Hij doopte zijn crew de 'sadboys', wordt geprezen als de pionier van een subgenre en zijn debuutmixtape werd door Anthony Fantano besproken in een video waarin de bekende youtuber een anderhalve minuut met brood speelt. Jonatan Leandoer Håstad is slechts 23 jaar oud, maar onder zijn artiestennaam Yung Lean heeft hij nu al een onuitwisbare indruk op de muziekwereld achtergelaten.
...

Hij doopte zijn crew de 'sadboys', wordt geprezen als de pionier van een subgenre en zijn debuutmixtape werd door Anthony Fantano besproken in een video waarin de bekende youtuber een anderhalve minuut met brood speelt. Jonatan Leandoer Håstad is slechts 23 jaar oud, maar onder zijn artiestennaam Yung Lean heeft hij nu al een onuitwisbare indruk op de muziekwereld achtergelaten.Vrijdag kwam zijn nieuw album Starz uit, een nieuw hoofdstuk in zijn creatieve volwassenwording. Lean brak immers al door op zijn zestiende. Wie hem al sinds de begindagen volgt, heeft hem zowaar zien opgroeien doorheen zijn muziek. Een kort overzicht van het hobbelig parcours van een van de interessantste figuren van de hedendaagse hiphop, aan de hand van enkele exemplarische muziekvideo's.In 2013 verscheen Yung Lean op het toneel met de hit Ginseng Strip 2002. De muziekcritici haatten het nummer meteen. Lean was een piepjong kereltje van zestien in een knullig vissershoedje dat op apathische wijze rapte over morphine spuiten in een club. Niet bepaald voer voor serieuze muzieksites als Pitchfork, dus. Bij een nichepubliek wist hij echter meteen een snaar te raken. De Zweed onderscheidde zich met atmosferische beats en grappige, schijnbaar onzinnige teksten, terwijl er onder de oppervlakte een zekere tristesse school. Het gedrogeerde kattenkwaad en de vluchtige popcultuurreferenties naar onder andere Harry Potter en De Smurfen worden afgewisseld met laconiek gerapte zinnen over scheermesjes. Door de puberale uitstraling van Lean en zijn vreemd gevoel voor humor, beschouwden veel mensen zijn muziek echter als een parodie op hiphop in plaats van als een nieuwe stijl. De emotionele lading kwam nog niet helemaal tot haar recht.Die twijfel over de intentie van Yung Lean blijft nog even aanhouden. Hurt, een nummer uit debuutmixtape Unknown Death 2002, moet zowat de piek van de sad boy-esthetiek zijn. In een trippy video loopt Yung Lean niet te pronken met juwelen en dure auto's, maar met flessen ijsthee van Arizona en zeldzame pokémonkaarten. De video lijkt het passieproject van een paar puberjongens die terugblikken op hun kinderjaren, maar dat vrolijke beeld staat in schril contrast met de muziek. De beat van producer Suicideyear (what's in a name?) ademt melancholie en Yung Lean rapt op monotone wijze over sportzakken vol heroïne en de emotionele schade die hij zijn partner gaat toebrengen. Gaat het hier om een meditatie op de ondraaglijke leegheid van het bestaan en het bestrijden van die leegte met drugs? Of is dit gewoon om een Zweedse tiener die doet wat hij grappig vindt en na-aapt wat hij in films en muziek ziet? Net omwille van de twijfel is het oude werk van Yung Lean zo fascinerend.Het album Warlord uit 2016 is een groot kantelpunt in Leans oeuvre. Een jaar voordien, tijdens de opnames van het album, bleek dat Håstad het emotioneel oprecht moeilijk had, en dat de sadboys geen post-ironische crew waren die grappig poseerden op het internet. Tijdens de opnamesessies in Miami belandde Lean eerst op de spoedafdeling en daarna in een psychiatrische kliniek na een hevige overdosis. Tijdens zijn delirium werd hij angstig omdat hij zijn harde schijf met nieuwe muziek thuis had gelaten. Hij vroeg daarom zijn goede vriend Barron Machat om die te komen brengen. Onderweg crashte Barron met zijn auto. Hij overleefde het ongeluk niet. Het schuldgevoel dat de rapper hieraan overhoudt, resulteert op Warlord in een veel donkerder geluid dan voordien. De popcultuurreferenties zijn zo goed als verdwenen en maken plaats voor ironieloze uitroepen van zwartgalligheid. In de video van afsluiter Miami Ultras graaft een schreeuwende Lean in een kliniek zijn eigen graf, zoals hij even daarvoor bijna letterlijk gedaan had. Tot op heden is Warlord zijn meest troosteloze album.Op de albums die volgen, Stranger (2017) en Poison Ivy (2018), laat Yung Lean een volwassener geluid horen. De hiphop moet steeds vaker wijken voor inktzwarte pop en de eens zo vals klinkende tiener durft zowaar melodieus te zingen. Centraal blijft weliswaar de weemoed.Een van de mooiste nummers uit deze periode is Friday the 13th. Dankzij de zwart-witfotografie en de zonderlinge symboliek lijkt het bijna alsof de video gemaakt werd door regisseur en landgenoot Ingmar Bergman. Het nummer toont een rapper die volwassen werd, zonder zijn eigenwijze visie te verliezen. De popcultuurreferenties maken een terugkeer, maar ze worden organischer in het geheel gevlochten. Zo vergelijkt de Zweed zich met The Crow, uit de gelijknamige cultfilm van 1994. De verwijzing is hier geen gimmick om wat gegniffel op te wekken. Lean identificeert zich in de videoclip met het tragische lot van Brandon Lee, de hoofdrolspeler die tijdens de opnames van The Crow stierf omdat een pistool op set niet ongeladen bleek te zijn.Die cultfilmreferentie maakt in 2020 plaats voor een knipoog naar cartoons. De video voor Boylife in EU, de eerste single van Yung Leans nieuwe album Starz, heeft heel wat gemeen met die voor Hurt uit 2013. Opnieuw staan kleurrijke beelden in contrast met het melancholische geluid, en dan vooral in het overweldigende refrein. De rapper en zijn vrienden lijken de extravagante tekenfilmseries na te spelen waar de kinderen van de jaren negentig op Cartoon Network naar keken.Van humor is er echter geen sprake. De clip heeft meer weg van een lynchiaanse koortsdroom dan van een internetsensatie. Op het einde wordt het decor aan diggelen geslagen, alsof de Zweed eindelijk breekt met zijn verleden en naar de toekomst durft te kijken. Droefheid is nog steeds de emotie waar hij zijn nummers rond bouwt, maar ditmaal kiest hij een beeldende lyriek boven verlangen en eenzaamheid. Dankzij de poëtische teksten, de melodische vocals en de volwassen esthetiek, zou je Yung Lean in deze huidige fase van zijn carrière als een rapper-songwriter kunnen omschrijven. Het knullig vissershoedje blijft voorgoed in de kast.