THE HOMESMAN (woensdag 14/3, 20.40, CAZ)

In de neowestern The Three Burials of Melquiades Estrada, zijn eerste grote regieklus, wilde acteur Tommy Lee Jones iets kwijt over racisme en de positie van de immigrant. Opvolger The Homesman heeft een feministische insteek en toont hoe brutaal en onrechtvaardig vrouwen in het Nebraska van 1850 behandeld werden.
...

In de neowestern The Three Burials of Melquiades Estrada, zijn eerste grote regieklus, wilde acteur Tommy Lee Jones iets kwijt over racisme en de positie van de immigrant. Opvolger The Homesman heeft een feministische insteek en toont hoe brutaal en onrechtvaardig vrouwen in het Nebraska van 1850 behandeld werden. Gegroefde kop Jones, Agent K in de Men in Black-films, speelt George Briggs, een bedrieger met dikke grijze snor en bakkebaarden. Ooit slachtte hij als soldaat indianen af. Nu is hij zelf in een hachelijke positie beland. Hij zit in zijn ondergoed op zijn paard met een strop om de nek. Tot de stoere veehoudster Mary Bee Cuddy (Hilary Swank) ten tonele verschijnt als reddende engel. In ruil voor zijn vrijheid en driehonderd dollar moet hij haar helpen om met ezel en afgesloten wagen over de Great Plains te trekken om drie gestoorde vrouwen naar een missiepost in Iowa te brengen. De gevaarlijke road trip van vijf weken die volgt, is misschien wat episodisch, maar de boodschap is duidelijk: in het patriarchale, oude westen hadden vrouwen geen of nauwelijks rechten en waren ze vaak niet meer dan objecten. Daarmee behoort The Homesman, naar een roman van Glendon Swarthout, samen met Brimstone, de Netflixserie Godless en Meek's Cutoff tot het selecte kransje van recente westerns die de machomythologie van het Wilde Westen herzien door vrouwen centraal te stellen. Het tragikomische duel tussen de chagrijnige Briggs en de stoïcijnse Cuddy zorgt voor vuurwerk. Ondertussen zie je flitsen van wat Cuddy's passagiers tot waanzin kan gedreven hebben. Is het de jarenlange ontbering? Treuren ze om een gestorven kind? Is het harde leven in een plaggenhut of het barre landschap - fotogeniek in beeld gebracht door cameraman Rodrigo Prieto - hen te veel geworden? Waarschijnlijker is dat ze bezweken zijn onder de druk en de geknakte trots van hun berooide echtgenoten. Zelfs de zelfverzekerde Cuddy ontsnapt er niet aan. Hoezeer ze als ex-lerares ook gerespecteerd wordt, ze wordt niet aanvaard omdat ze niet getrouwd is, terwijl ze net geen man vindt omdat ze kordaat en autoritair is.De échte pioniers van de Afro-Amerikaanse burgerrechtenbeweging waren vrouwen. Op 2 maart 1955 weigerde de zwarte tiener Claudette Colvin haar buszitje af te staan aan blanke medepassagiers in Montgomery, Alabama. Haar geweldloze verzet bleef onder de radar, tot de zwarte naaister Rosa Parks negen maanden later precies hetzelfde deed. Ze werd gearresteerd en veroorzaakte zo een kettingreactie van protesten onder de gediscrimineerde zwarte bevolking. Parks gaf tevens de aanleiding tot de Montgomery Bus Boycott, die werd aangestuurd door Martin Luther King. Ook Autherine Lucy doet in deze documentaire haar verhaal: zij was in 1956 de eerste zwarte vrouw die werd toegelaten aan de Universiteit van Alabama, na een jarenlange juridische lijdensweg. Sterke docu over onwrikbare vrouwen.Zeven jaar heeft Ricky Gervais gewacht vooraleer hij opnieuw de zalen introk met een stand-upvoorstelling. 'Er kwamen voortdurend andere dingen op mijn pad', aldus de Britse komiek uit The Office en Extra's. 