BRIHANG: 'Kowlier is onze Method Man'

'Hoogbejaarden in den hiphop, moar nog oltid ip jèn', rapte Flip Kowlier al in 2005, op het album Ezoa en niet anders. We zijn ondertussen alweer dertien jaar verder en met twee nieuwe singles, de documentaire Wien is 't Hof van Commerce, en een clubtournee temiddn de Vloanders maken Kowlier, Serge Buyse en DJ 4T4 een (laatste?) ererondje ter gelegenheid van twee decennia pioniersstatus in de Vlaamse hiphop.
...

'Hoogbejaarden in den hiphop, moar nog oltid ip jèn', rapte Flip Kowlier al in 2005, op het album Ezoa en niet anders. We zijn ondertussen alweer dertien jaar verder en met twee nieuwe singles, de documentaire Wien is 't Hof van Commerce, en een clubtournee temiddn de Vloanders maken Kowlier, Serge Buyse en DJ 4T4 een (laatste?) ererondje ter gelegenheid van twee decennia pioniersstatus in de Vlaamse hiphop. Maar hoe kijkt de jonge rappende garde naar de heren uit Izegem? De twintigers, de millennials die in 1998 nog op kinderkousjes rondhuppelden en met aap, noot, mies rijmden. Brihang, bijvoorbeeld, de 25-jarige rapper uit Knokke, waar hij als Boudy Verleye in het bevolkingsregister staat. Vorig jaar zette hij Dommestik en levrancier van 't Hof Van Commerce op één in zijn lijstje voor de Tijdloze 100, boven Spinvis en Kendrick Lamar: 'Voor mij is dat dé klassieker van 't Hof. Ook omdat die song een eigen leven is gaan leiden naast de radio. "Zeg ne kjè oe loat is 't?": dat zinnetje groeide in korte tijd uit tot een begrip, in West-Vlaanderen én daarbuiten. Een beetje zoals 'Hammer time!' van MC Hammer, of "Woop woop! That's the sound of da police" van KRS-One.' Verleye leerde 't Hof kennen dankzij zijn vader: 'Hij had een klerenwinkel in Knokke en kocht veel cd's om daar te draaien. Daar heb ik 't Hof van Commerce voor het eerst gehoord, denk ik. Ik heb zelf ergens een foto liggen van mijn moeder samen met een piepjonge Flip Kowlier, waarschijnlijk op het Kneistival, een gratis festival in Heist waar 't Hof jaren aan een stuk een vaste waarde was. Telkens als ze er speelden, was dat een zotte belevenis - als jonge gastjes keken we toen heel hard op naar hen.' Jaren later - 'in 2011 of 2012' - belandde Brihang zelf op het podium van 't Hof van Commerce. 'Ik maakte toen af en toe deel uit van de rapcrew Ntrek, en zij mochten in Izegem in hun voorprogramma spelen. De taferelen daar! Die mannen waren goden, weet je wel! En Flip Kowlier is de Method Man van Vlaanderen. Zijn flow is ongemeen goed.' De grootste kracht van 't Hof van Commerce volgens Brihang? Dat ze hun afkomst niet kunnen verloochenen: 'Vanaf hun album Rocky 7, dat ik destijds uit de collectie van mijn vader gepikt heb, was ik helemaal mee. Die plaat heeft me gevormd. Wat ik frappant vind, is dat hun West-Vlaamse roots zo hard doorschemeren in de teksten. Die gaan regelmatig over geld, over zaken doen in zekere zin: rappen is hun job, en dat steken ze niet weg. De typisch West-Vlaamse ondernemingsgeest is heel sterk aanwezig in 't Hof van Commerce - ze hebben hun naam niet gestolen. (lacht) Maar ze gingen verder dan enkel stoerdoenerij. Toen Rocky 7 pas uit was, sloeg ik het nummer Lat mie zin en grust altijd over. Omdat ik het te soft, te gevoelig vond of zo. Nu is het een van mijn favorieten. De teksten van 't Hof zijn vaak nonsens. Erg góéde nonsens, maar nonsens. Tegelijk deed een song als Lat mie zin en grust me inzien dat het oké is om soms je masker te laten vallen.' 