WOODSTOCK: DRIE DRAGEN VREDE EN MUZIEK

Locatie: Max Yasgur's Farm in Bethel, New York

Aantal toeschouwers: 400.000 (geschat)

Acts: Crosby, Stills, Nash & Young, Jefferson Airplane, Sly & The Family Stone, Jimi Hendrix, The Who

Anthem: The Star-Spangled Banner (Jimi Hendrix)

Talking 'bout my generation: 1969 is niet bepaald een vredevol jaar. In Praag steekt Jan Palach zichzelf in brand, het Amerikaanse leger doet hetzelfde met Noord-Vietnamese dorpen. In het moederland botert het niet tussen jong en oud, en dat uit zich ook in de muziekfestivals: in juni komt het op het Denver Pop Festival tot rellen tussen concertgangers en zwaarbewapende politie-eenheden. Op 9 december wordt op het Altamont Speedway Free Festival een man doodgestoken door een hells angel die door het management van The Rolling Stones was ingehuurd voor de security. Maar enkele maanden daarvoor, van 15 tot 18 augustus, slagen een klein half miljoen jongeren én de plaatselijke dorpsgemeenschap van Bethel, New York er wonderwel in om drie dagen in vrede door te brengen. Woodstock wordt doorgaans gezien als de culminatie van het hippietijdperk, maar het is eerder een oase in woelige tijden, die haar blijvende kracht veeleer ontleent aan het contrast met de buitenwereld.

De in 1970 verschenen concertfilm Woodstock van Michael Wadleigh blijft voor laatkomers de beste manier om het bekendste festival ter wereld mee te maken, en ook met de soundtrack komt u al een heel eind. Maar de nieuwe documentaire Woodstock: Three Days That Defined a Generation van Barak Goodman en Jamila Ephron, die Canvas op zondag 18 augustus uitzendt, heeft zeker bestaansrecht. De beelden blijven geweldig, en de makers leggen de nadruk niet op de artiesten maar op het publiek. Ze hebben een heel koor van toeschouwers opgesnord, die in close harmony met enkele organisatoren en crewleden het verhaal vertellen. Dit is wat wij ervan opstaken:

- Initiatiefnemer Michael Lang, die in Denver met eigen ogen gezien heeft wat er mis kan lopen, trekt voor de security een rondreizende commune aan: de Hog Farm, die zich niet als 'police force' maar als 'please force' opstelt. Ze bewaren niet alleen de orde, maar begeleiden in zogenaamde Freak Out-tents ook jongeren die een bad trip doormaken. Nettoresultaat: nul rellen.

- Hoewel het festival pas op vrijdag van start gaat, beginnen de mensen al op maandag toe te stromen. Ze bevinden zich op het terrein nog voor de omheiningen kunnen worden opgetrokken.

- De beroemde aankondiging 'It's a free festival from now on' wordt bijgevolg al op vrijdag door de speakers gestuurd.

- Veel jongemannen op het terrein leven in angst omdat de dienstplicht hen boven het hoofd hangt. Ook in die zin is Woodstock een toevluchtsoord.

© Wikipedia

- Op Woodstock worden elf mensen door een rat gebeten, en eentje door een wasbeer.

- Op zaterdag blijkt al het voedsel op de site op te zijn. Als het nieuws Bethel bereikt, halen de inwoners hun koelkasten en voorraadkamers leeg. Grote hoeveelheden eten, waaronder duizenden hardgekookte eieren, worden door helikopters naar het festivalterrein gevlogen. De Hog Farm maakt grote gratis stoofpotten klaar.

- De legende van Woodstock is niet achteraf geschreven, zoals bij gebeurtenissen van die omvang vaker het geval is. Het festival was misschien één groot accident, een gelukkige samenloop van omstandigheden, maar het is allemaal echt gebeurd.

My Generation van The Who is in 1969 vier jaar oud, maar pas tijdens hun stomende set op zaterdagnacht wordt de ware betekenis ervan onthuld. Frontman Roger Daltrey: 'Je kunt Woodstock niet herdoen, want de sterren van het festival waren de toeschouwers. Het enige wat je kunt doen, is de datum herdenken.' Initiatiefnemer Michael Lang is het daar niet mee eens. Hij zal tot op vandaag het uithangbord van de franchise blijven, en tegen beter weten in blijven hopen dat hij de spirit of '69 nog één keer kan laten herleven.

