MAMA (Zaterdag 20/1, 22.30, Q2)

Heintje mag zingen wat hij wil, maar niet elke mama is de allerliefste van de hele wereld. Zo blijkt toch uit de door Guillermo del Toro geproduceerde griezelprent Mama.
...

Heintje mag zingen wat hij wil, maar niet elke mama is de allerliefste van de hele wereld. Zo blijkt toch uit de door Guillermo del Toro geproduceerde griezelprent Mama. In deze lowbudgetfilm uit 2013 worden de vermiste zusjes Victoria en Lilly na vijf jaar teruggevonden in een blokhut in het bos. Ze zijn totaal verwilderd. Spreken en lopen kunnen ze niet, dierlijk gillen en op handen en voeten kruipen wel. Met de hulp van Dr. Dreyfuss (Daniel Kash), de therapeut die de getraumatiseerde meisjes behandelt, wordt hun oom Lucas (Nikolaj Coster-Waldau, Jaime Lannister in Game of Thrones) als voogd aangeduid. Lucas verhuist samen met de kinderen en zijn vriendin, goth chick Annabel (Jessica Chastain) naar een nieuw huis. Daar krijgen ze al snel het ongewenste bezoek van een pisnijdig wezen, de moederfiguur die zich tijdens hun isolement over de zusjes heeft ontfermd.Mama was oorspronkelijk een in één take gedraaide kortfilm van nauwelijks drie minuten. Guillermo del Toro zag het kleinood en was onder de indruk. De Mexicaanse regisseur van onder meer Hellboy en Pan's Labyrinth - en dit jaar een van de gedoodverfde Oscarfavorieten met zijn monsterfilm The Shape of Water - hielp de Argentijnse filmmaker Andy Muschietti en zijn zus Barbara om van hun korte spookverhaal een speelfilm te maken. Mama raapte zodanig veel geld op aan de kassa dat Muschietti de langverwachte Stephen King- adaptatie It kreeg toegewezen. Verwacht evenwel geen verfrissende genrefilm. Een afgelegen hut, het gevaar dat zich onder een bed of in een kast verschuilt en een geest die zich door muren kan verplaatsen: de clichés van het spookgenre worden in Mama gretig herkauwd. Gelukkig is de invloed van Del Toro herkenbaar: er is niet alleen het monster met een hart, maar ook de mix van macabere sfeerschepping en magische elementen uit fauna en flora. Blijft over: Javier Botet als het langharige spook. De Spaanse bewegingskunstenaar lijdt aan het syndroom van Marfan, een genetische aandoening waardoor hij heel lange ledematen en vingers heeft. Zijn huiveringwekkende, met extra CGI gepimpte verschijning is al voldoende reden om Mama te bekijken. Het werd tijd: Kaat Bomans uit Thuis is niet langer de enige transgender in het Vlaamse tv-landschap. In M/V/X, de meestbelovende docureeks uit het voorjaarsarsenaal van Eén, volgt u vijf échte transgenders. U ziet hoe mannen en vrouwen zich gedragen in een lichaam en leven dat hun stomweg werd ontzegd bij de geboorte. Zo staat de achttienjarige Dylano aan de vooravond van zijn borstverwijdering, zijn eerste grote ingreep. Ariane, twintig, heeft zich al door haar transitie geworsteld, maar zoekt nog naar haar plaats in de maatschappij. Haar beste vriendin Selina, eenentwintig, verhuist uit haar crisiswoning. Paulien, de enige oudere transgender in de reeks, durft eindelijk zichzelf te zijn, ook bij haar familie. En de negentienjarige Senne geeft een geboortefeest, net voor hij zijn eerste testosteronspuit zet. Verwacht geen geneuzel over genderneerslachtigheid en biopolitiek, wél de harde realiteit.Duw een olifant in een woonkamer en de ruimte wordt al snel te klein. Stuur zo'n reusachtige slurfdrager samen met een gedesillusioneerde Thaise architect op een voettocht van Bangkok naar hun geboortedorp op het platteland en je krijgt een licht surreële roadmovie. De Singaporese cineast Kirsten Tan houdt haar pelgrimage erg toegankelijk en heeft oog voor licht absurde situaties en aandoenlijke outsiders die het leven en de wereld proberen te aanvaarden, ook al worden ze door wanhoop verteerd. Nee, we naaien u geen olifantenoor aan: dit is een warme, liefdevolle tragikomedie over het onvermijdelijke voortschrijden van de tijd.Op 5 november 1605 planden enkele Britse katholieken een aanslag op koning James I van Engeland. The Gunpowder Plot, weleens de eerste terroristische aanslag in de geschiedenis genoemd, mislukte, en sindsdien staat de nacht van vijf november in Engeland bekend als Guy Fawkes Night, naar een van de samenzweerders. Guy Fawkes is trouwens ook de man die zijn gezicht aan Anonymous gegeven heeft - hij had het na zijn executie toch niet meer nodig -, maar hij was niet het brein achter The Gunpowder Plot. 