James Gleick, Fourth Estate, 544 blz., euro 26,50. De Nederlandse vertaling verschijnt in september bij De Bezige Bij.
...

James Gleick, Fourth Estate, 544 blz., euro 26,50. De Nederlandse vertaling verschijnt in september bij De Bezige Bij. Op een technologieconferentie eind 2010 sprak toenmalig Googletopman Eric Schmidt over de gigantische groei aan informatie die er de afgelopen jaren dankzij het internet is geweest. Hij had het over een explosie, en dat woord is eigenlijk nog een understatement, want vandaag, zo vertelde Schmidt, creëren u, ik en de andere aardbewoners elke 48 uur evenveel informatie als er 'tussen het ontstaan van de wereld en 2003' is bijgekomen. Zowat 5 miljard gigabyte, om precies te zijn. Het moge duidelijk zijn: ons leven draait om informatie, in alle vormen en gewichten en met alle problemen die ermee verbonden zijn. Toch is het begrip vrij vaag: wat betekent dat eigenlijk, een gigabyte informatie, en wat is de waarde ervan? En hoe moet je 'informatie' zelf definiëren? De Amerikaanse wetenschapshistoricus James Gleick doet alvast zijn best om het gat te vullen met The Information, een lijvig en erg diepgravend boek waarin hij vertelt hoe we als mensen door de geschiedenis heen met informatie zijn omgegaan - van de uitvinding van het schrift door de Sumeriërs over de komst van de telegraaf tot de 'tweets' van vandaag. Het lidwoord in de titel staat daar niet toevallig, want voor Gleick is informatie veel meer dan de inhoud van bibliotheken of internetservers: het is 'het bloed en de benzine, het vitale principe' van de wereld, de grondstof van het leven op aarde. Net als 'het universum' of 'de lucht' vormt het woord dus een categorie op zich. Tegelijk staat het ook symbool voor de verandering in de manier waarop we met informatie omgaan, hoe het veranderd is van een schaars goed naar een alledaags levensmiddel dat bijna net op dezelfde manier verhandeld wordt als pakweg tarwe of koffie. The Information is erg interessant en - toch voor een onderwerp als dit - bijzonder leesbaar, omdat Gleick de algemene cultuurhistorische overzichten doorspekt met anekdotes en weetjes. Zo leerden we bij dat de opkomst van de telefoon hand in hand ging met de boom in de bouw van wolkenkrabbers: doordat mensen niet meer verplicht waren om hun boodschap manueel bij hun collega's te laten afleveren, konden architecten met hun projecten vrij de lucht in. Af en toe wordt het wat technisch, maar de auteur houdt alles begrijpelijk door in te zoomen op enkele onderzoekers die een belangrijke rol hebben gespeeld in de informatierevolutie. De onbetwiste ster van zijn boek is Claude Shannon, een Amerikaanse wiskundige die in 1948 in zijn paper A Mathematical Theory of Communication voor het eerst de term 'bit' gebruikte en het idee lanceerde dat informatie met behulp van wiskundige algoritmes gecomprimeerd kan worden zonder betekenis te verliezen. Dat inzicht maakte de weg vrij voor supersnelle computers, harde schijven met een schier oneindige opslagcapaciteit en het internet. Als u vandaag het gevoel hebt door informatie overspoeld te worden, dan weet u meteen wie u de schuld moet geven. STEFAAN WERBROUCK