'Maar nu is niets belangrijker voor me dan comedy.' Netflix hoefde dus geen twee keer na te denken om de exclusieve rechten van zijn nieuwste show Humanity te kopen. Daarin ontleedt Gervais onder meer zijn leven als ouder wordende man, bespreekt hij zijn ideeën over het ouderschap en praat hij over hoe verwend hij is. Naar eigen zeggen ving hij voor deze special een recordbedrag. Rotverwend dus.De Nieuw-Zeelander Andrew Niccol, regisseur van In Time, S1m0ne en Good Kill en scenarist van The Truman Show, heeft van de ethische vraagstukken rond nieuwe technologie en controlerende beeldvorming zijn stokpaardje gemaakt. Dit is zijn debuut, een eng, meeslepend en intelligent toekomstvisioen waarin een genetisch minderwaardige man (Ethan Hawke) elke dag van identiteit wisselt met een superieure maar verlamde medemens (Jude Law) omdat hij astronaut wil worden. Gattaca, een van de betere sf-films van de jaren negentig, maakt indruk met de intrigerende premisse over genetisch fascisme, maar ook met het retrofuturistische design - de film werd deels gedraaid in het Marin County Civic Center van Frank Lloyd Wright in San Rafael, Californië. De bijzonder sfeervolle muziek is van Michael Nyman.Vier jongeren proberen in hun eerste jaar aan een high school in Los Angeles overeind te blijven, maar worden geplaagd door razende hormonen. De premisse van On My Block wijst op het eerste gezicht in de richting van een klassieke coming-of-agekomedie met alle gebruikelijke ingrediënten. Niet verwonderlijk, want het recept komt uit de koker van Lauren Iungerich, bedenker van de populaire MTV-tienerreeks Awkward, dat ook al gaat over een tiener die het moeilijk heeft. On My Block trekt wel de maatschappelijke kaart: de serie speelt zich af in South Central LA, een buurt die voornamelijk door hispanics en Afro-Amerikanen wordt bevolkt. Toch is de serie lichtvoetig, met een frisse en kleurrijke cast, flitsende dialogen en een hippe soundtrack.De nazileiders waren zonder uitzondering mannen, maar achter hen stonden vaak vrouwen die niet voor hen onder hoefden te doen. Een ervan was Magda Ritschel, de echtgenote van minister van Propaganda Joseph Goebbels. De Berlijnse trouwde in december 1931 met hem, met Hitler als getuige, en zou vaak als een 'first lady' optreden. Haar opgang werd bijna gefnuikt door een geheim, zoals deze docu laat zien. Voor haar huwelijk met Goebbels had ze namelijk een relatie met Haim Arlosoroff, een zionistische leider die volgens bepaalde bronnen door toedoen van Goebbels werd vermoord. Ze was toegewijd aan de nazidoctrine en ook meedogenloos: een dag na Hitlers zelfmoord, in 1945, doodde ze haar zes kinderen met een cyaankalipil in de Führerbunker in Berlijn, waarna ze samen met haar man uit het leven stapte. Zo kwam er een einde aan dé modelfamilie van het Derde Rijk. Al was dat slechts schone schijn en uitgekiende gezinspropaganda: Goebbels was een beruchte rokkenjager en Magda had twee buitenechtelijke relaties. Ook met Hitler zou ze hebben geflirt.Er is een tijd geweest dat de 'gouden eeuw van televisie' geen promocliché was. Dat kwam onder meer door Carnivàle. De serie die zich afspeelt tijdens de Grote Depressie en die bedenker Daniel Knauf omschreef als Grapes of Wrath meets David Lynch, kreeg niet alleen twee Emmy's voor stijl, maar steunt ook op een sterke plot en cast. Nick Stahl (Sin City, Terminator 3) speelt een Dust Bowl-knul die opgepikt wordt door een reizende freakshow die wordt gemanaged door een diepzinnige dwerg (Michael J. Anderson, The Man from Another Place uit Twin Peaks). Speciaal: de adolescent kan mensen reanimeren. De antagonist: Clancy Brown (The Shawshank Redemption, Starship Troopers) als Californische dominee die meer straft dan zalft. Hun paden kruisen elkaar, in cryptische dromen en daarbuiten. Een strijd tussen goed en kwaad barst los. Te groots en gedurfd, vond HBO. De serie werd na twee seizoenen stopgezet. Meteen het enige wat op Carnivàle aan te merken valt.De Chinees He Duoling was een van de kunstenaars die zich na de Culturele Revolutie in 1976 eindelijk bevrijd voelde van het dictatoriale juk van Mao. Hij ontpopte zich als een van de belangrijkste schilders van China en beroerde