WOODSTOCK '94: MUDSTOCK

Locatie: Winston Farm in Saugerties, New York

Aantal toeschouwers: 550.000

Acts: Nine Inch Nails, Metallica, Green Day, Primus, Joe Cocker, Blind Melon, Bob Dylan

Anthem: Dance, MF, Dance / Kiss Off (Violent Femmes)

Talking 'bout my generation: De jongeren op Woodstock '94 houden net als de hippies van marihuana, en wel omdat het de ideale drug is om mee voor de tv te hangen. Het zijn de jaren van Beavis and Butt-Head, van Nirvana (Kurt Cobain is een paar maanden eerder overleden) en de teenage angst. Een tijdsgewricht waarin luilakken de eretitel 'slacker' met trots dragen, zij het liefst niet te lang. Héérlijke tijden, maar minder geschikt om de wereld een lesje te leren. Hebben ze helemaal de puf niet voor.

1994 Modder en BLIND MELLON © Getty Images

Woodstock '94 wordt gesponsord door multinationals als Häagen-Dazs, Apple en Pepsi en is met gemak het meest normale festival uit het rijtje, al verslikt de organisatie zich opnieuw in de massale opkomst. Op het einde van het weekend, dat alcohol- en drugsvrij van opzet is, stroomt de drank en raken duizenden toeschouwers gratis binnen. Nog een gelijkenis met 1969 is de modder. Primus heeft de pech een bescheiden hit met de naam My Name Is Mud te hebben en krijgt de volle laag, waarop zanger Les Claypool roept: 'Al wie met modder gooit, heeft een klein pietje!' Red Hot Chili Peppers vragen er dan weer zelf om, net als op Torhout/Werchter twee jaar eerder. Nine Inch Nails hebben al vóór ze op moeten een potje gemodderworsteld en spelen zowat het meest legendarische concert uit hun carrière.

© Corbis via Getty Images

Mudstock: meer dan een naam blijft er van het tweede Woodstockfestival niet over. Een bezoeker verwoordt zijn festivalervaring als volgt: 'Ik heb in Woodstock de verkeerde les geleerd. Ik heb ontdekt dat ik houd van mijn betekenisloze leventje en al zijn materialistische genoegens: mijn auto met airco, mijn bed, stromend water.'

WOODSTOCK '99: NU METAL EN RELLEN

Locatie: Griffiss Air Force Base in Rome, New York

Aantal toeschouwers: 400.000

Acts: Limp Bizkit, Korn, Rage Against the Machine, Red Hot Chili Peppers

Anthem: Break Stuff (Limp Bizkit)

Talking 'bout my generation: Butt-Head noemt zichzelf inmiddels Fred Durst, en Woodstock '99 wordt in alle opzichten een ramp. Teenage angst heeft de kassa uitgebreid doen rinkelen en is met de nieuwe eeuw in zicht omgeslagen in woede. MTV heeft van 'alternatief' een lucratief merk gemaakt. De zender is alomtegenwoordig op het festival, waar je 150 dollar betaalt om binnen te komen, twaalf dollar voor een pizza neertelt en nog eens 4 dollar voor een flesje water.

© Getty Images

En alsof dat nog niet erg genoeg is, regeert de nu metal. Limp Bizkit is de grootste rockgroep ter wereld, frontman Fred Durst wendt tijdens hun set al zijn invloed aan om een boze, gefrustreerde massa nog meer op te hitsen: 'Ik ga jullie niet aanmanen om rustig te worden, daar hebben we Alanis Morissette voor.' Een dag later delen de Red Hot Chili Peppers kaarsen uit aan het publiek. Er worden dingen in brand gestoken, vrouwen aangerand en geldmachines én gratis waterfonteintjes gesloopt. Er zijn twee meldingen van groepsverkrachtingen, drie mensen laten het leven. Achteraf betitelt een journaliste het evenement als 'the day the music died'.

1999 FRED DURST van Limp Bizkit ziet het niet als zijn taak het publiek te kalmeren. Integendeel. © Getty Images

En nog geeft Michael Lang het niet op.

WOODSTOCK 50: ALLEN NAAR AALTER

Locatie: Watkins Glen, New York, dan Vernon, New York, uiteindelijk Columbia, Maryland

Verwacht aantal toeschouwers: 150.000, dan 50.000, dan 32.000, uiteindelijk 0

Acts: John Fogerty, Miley Cyrus, The Raconteurs, Country Joe, Sebastian

Anthem: Money, Cash, Hoes (Jay-Z)

Talking 'bout my generation: volgens hardnekkige geruchten werd de viering van 50 jaar Woodstock twee weken geleden officieel afgelast. Onzin! In Aalter vindt op 15 augustus zoals gepland Woodstock 50 jaar: One Day of Peace & Music plaats, met Four of a Kind, Janis Joplin Tribute en Woodstock Legends. Kamperen kan in de tuin van Pieter De Crem.

Bon, ernstig nu. Nog één summiere kroniek over Woodstock 50, de glorieuze viering van vijftig jaar vrede en muziek die een begrafenis werd. En dan nooit meer.

