Vrijdag 5/4, 22.10 - Canvas. James Gray, VS 2008
...

Vrijdag 5/4, 22.10 - Canvas. James Gray, VS 2008 Slechts een kwartet films heeft cultregisseur James Gray tot nog toe op zijn naam staan, maar wat een fascinerend klavertje vier! Little Odessa (1994), The Yards (2000) en We Own the Night (2007) waren vooral misdaadmelodrama's, Two Lovers is daarentegen een sfeervol romantisch drama over de wanhopige verlangens van de dertigjarige, manisch-depressieve vrijgezel Leonard Kraditor (een huzarenstukje van sfinx Joaquin Phoenix). Niet dat Gray plots verraad pleegt aan zichzelf. Het intieme Two Lovers speelt zich af in Brighton Beach, een traditioneel Russisch-Joodse arbeidersbuurt in Brooklyn, New York, die ook al het decor vormde van zijn debuut Little Odessa. En net zoals in Grays vorige films krijg je hier een soort milieustudie, omdat Leonard geprangd zit in zijn kleine, hechte familie. Op het moment dat we kennismaken met Leonard is hij na een zelfmoordpoging net weer ingetrokken bij zijn ouders. Leonard heeft de breuk met zijn verloofde nog niet verwerkt en verstikt in het leventje dat hij leidt: zijn bezorgde ouders, moeder Isabella Rossellini op kop, willen dat hij de familiale droogkuis overneemt en dat hij een relatie begint met Sandra (Vinessa Shaw), de lieve dochter van een bevriende Joodse familie - en een potentiële zakenpartner. Maar de artistiekerige Leonard - hij is amateurfotograaf - droomt van een beter leven. Het liefst aan de zijde van Michelle (Gwyneth Paltrow), een nieuwe buurvrouw die nogal labiel is door haar moeilijke relatie met een getrouwde man. In een doorsnee-Hollywoodromcom krijg je met dat gegeven een opeenstapeling van romantische clichés, makkelijke plotontwikkelingen, opgeklopt klef sentiment en eendimensionale personages. Niets van dat alles bij Gray, wiens elegant en rustig gecomponeerde films meer aansluiten bij de klassieke Amerikaanse cinema van de jaren zeventig. Zowel het ingetogen kleurenpalet als de meesterlijke, altijd sterk gevarieerde cameravoering roepen vaak melancholie en claustrofobie op. Gray evoceert in dit vaag op Dostojevski's novelle Witte nachten geïnspireerde verhaal, ook met veel psychologisch inzicht de ambivalente gevoelens van Leonard voor zowel Sandra als Michelle. Bij de release was er nogal wat over te doen dat Two Lovers de laatste film van Grays fetisjacteur Joaquin Phoenix zou zijn - dat verhaal bleek later deel uit te maken van de mockumentary I'm Still Here. Volgens Gray is dit ergens ook een film over Ric Menello, de cinefiele coscenarist die eveneens meeschreef aan zijn nieuw, voor Cannes getipte drama Lowlife. De zestigjarige Menello, door Gray uit de vergeetput en de sociale ellende geplukt, overleed begin maart. LUC JORIS