binnen- en buitenland met zijn penseeltrekken. Dat schreeuwde haast om een portret. De Nederlandse regisseur Frank Scheffer bundelde de krachten met documaakster Jia Zhao om de droomwereld van He in beeld te brengen. Hoewel de kunstenaar zich laat inspireren door westerse componisten en de grootmeesters van de Russische literatuur, geeft de documentaire een boeiende inkijk in de oosterse esthetiek.Dat Guillermo del Toro een zwak voor monsters met een hart heeft, toont hij overvloedig in The Shape of Water. Ook in Hellboy (2004) voert hij een sympathiek bovennatuurlijk personage op. Karakterkop Ron Perlman is innemend als de titelheld, een sigaren rokende demon met vuurrode huid, staart en afgevijlde horens - het resultaat van een gedwarsboomd nazi-experiment - die in opdracht van het Amerikaans Bureau voor Paranormaal Onderzoek het kwaad moet bestrijden. De aanstekelijke humor, het boertige maar goedhartige creatuur en de rijke verbeelding van estheet Del Toro maken deze actiefantasie de moeite waard. Al ziet de Hollywood-Mexicaan de sequel, Hellboy 2: The Golden Army, als zijn persoonlijke favoriet.In Jordskott eist de natuur op wat haar ontnomen werd. Zo ook in seizoen twee. Al doet de ecologisch verantwoorde folklorethriller nu tevens de asfaltvlaktes en appartementsblokken van een grauw Stockholm aan.Buiten de lijntjes kleurende agente wordt door de dood van CEO-papa teruggezogen naar geboortedorp. Heftig verleden steekt de kop op, zeker als jongetje foetsie blijkt. Agente linkt zaak aan die van haar eigen, acht jaar geleden verdwenen dochter en denkt haar terug te zien. Schimmig Scandinavisch dorpsvolk lijkt iets te verbergen. Meer kinderen verdwijnen spoorloos. Intrige. Het eerste seizoen van de Zweedse succesreeks - een vijftiental procent van 's lands bevolking volgde de reeks op de voet en ook internationaal werd de serie zeer gesmaakt - leek op papier de zoveelste pikzwarte, ijzingwekkende krimi uit het Noorden.Dat was Jordskott geenszins. Henrik Björn, aan wiens hoofd de serie ontsproot, wilde een verfrissende kijk bieden op het nordic-noirgenre. Daarin is hij geslaagd. Hij putte inspiratie uit films als Pan's Labyrinth en de boswandelingen die hij als kind met zijn oma maakte. Hier bij ons kent vrijwel iedereen de Scandinavische folklore, maar ze is nooit deftig in beeld gebracht, dacht de toenmalige debutant. Vandaar: hij liet enkele diep in de Zweedse wouden hokkende dorpelingen met een parasiet geïnfecteerd raken. Er was een tiener met telekinetische gaven. U zag bosmonsters hun eigen staart afhakken, de mensenwereld infiltreren en ervoor zorgen dat sommigen letterlijk wortel schoten. Geen wonder dat hoofdrolspeelster Moa Gammel - die voor de serie nog snel haar rijbewijs moest halen - tijdens de draaiperiode last had van slapeloosheid.Twee jaar na de gebeurtenissen in seizoen 1 loopt u haar personage, politieonderhandelaar Eva Thörnblad, opnieuw tegen het lijf, dit keer in de Zweedse hoofdstad. Daar huist ze in een woonst naast die van haar moeder. De demonen die haar bestookten heeft ze onderdrukt, maar nog niet van zich afgeschud. En uiteraard komen ze weer bovendrijven. Uit een ijsmeer. In de vorm van een tongloze vis-zombie-mummie-Raspoetin-hybride. Er gebeurt ook iets met mensensmokkel, een rist verdachte zelfmoorden en een personage dat met dieren kan praten.Hoewel seizoen twee door de stedelijke setting een grauwere sfeer ademt, blijven het ecologische grondthema en het bos dat Thörnblads geboortedorpje omringt aanwezig. Henrik Björn zegt dat hij Jordskott - soms over the top, maar geen monsterreeks - op het 'kruispunt van mythe en realiteit' wil houden. 'Dat enge, wonderlijke gevoel dat je overvalt als je alleen in een bos wandelt en plots een aanwezigheid voelt, het gevoel van enkel een gast te zijn en bekeken te worden: daar gaat het mij om.'