met de harfoots, de nomadische voorouders van de hobbits, vooral de naam.)

Een van de grootste uitdagingen van The Rings of Power wordt: de trollen ondergronds houden. De internettrollen.

Niet dat er geen enkel bekend gezicht zal passeren. Een van de vermoedelijke hoofdpersonages is de elf Galadriel (een rol van Cate Blanchett in de films, hier in een 3000 jaar jongere versie gespeeld door Morfydd Clark), die blijkbaar 8000 jaar oud was toen ze Frodo ontmoette. Andere hoofdrolspelers zijn Sauron, deze keer in zijn menselijke gedaante, niet als oog (maar het is niet geweten wie de rol speelt), en Isildur (Maxim Baldry), die kort te zien was in een flashback in de eerste vijf minuten van de filmtrilogie. De kans is ook niet onbestaande dat Gandalf uit de hemel komt vallen, al zal dat dan in een andere verschijningsvorm zijn dan in de films. (Lang verhaal.)

Veel bewegingsvrijheid hebben Payne en McKay niet: de erven-Tolkien, niet de gezelligste groep mensen, waken er nauwgezet over dat de canon van de boeken gerespecteerd wordt. Al haalden de showrunners wel één overwinning binnen: ze kregen toestemming om de Second Age, die 3000 jaar bestrijkt, te condenseren in een veel kortere periode. Hoofdzakelijk uit praktische overwegingen: mensen leven gemiddeld maar tachtig jaar op Middle-Earth, wat betekend zou hebben dat de makers ‘elke twee afleveringen nieuwe acteurs hadden moeten casten’.

Er heerst enige scepsis bij de fans

Begin dit jaar loste The Rings of Power tijdens de Superbowl (een plekje dat 13 miljoen dollar gekost had) een allereerste teasertrailer. De reactie was niet helemaal wat Amazon verwacht had: de YouTube-commentaarsectie werd wekenlang continu gebombardeerd door één citaat, vaak in het Russisch, dat zoveel betekende als: ‘Het kwaad is niet in staat om iets nieuws te creëren, het kan alleen vervormen en verwoesten wat uit de kracht van het goede is ontstaan.’ (Een quote die verkeerdelijk aan Tolkien werd toegeschreven.)

© National

Wie er achter de georkestreerde campagne zat, was niet helemaal duidelijk, maar het zette wel de toon voor hoe een deel van de diehard fans naar de prequel keek: The Rings of Power was een opportunistische cash grab van het kwalijke Amazon, het waagde het om veranderingen aan te brengen in de boeken van Tolkien en volledige tijdlijnen te comprimeren én het had Peter Jackson buitengesloten. Al leken er ook racistische motieven mee te spelen: in de teasertrailer werd de Puerto Ricaanse acteur Ismael Cruz Córdova geïntroduceerd als een zwarte elf.

Het is een probleem waar elke grote franchise, van Marvel tot Star Wars, vandaag mee kampt: een selecte, maar luidruchtige groep reactionaire fans die probeert de perceptie van een film of tv-reeks te sturen, niet zelden met seksistische of racistische motieven. Dat wordt dan ook een van de grootste uitdagingen van The Rings of Power: de trollen ondergronds houden. ‘Naar kritiek willen we luisteren. Naar racisme niet’, zei executive producer Lindsey Weber alvast.

En dan is er nog de andere vraag: zit de gemiddelde tv-kijker nog te wachten op The Lord of the Rings? The Rings of Power mag zich dan niet aan de personages uit Peter Jacksons films wagen, de showrunners hebben wel al aangegeven dat ze de visuele lijn en de toon van de trilogie willen doortrekken. Alleen: The Return of the King is bijna twintig jaar oud, een tijdspanne waarin de fictiewereld niet heeft stilgezeten. Met reeksen als The Wheel of Time, Shadow and Bone, The Witcher en The Sandman is er vandaag niet bepaald een gebrek aan fantasy op de streamingplatformen.

Tegelijk was Game of Thrones in zekere zin al een cynisch antwoord op The Lord of the Rings: het hakte de kop van de Chosen One af, vertroebelde de grenzen tussen goed en kwaad, liet ridderlijkheid plaatsruimen voor verkrachtingen, folteringen en executies en zette daarmee een nieuwe fantasystandaard. (Ook Game of Thrones-opvolger House of the Dragon lijkt hetzelfde pad te zullen bewandelen.) Gaat de terugkeer naar de heldere moraliteit, oprechtheid en de familievriendelijkheid van The Rings of Power vandaag niet een tikje braaf, oubollig en generisch overkomen? Of is het net een verfrissend antwoord op ‘peak bleak tv’ en het nihilisme van Succession en Game of Thrones, zoals Payne en McKay het zien?

Is dit de piek van peak tv?

Er valt deze zomer niet naast te kijken: er wordt héél veel geld naar de kijker gesmeten. Behalve de 270 miljoen dollar voor Stranger Things had Netflix deze maand ook 165 miljoen veil voor The Sandman. HBO telde 150 tot 200 miljoen dollar neer voor House of the Dragon, dat er twee weken geleden aan begon. Met de ridicule 465 miljoen van The Rings of Power erbij lijkt peak tv, zoals het gouden tijdperk van de tv-fictie al enkele jaren genoemd wordt, deze maanden zijn budgettaire hoogtepunt te beleven.

© National

Zeker omdat het er alle schijn van heeft dat de streamingdiensten straks minder gaan uitgeven. Netflix kondigde al besparingen aan – het zag zijn abonneebestand dit jaar voor het eerst dalen, veel vroeger dan analisten hadden verwacht, waarop de prijs van zijn aandelen met 60 procent zakte. Tegelijk is HBO-eigenaar Warner Bros. sinds zijn fusie met AT&T bezig aan een drastische besparingsronde – met het schrappen van Adil en Bilalls Batgirl als absurdste maatregel. De streamingplatformen lijken dan ook een nieuwe fase in te gaan, zoals The Economist deze maand schreef. Na jaren waarin ingezet werd op groei en abonnees en er niet op honderd miljoen meer of minder gekeken werd, proberen de streamers nu financieel winstgevend te worden. En daar horen budgettaire beperkingen bij.

Evenwel: dat geldt niet voor Amazon Prime Video. Als onderdeel van Amazon, dat in 2021 469,8 miljard dollar nettoverkoop liet noteren, voelt het de hete adem van de aandeelhouders net iets minder. Zijn bestaansreden is ook vooral om mensen naar Amazon Prime te lokken, de abonnementsdienst waarmee je je Amazon-aankopen gratis kunt laten leveren. Dáár zit voor Jeff Bezos het echte geld. (Ook voor Apple is zijn streamingdienst, Apple TV+, in de eerste plaats een manier om klanten in zijn ecosysteem van smartphones en computers te houden.)

Voorlopig lijkt Amazon zijn tv-budget dan ook niet terug te schroeven. Het gaf dit jaar naar schatting 16 miljard dollar uit aan tv-content, 2 miljard meer dan Netflix; volgend jaar zou dat oplopen tot 20 miljard. De strijd mag dan in de Upside Down, Westeros en Middle-Earth gevoerd worden, de echte verschuivingen spelen zich af in het streaminglandschap.

The Lord of the Rings: The Rings of Power

De eerste twee episodes zijn vanaf 2/9 te zien op Amazon Prime. Daarna volgt elke week één nieuwe aflevering.

Hier staat ingevoegde content die informatie op uw apparaat wil opslaan en/of openen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.
Klik hier om dit alsnog toe te laten

Partner Content