Arme Childish Gambino. Maandenlang leek het erop dat hij met zijn maatschappelijke allegorie This Is America de meest besproken videoclip van het jaar had gemaakt, maar dat was buiten Ariana Grande gerekend. Nauwelijks zes dagen nadat ze met haar videoclip voor Thank U, Next als eerste de premièrefunctie van YouTube mocht uittesten, inclusief aftelklok, zit ze aan ruim 135 miljoen views. Ter vergelijking: Childish Gambino had negen dagen nodig voor 100 miljoen views.

De link tussen beide clips? Referentieporno. Donald Glover, naast Childish Gambino ook de bedenker en hoofdrolspeler van Atlanta, vertaalde zijn visie op de Amerikaanse samenleving in een complex palet van Afrikaanse dansjes, verwijzingen naar schietpartijen, ruiters van de Apocalyps en andere verwijzingen, die in de dagen na de release druk door het internet werden besproken.

Zulke clips duiken de laatste maanden wel meer op. Taylor Swifts video voor Look What You Made Me Do, bijvoorbeeld, was een soort zoekplaatje voor haar fans. Ook de poprockers van The 1975 proppen hun clips vol knipogen, naar Brett Kavanaugh, the plastic-crisis en de brand in de Londens Grenfell Tower, maar ook naar Stop Making Sense, het unieke live-concept van Talking Heads.

Mama Kardashian

Ariana Grande doet hetzelfde, maar dan met films uit begin jaren 2000. De roddelscène aan het begin van Thank U, Next is een verwijzing naar een fragment uit Mean Girls, met Ariana Grande in de rol van Regina George, de bitch van dienst in de film. Verder in de clip speelt ze met een poppenhuis (zie ook 13 Going On 30), stapt ze uit een cabrio met haar hondje Toulouse (Legally Blonde) en danst ze in een kerstvrouwenpakje op een soort schooloptreden, terwijl haar moeder haar als een gek staat te filmen (opnieuw Mean Girls). En o ja, de moeder wordt gespeeld door Kris Jenner, u beter bekend als de moeder van de zusjes Kardashian.

Op het moment dat de clip van Thank U, Next uitkwam, was er nauwelijks nog iets nieuws aan, omdat Grande er al twee weken naar had gehint.

Naast Jenner laat Grande nog een hoop bekend volk opdraven, onder wie enkele acteurs uit de films waaraan ze refereert - Jennifer Coolidge neemt haar rol uit Legally Blonde nog eens op, om maar iemand te noemen -, haar maatje en hyperpopulaire zanger Troye Sivan en haar achtergronddanser Scott Nicholson, voor de gelegenheid als vrouw verkleed.

Met die twee laatste cameo's pikt Grande haar graantje mee van #20GayTeen, een hashtag annex beweging die op 1 januari van dit jaar werd gelanceerd door zangeres Hayley Kiyoko en sindsdien telkens weer wordt bovengehaald als een LGBT-artiest nieuw werk uitbrengt. Bloom van Troye Sivan is voorbeeld numero uno, maar ook in de aanloop naar een film als Love, Simon zijn de regenboogemoji's niet van de lucht op social media.

Gelukkige verjaardag, Drake!

Ook het feit dat de kleine zangeres met de immer hoge paardenstaart specifiek voor films als 13 Going On 30 en Bring It On koos, romantische komedies uit begin jaren 2000, is geen toeval. Nostalgie naar de eeuwwisseling - laat ons zeggen: 1995 tot 2005 - was namelijk een behoorlijk dingetje dit jaar. Troye Sivan - alweer hij - en Charli XCX brachten het gehypete 1999 uit, met een clip waarin ze scènes naspeelden uit Titanic, The Matrix en American Beauty. Halsey baseerde haar clip op die van Justin Timberlakes Cry Me A River en Anne-Marie bracht een single uit die 2002 heette. En Drake, die gaf in oktober een verjaardagsfeestje met de jaren 2000 als thema, inclusief een taart in de vorm van een Motorola Timeport 2-way Pager, een toestel waarvan we zelfs niet kunnen zeggen waarvoor het ooit heeft gediend.

Het absurde is: in 1999 was Troye Sivan vier jaar oud en Charli XCX zeven. Toen de eerste Legally Blonde uitkwam, was Ariana Grande acht. Nostalgie is soms een raar dingetje, maar het werkt wel.

De muziekvideo is anno 2018 niet alleen een leuk extraatje bij het nummer, maar ook een cruciaal wapen dat muzikanten helpt in de strijd om constant in de aandacht te blijven.

Even maf is dat op het moment dat de clip van Thank U, Next uitkwam, er nauwelijks nog iets nieuws aan was, omdat Grande er al twee weken naar had gehint, met onder meer setbeelden en zelfs een making-of van ruim drie minuten - de video zelf duurt vijf minuten. De titel van het nummer ging, net als het zinnetje 'One taught me love / One taught me patience / One taught me pain', toen al de wereld rond als een volwaardige meme. Bijna iedereen die een rolletje had, had er al iets over gezegd op sociale media. Het is het soort lange aanloop dat Kanye West eerder dit jaar nam, maar dan zonder de fascinatie voor Donald Trump.

Teasercampagne? Check. Referenties om elke fan zoet te houden tot 2019? Check. Nostalgie voor millennials? Triple check. Allemaal tot in de puntjes uitgekiend, maar over één ding leek Ariana Grande in 2018 nauwelijks controle te hebben: de ellende in haar eigen leven.

In april was er No Tears Left To Cry, haar eerste single sinds de bomaanslag in Manchester, het jaar ervoor, in de hal naast de concertzaal waar ze op die dramatische septemberavond had opgetreden. Een maand later ging ze uit elkaar met rapper Mac Miller en nog eens een maand later maakte ze haar verloving bekend met acteur Pete Davidson. Die sprong in oktober af, nauwelijks een maand nadat Miller zich van het leven beroofde.

En toch heerst in Thank U, Next, een nummer over wat haar exen haar hebben geleerd, het positivisme. Dat mechanisme hebben we gezien bij een ander popfenomeen: The Carters. U kent het verhaal: Beyoncé bezingt in het inmiddels klassiek geworden Lemonade hoe Jay-Z haar bedroog met Becky with the good hair, meneer Carter excuseerde zich op 4:44 en dit jaar waren ze er samen weer, sterker dan ooit, met een plots aangekondigde duoplaat. Je eigen narratief controleren, heet dat dan, en met behulp van een flinke laag suiker je persoonlijke sores vergulden tot iets waar het internet nu al een week op sabbelt.

Overigens, het internet sabbelde dit jaar vaak uitzonderlijk lang op een videoclip. Er was Childish Gambino die gospelkoren neerknalde in een pakhuis, er was Charli XCX die, nog voor 1999, een hele roedel bekende en hippe jongemannen liet aanrukken voor Boys , er waren rare sumopakken voor Kanye West en Lil Pump en er was uiteraard Apeshit, de schooluitstap van The Carters naar het Louvre, stuk voor stuk clips die op blogs en websites van muziekmagazines druk werden besproken en uitgeplozen. De muziekvideo is anno 2018 niet alleen een leuk extraatje bij het nummer, maar ook een cruciaal wapen dat muzikanten helpt in de strijd om constant in de aandacht te blijven, tussen alle platen, ep's, losse singles, gastrollen op singles en socialemediarelletjes. En niemand heeft dat beter door dan Ariana Grande, de vrouw die in vijfenhalve minuut alles heeft getoond wat u over pop in 2018 hoort te weten.