'Ze zeggen altijd wat ze willen. Ze zijn helemaal vrij, zoals hiphop altijd zou moeten zijn', zegt Graciano Dos Santos - artiestennaam: Graci. De rapper, die in januari zijn debuutalbum Kleurrijker uitbracht, verhuisde elf jaar geleden met zijn familie van Angola naar Overpelt, en is even oud als 't Hof van Commerce zelf. Hij kan hun invloed op zijn Nederlandstalige raps niet genoeg benadrukken: 'Ik leerde hen kennen via JimTV, een fragment van Rock Werchter. Het duurde een tijdje voor ik besefte dat ze niet in het Engels rapten. En ook zonder te teksten helemaal te begrijpen vond ik het cool om hen bezig te zien. Zo zelfverzekerd, de manier waarop ze het publiek meekrijgen. Ze rappen dan wel in het West-Vlaams, die zelfverzekerde houding is eigenlijk heel Amerikaans, een beetje zoals Rick Ross - 'ik ben een baas', weet je wel? Heel cool.' Graci liet zich ook inspireren door Jah Rule, Usher, en 50 Cent, maar 't Hof neemt een speciale plek bij hem in: 'Ze hebben me geholpen met mijn integratie, met de Vlaamse taal te leren. Daarom rap ik ook in het Nederlands. Om uit te blinken en om door te dringen tot het Belgische en Nederlandse publiek. Ooit in hun voorprogramma mogen spelen, dat zou héél mooi zijn. Schrijf je dát zeker op?' ''t Hof van Commerce was in de Vlaamse hiphop de eerste kwalitatieve shit waarvan ik wist: die moet ik kopen', zegt Gorik Van Oudheusden, alias Zwangere Guy (29), alias Omar G van Stikstof. De Brusselaar herinnert zich zijn eerste kennismaking met de Izegemse rappers nog goed: 'Vanaf mijn veertiende werkte ik in de bouw. De eerste keer dat ik hen hoorde, moet op Studio Brussel, via de werfradio geweest zijn.' De eerste albums van 't Hof heeft Van Oudheusden grijsgedraaid: 'Samen met mijn goede maat Frederik Willem Daem, de schrijver, met wie ik vroeger elke week samen een plaat kocht.' Zo kwam 't Hof van Commerce in een platencollectie tussen The Roots, Rage against the Machine en Gonjasufi terecht. 'Dat West-Vlaams had iets exotisch, maar vooral: de beats van DJ 4T4, die klópten gewoon! Eind jaren negentig, dat is vóór USB-sticks, WeTransfer en al die dingen. Dat was keeping it real.'Dat 't Hof een rechtstreekse invloed had op zijn eigen rapcarrière, dat wil Zwangere Guy niet gezegd hebben: 'Tussen mijn veertiende en achttiende luisterde ik erg veel naar 't Hof. Maar ik rap nog maar sinds mijn tweeëntwintigste. Anderzijds, de insteek, de logica van het rappen in je eigen taal, het idee van jezelf te expliceren in je eigen dialect, dat hebben zij wel in gang gestoken. En net als 't Hof van Commerce maak ik geen muziek om beroemd te worden in de VS, of voor het grote geld. De rauwheid in hun teksten, het kankeren op politici en dergelijke, dáár neem ik nog altijd een voorbeeld aan.' Komende zomer deelt Zwangere Guy, samen met Stikstof, een podium met 't Hof van Commerce, in het Rivierenhof. 'Fijn om ze nog eens te zien spelen, en een hele eer om samen met hen op te treden.' Gille - 'zonder s' - en Jef (beiden 31) van het Gentse trio Uberdope zijn categoriek: 'Tot op de dag van vandaag bestaat er in de Vlaamse hiphop geen andere groep zoals 't Hof.' Jef herinnert het zich nog goed: 'In 1999 kocht ik mijn eerste cd-single, in de Free Record Shop: Mag et ntwa mjir zin? van 't Hof. Eigenlijk kende ik de muziek niet, maar ik vond de hoes, een nogal donkere tekening van Buyse, zo cool. En de muziek bleek dus ook mee te vallen. (lacht)' Ook in de Nederlandstalige hiphop van Uberdope speelt humor een belangrijke rol, 'maar het is nooit onze bedoeling geweest een Oost-Vlaamse versie van 't Hof te worden', verzekert Gille ons. 'Dat zou niet werken, want ze zijn toch niet te evenaren. Maar hun erfenis is natuurlijk gigantisch. Vandaag kun je spreken van een hiphophype, zij creëerden dat effect vijftien jaar geleden al. Dat is geschift. Hun bereik was ook veel groter dan enkel het hiphoppubliek: ze spraken werkelijk iederéén aan.' Uberdope legt momenteel de laatste hand aan hun derde album. Vinden ze het niet tijd dat de 'hoogbejaarde' mannen van 't Hof de fakkel doorgeven? 'Ze weten zelf ook wel dat ze oldtimers zijn', antwoordt Jef, 'en dat hun grote klassiekers zoals Kom mor ip in het verleden liggen. Maar zolang ze niet wanhopig trends achterna beginnen te hollen hebben ze recht van bestaan. Wat mij betreft maken ze muziek tot ze zestig zijn. Zoals 't Hof is is er maar één, hè. Drie woorden, en je weet al dat die van 't Hof van Commerce gearriveerd zijn.'