'Do you remember the fifth of November?' zong John Lennon, en dankzij de grimmige miniserie Gunpowder is er ook voor continentale onbenullen als wij geen enkele reden meer om daar niet affirmatief op te antwoorden. Kit Harington, die rebellenleider Robert Catesby speelt en de reeks mee ontwikkeld en geproducet heeft, kreeg over het Kanaal kritiek vanwege een nogal grafische maar historisch accurate folterscène in de eerste aflevering. Kit Harington is Jon Snow uit Game of Thrones, een show die op compleet verzonnen bloedvergieten een wereldwijd tv-imperium heeft gebouwd. Kit Harington, beste vrienden, heeft de betekenis van het woord 'ironie' ontdekt.'Wij verkiezen het debat boven de boycot', stelde de organisatie van het Nederlandse showcasefestival Eurosonic Noorderslag (ESNS), toen die besliste de gecontesteerde nederhopper Boef niet van de affiche te halen. En dus zal Boef, ondanks zijn vrouwonvriendelijke uitlatingen, gewoon aantreden, op 20/1 in de Groningse Oosterpoort, waar Noorderslag naar jaarlijkse gewoonte plaatsvindt. Die dag tekenen ook Roxeanne Hazes (dochter van André), Kraantje Pappie (die van Pompen) en Naaz (dé Nederlandse streamingsensatie) present, en wordt 'een artiest die het afgelopen jaar een belangrijke bijdrage leverde aan de Nederlandse popmuziek' bekroond met de Popprijs. Wie de opvolger van onder meer Herman Brood, Ali B en Martin Garrix wordt, en of Boef al dan niet gespaard blijft van de aangekondigde bierdouche, verneemt u dezelfde avond nog op NPO 3.Het is intussen negen jaar geleden dat Heath Ledger stierf aan een dodelijke medicijnencocktail. Een diepgaande analyse van wat de Australische ster van onder meer A Knight's Tale, Brokeback Mountain en The Patriot toen heeft bezield, hoeft u in deze documentaire van Adrian Buitenhuis en Derik Murray niet te verwachten. Commentaar van Michelle Williams, de moeder van zijn dochter Matilda, evenmin - zij weigerde haar medewerking te verlenen. Wel is dit een intiem portret van de postume Oscarwinnaar (voor The Dark Knight), opgehangen aan getuigenissen van vrienden, familie, oude vlammen als Naomi Watts en collega's zoals regisseur Ang Lee, en doorspekt met homevideo's die de acteur zelf draaide. Die gaan terug tot zijn tienerjaren in Perth en eindigen enkele dagen voor zijn dood in New York. 'Hij was dolgelukkig en hield van het leven', aldus zijn agent, Steve Alexander, in de docu. 'Hij worstelde met enkele demonen, maar wilde alleen maar vooruit.'Een dove, een ALS-patiënt, een lesbische vrouw en een persoon met een bipolaire stoornis wandelen een vakantiehuis binnen. Het klinkt als het begin van een grap, en daar komt het zowat op neer. In Taboe lacht komiek Philippe Geubels met zware thema's waarover men doorgaans zedig zwijgt. Passeren de revue: mensen met een fysieke beperking of aandoening, een ongeneeslijke ziekte, psychische problemen of een geaardheid of huidskleur die afwijkt van die van de gemiddelde Vlaming. Geubels leert zijn gesprekspartners kennen in zijn buitenverblijf in de Westhoek en stuurt hen vervolgens de straat op met een verborgen camera. Als afsluiter brengt hij een comedyset over een taboe, terwijl zijn voormalige vakantiegenoten op de eerste rij zitten. Taboe wil een mix van human interest en comedy zijn die niet ridiculiseert maar relativeert.Paula Rego is een krachtige, originele stem binnen de hedendaagse figuratieve kunst. De vandaag 82-jarige, naar Londen verhuisde Portugese schilderes heeft zich in haar werk