Zo is Lawrence of Arabia (1962) een van de weinige films is waarin geen enkele vrouw een credit voor een rol met tekst heeft. Dat is overigens geheel in overeenstemming met Seven Pillars of Wisdom, de autobiografie van T.E. Lawrence waarop Leans epos gebaseerd is. Lawrence was een Britse dichter en officier die tijdens de WO I een Arabische opstand tegen de Turken leidde. In dat boek merkte hij op dat 'er niets vrouwelijks i...

Zo is Lawrence of Arabia (1962) een van de weinige films is waarin geen enkele vrouw een credit voor een rol met tekst heeft. Dat is overigens geheel in overeenstemming met Seven Pillars of Wisdom, de autobiografie van T.E. Lawrence waarop Leans epos gebaseerd is. Lawrence was een Britse dichter en officier die tijdens de WO I een Arabische opstand tegen de Turken leidde. In dat boek merkte hij op dat 'er niets vrouwelijks is aan de Arabische beweging, behalve de kamelen'. Nochtans speelde de oriëntaliste Gertrude Bell, over wie Werner Herzog Queen of the Desert draaide, een cruciale rol bij de verrassingaanval op Akaba, een van de hoogtepunten van Lawrence of Arabia. Een ander heikel punt: het blijft ongemakkelijk om Alec Guinness met bruine schmink Prince Faisal te zien spelen, de sluwe leider van het Arabische leger dat door Lawrence in opstand komt. Voor een film die zich in het Midden-Oosten afspeelt, is de cast sowieso opvallend wit. Veel van de twistpunten draaien natuurlijk om hoe Lawrence, met tonnen charisma vertolkt door de toen zo goed als onbekende Peter O'Toole, wordt geportretteerd. Lawrence-specialisten vinden dat de Britse inlichtingenofficier te flamboyant wordt neergezet, al legt Lean ook de nadruk op zijn grootheidswaanzin, zijn onrustige ziel en het feit dat hij ondanks alles toch een agent van het Britse imperialisme bleef. Waar minder discussie over bestaat, is over hoe onnavolgbaar Lean dat alles in romantische grandeur heeft gegoten in een van zijn beste films. Zijn bijna vier uur durende werkstuk werd met maar liefst zeven Oscars bekroond, waaronder die voor beste regisseur, beste film en beste cinematografie. De montage, ook onderscheiden met een Academy Award, geldt als een van de geniaalste uit de filmgeschiedenis. Let u maar eens op hoe er geknipt wordt van een lucifer naar een zonsopgang in de woestijn terwijl de dromerige soundtrack van Maurice Jarre - nog een Oscar - aanzwelt. Deze klassieker is een masterclass in cinema. Steven Spielberg zag hem 'minstens dertig keer' en zegt dat hij hem inspireerde om regisseur te worden.