De eerste minister waar The Minister om draait, is Benedikt Ríkardsson, voorzitter van de IJslandse Onafhankelijkheidspartij. Geen conventionele politicus, maar een man van principes en radicale standpunten wiens populariteit pijlsnel stijgt. Tijdens een verkiezingsdebat poneert hij dat hij pas in een coalitie stapt bij een opkomst van 90 procent (blijkbaar is dat in IJsland extreem laag). En al wie zijn stem niet uitbrengt, noemt hij een idioot.
...

De eerste minister waar The Minister om draait, is Benedikt Ríkardsson, voorzitter van de IJslandse Onafhankelijkheidspartij. Geen conventionele politicus, maar een man van principes en radicale standpunten wiens populariteit pijlsnel stijgt. Tijdens een verkiezingsdebat poneert hij dat hij pas in een coalitie stapt bij een opkomst van 90 procent (blijkbaar is dat in IJsland extreem laag). En al wie zijn stem niet uitbrengt, noemt hij een idioot. Zijn grootste stunt is een campagne waarin burgers via Twitter het nieuwe coalitieverdrag mogen samenstellen. Een greep uit het aanbod: maak alle wagens elektrisch, verbied plastic, laat meer vreemdelingen toe, geef tieners hogere lonen... Onze persoonlijke favoriet: noem de nationale boom Björk. Nog eentje: perk de walvisjacht in, een heikele kwestie waarin zelfs een celebrity als acteur Ben Stiller zich mengt. De Amerikaan is als zichzelf te zien in een video gericht aan de IJslandse bevolking: 'Ik hou van IJsland', zegt hij. 'Van de natuur, de mensen, de democratie. En van de verkozen premier, die wetten maakt op basis van de meest geretweete tweets van burgers. Wat ik niet leuk vind aan IJsland? De walvisjacht.' Benedikts tegenstanders hebben nog een troefkaart achter de hand: een medisch rapport waaruit blijkt dat hij een bipolaire stoornis heeft. Wat zal zijn grote aanhang daarvan vinden? In de bipolaire premier herkent u Ólafur Darri Ólafsson, toch als u naar de IJslandse krimi Trapped (nog te zien in Netflix) hebt gekeken, waarin hij de baardige, bonkige hoofdrol voor zijn rekening nam. Steven Spielberg belde hem om een van de reuzen te spelen in The BFG. In seizoen één van True Detective was hij de griezel die Matthew McConaughey toesprak met de woorden 'I can see your soul at the edges of your eyes'. En recent was hij te zien als circusbaas Skender in Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald. Ólafur Darri Ólafsson: 'Wat mij het meest aan Benedikt intrigeerde, was zijn bipolaire stoornis, en hoe zijn naasten tot het besef komen dat hij er met zijn hoofd niet echt bij is', zegt Ólafsson. 'Ik heb documentaires bekeken, boeken gelezen en gesproken met een journalist die gediagnosticeerd is met die stoornis. Ik wilde de aandoening vooral niet stigmatiseren, maar er net respectvol mee omgaan.' De man is een idealist, heeft het beste voor met zijn volk en de democratie. Bestaat dat, een volstrekt integere en openhartige politicus? Ólafsson: Ik geloof van wel. Maar velen kappen ermee omdat ze het systeem niet kunnen verdragen. Politieke partijen zijn doorgaans machinerieën die de macht van bedrijven, vakbonden of de kerk consolideren. Dan is het moeilijk aan je principes vast te houden zonder compromissen te sluiten. Benedikt is een aardige politicus, maar hoe zieker hij wordt, hoe autocratischer. Bijna als een keizer die zijn eigen koers vaart. Past hij in het rijtje rechts-populistische autocraten van Berlusconi, Bolsonaro en Trump? Ólafsson: De reeks kon niet over de politiek van vandaag gaan zonder het populisme aan te raken. We leven in boeiende tijden. Veel kiezers geloven niet meer dat de partijen waarvoor ze gestemd hebben het beste met hen voorhebben. De rijken zijn zoveel rijker geworden, de armen zoveel armer. De middenklasse is daardoor op nieuwkomers gaan stemmen en dan krijg je toestanden zoals in de VS, met een Trump die niet alleen anders is dan andere politici, maar ook volslagen respectloos tegenover alles en iedereen. Hij doet gewoon wat hij denkt dat het beste is. Dat mogen we niet laten gebeuren. Populisme is niet alléén negatief, maar het is ook wel gevaarlijk. Mijn excuses voor dit politieke betoog. (lacht)Ga vooral verder. Ólafsson: Het is lastig als mensen het niet met elkaar eens raken, maar zo functioneert een democratie nu eenmaal. The majority rules. Als dat systeem in gevaar komt, zoals we nu in de VS zien en zowat overal elders in Europa, moeten we ervoor vechten. Democratie werkt alleen maar als we erin geloven. Net zoals geld. Als we niet in de euro geloven, is dat geld slechts een waardeloos stukje papier. Hoe populistisch is IJsland vandaag? Ólafsson: Na de financiële crisis van 2008 schopte comedian Jón Gnarr het tot burgemeester van Reykjavik. Hij was een goed voorbeeld van een nieuwkomer zoals Benedikt die niet uit het politieke establishment komt en toch op een respectvolle manier verandering heeft gebracht. Tijdens de coalitieonderhandelingen had hij maar één harde eis: iedereen moest de vijf seizoenen van The Wire hebben gezien. (lacht) En kijk, in zijn vier jaar als burgemeester is Reykjavik er alleen maar op vooruit gegaan. Sinds Trapped ben je een heus sekssymbool in eigen land. Kun je nog op straat komen zonder dat je de kleren van het lijf worden gescheurd? Ólafsson: Ja, hoor. IJsland is als een klein dorp, waar je de president in de supermarkt kunt treffen. Als je dan toch beroemd wilt worden, laat het dan in IJsland zijn. (lacht)Hoe heeft IJsland covid aangepakt? Ólafsson: We hebben al een derde golf gehad, die groter was dan de eerste. We krabbelen daar nu van recht. Maar soms is het wel fijn om in een geïsoleerd eiland midden in de Atlantische Oceaan te leven, zeker tijdens een pandemie. (lacht) Al kan ik niet wachten om opnieuw te reizen en mijn vrienden een dikke vette knuffel te kunnen geven.