- Woodstock 50 wordt in maart van dit jaar door Michael Lang aangekondigd als een festival dat moet teruggrijpen naar de esprit van het originele festival, na de commerciële edities van 1994 en 1999. Meer vrede en politiek, dus, en minder gratuit geldgewin.

- De vooropgestelde locatie is een racebaan in het stadje Watkins Glen, New York, met een capaciteit van 150.000 man. Het is een site met geschiedenis: in 1973 gingen 600.000 mensen er naar de Grateful Dead, The Band en The Allman Brothers Band kijken. De eerste twee stonden in 1969 ook op Woodstock.

- De vraagtekens bij het festival (is er wel een vergunning? Waarom zijn er nog geen tickets?) worden levensgroot als op 29 april bekend raakt dat hoofdsponsor Dentsu Aegis zich terugtrekt. 'Er komt geen festival', laat Dentsu weten. 'Onzin', zegt Michael Lang. 'Sinds wanneer is Woodstock eigendom van een Japanse pr-firma, en niet van het volk?' Duidelijk zijn aansluiting met de 21e eeuw gemist.

Woodstock 50 wordt in maart van dit jaar door Michael Lang aangekondigd als een festival dat moet teruggrijpen naar de esprit van het originele festival.

- Terwijl de organisatie en Dentsu Aegis aan een reeks juridische veldslagen beginnen, is nog altijd niet duidelijk wanneer er nu eindelijk tickets komen, maar er komt wel klaarheid over het vraagstuk omtrent de vergunning: er is er geen. Begin juni trekt ook Watkins Glen zich terug en moet er een nieuwe locatie gezocht worden. Lang: 'Poeh, hebben we in 1969 in minder dan een maand gefikst.'

- Twee weken later lijkt Woodstock een nieuwe site gevonden te hebben in het stadje Vernon, New York. De plaatselijke paardenrenbaan/casino Vernon Downs biedt evenwel slechts plaats aan 45.000 à 50.000 mensen. Gelukkig zijn er nog geen tickets verkocht, want die moeten een pak duurder worden om break-even te draaien. Intussen rijst de vraag of de headliners bereid zullen zijn om voor zo weinig volk te spelen.

- Fast forward naar 22 juli, want het wordt niet alleen voor ú een beetje vervelend: in Vernon wordt de derde aanvraag voor een vergunning afgewezen. Ergens tussen de tweede en derde weigering heeft David Crosby al verklaard dat Woodstock 50 'dead and not happening' is. Lang: 'Net als zijn tweede lever!'

- De organisatie laat op 25 juli weten dat het nog eens een nieuwe locatie heeft: het amfitheater Merryweather Post Pavilion in Columbia, Maryland. Er is plaats voor maximaal 32.000 toeschouwers en bovendien staat daar op 17 augustus, de middelste van drie dagen Woodstock, al een concert van The Smashing Pumpkins en Noel Gallagher's High Flying Birds gepland.

- Op 25 juli zegt John Fogerty af, de grootste ster van het originele Woodstock die kon en wilde terugkeren. Een dag later volgt Jay-Z.

- Tegen 30 juli heeft iemand de affaire aan Miley Cyrus uitgelegd. Ook zij zegt af, net als The Raconteurs en oudgedienden Country Joe en John Sebastian.

Woodstock 50 wordt sinds de officiële afgelasting in één adem genoemd met het Fyre-festival.

- Op de laatste dag van juli, twee weken voor het festival van start moet gaan, wordt Woodstock 50 eindelijk afgeblazen. De dag erop wordt bevestigd dat elke artiest op de affiche - dat zijn er 79 in totaal - zal worden betaald zoals afgesproken. Of een van hen in ruil naar Aalter afzakt, is niet bevestigd, maar het maakt van het Amerikaanse herdenkingsfeestje wel de duurste uitvaartplechtigheid in de popgeschiedenis.

Woodstock 50 wordt sinds de officiële afgelasting in één adem genoemd met het Fyre-festival, dat twee jaar geleden in het gezicht van al uw favoriete influencers uiteenspatte. Die vergelijking is om duizend-en-een redenen fout, en de meest tastbare daarvan situeert zich ter hoogte van de sociale media. Op 11 juli plaatst de organisatie een oproep op Twitter: 'Zal de stad Vernon vrede, liefde en muziek laten winnen? (....) Deel dit bericht als teken van steun.' Tien dagen later staat de teller op 91 retweets. Wat Woodstock finaal de nek heeft omgedraaid, is niet het kapitalisme of al te strakke reglementeringen, maar de onverschilligheid. Hoe symbolisch wil je het hebben? Er is in 2019 geen plaats meer voor de tegencultuur.

Hopelijk houdt Lang, 74 intussen, het nu voor bekeken.

Woodstock: Three Days That Defined a Generation

Zondag 18/8 om 22.05 uur op Canvas.