altijd afgezet tegen de misogynie en de culturele erfenis van het patriarchaat, en tegen de dictatuur die ze nog in haar geboorteland heeft gekend. Rego's sterk door folklore, sprookjes en kinderrijmen geïnspireerde schilderijen en litho's stralen vaak ook een verontrustende, Balthus-achtige sfeer uit. Deze docu, geregisseerd door haar zoon Nick Willing, biedt een uniek inzicht in het leven en de artistieke evoluties van de strijdlustige kunstenares, die altijd een mysterie is gebleven omdat ze erg op haar privacy is gesteld.Mede dankzij de motion-capturetechnologie zijn de Planet of the Apes-reboots uitgegroeid tot de verbazingwekkendste Hollywoodfilmreeks van de jaren tien. Heel anders ging het eraan toe voor dit origineel uit 1968, een trashy klassieker waarin hoofdaap Caesar en zijn soortgenoten onder dikke lagen prosthetische make-up lopen te acteren - make-upartiest John Chambers kreeg er wél een Oscar voor. Toch blijft dit een onderhoudende sf-fabel, ook omdat de viriele Charlton Heston en de rest van de cast een pak sappige, ironiezwangere dialogen mogen debiteren. Even imposant: de avant-gardesoundtrack van Jerry Goldsmith. Naar verluidt droeg de componist zelfs een gorillamasker toen hij de partituren schreef en dirigeerde om 'beter in contact te komen met de film'. Apenstreken, kortom.'Tv biedt meer mogelijkheden om een verhaal te vertellen dan film', aldus Steven Soderbergh enkele jaren geleden. Met series als The Knick, The Girlfriend Experience en Godless heeft hij de muur tussen televisie en film intussen gesloopt. In zijn drang naar uitdagende ideeën en verhalen creëerde de regisseur van Traffic, de Ocean's-films en onlangs nog Logan Lucky toch weer een nieuw speeltje: een interactieve miniserie die bedoeld is om op uw smartphone te bekijken via een app - die voorlopig alleen in de VS gratis kan gedownload worden.Samen met schrijver Ed Solomon maakte Soderbergh een moordmysterie waarin u Sharon Stone herkent als Olivia Lake, een J.K. Rowling-achtige kinderboekenauteur die dood wordt aangetroffen in een mondain skiresort in Utah. Er zijn meerdere verdachten, zoals oplichter Eric (Frederic Weller) of klusjesman Joel (Garrett Hedlund). Na een introductie is het aan de kijker om detective te spelen. Aan het einde van elk hoofdstuk krijg je de mogelijkheid om het verhaal uit te pluizen vanuit het standpunt van een personage naar keuze. Na een scène met Eric en Joel kun je kiezen hoe de plot verdergaat: vanuit Erics personage of dat van Joel. Iedere kijker krijgt zo een ander verhaal te zien, maar de keuzes van de kijker veranderen de afloop niet. Het lijkt wel alsof Soderbergh je een hoop beelden en situaties aanreikt en zegt: 'Hier, begin maar te monteren.''De toekomst van televisie?' vroeg Wired zich af. Als narratief experiment, want zo noemt Soderbergh het, is de app interessant, en op de regie van Soderbergh valt weinig af te dingen, maar de meeste personages missen diepgang en het interactieve gedeelte stelt wat teleur. Vaak krijg je dezelfde scène opnieuw en opnieuw te zien, maar dan vanuit een lichtjes ander perspectief. Soms wordt een scène halverwege onderbroken en krijg je de keuze om 'discoveries' te openen, stukjes informatie die dienen om context te geven, maar die toch vooral ergernis opwekken - of kijkt u écht graag tv met voetnoten?Het ambitieuze project, dat tot stand kwam in samenwerking met technologiebedrijf PodOp, mocht wat kosten, en Soderbergh wilde er alleen voor gaan als hij van HBO groen licht kreeg om Mosaic ook als miniserie uit te zenden. Soderbergh mocht alles hermonteren naar een zesdelige versie van ongeveer vijfenhalf uur die wél de wetten van een klassieke tv-serie volgt.Soderbergh verkiest de app- versie. Wij zijn blij dat we ons in een lineair verhaal kunnen onderdompelen zonder continu gestoord te worden door pushberichten. Soms is het gewoon fijner om het vertellen van verhalen over te laten aan de verhalenverteller.