Sinds vorige week treurt Frankrijk zoals alleen Frankrijk treuren kan.
...

Sinds vorige week treurt Frankrijk zoals alleen Frankrijk treuren kan. Alain Bashung est mort. Zoals altijd bij het verscheiden van een icoon, dompelt bleu-blanc-rouge zichzelf onder in nationale rouw. Kranten herschikken hun pagina's, tv-zenders schrappen de voorziene programma's, en de president van de republiek verspreidt een officieel communiqué. ' C'est un prince qui nous a quitté'. Alain Bashung. Laat zijn naam hier vallen, en er worden wenkbrauwen gefronst. 'Alain wie?' Flashback naar mijn jaren 80, toen elke zondag er als de vorige uitzag. De familie verzamelt bij mijn grootouders. Iedereen is op het appel rond een uur of elf. Wie het laatst arriveert, verspeelt zijn plek in het te krappe salon. Dat is te vermijden, want daar serveert mémé het aperitief. Omdat in het salon de tv staat, en omdat op dat moment Jacques Martin op Antenne 2 zijn zondagmiddagvullend programma begint. Dimanche Martin start met Incroyable mais vrai en gaat verder in L'Ecole des fans. Pas als dat voorbij is, wordt de soep opgediend. Ik herinner het me niet precies, maar ik durf er een aperitief op te verwedden dat ik zo het eerste televisieoptreden van Vanessa Paradis heb gezien. In 1981 was dat, tijdens L'Ecole des fans. Ik was negen jaar. Zij ook. Zonder het te beseffen, zijn die zondagen bepalend geweest voor mijn interesse in de Franse cultuur. Dat, en de lessen Frans op school. La Peste? Je l'ai lu! Léo Ferré? Je l'ai entendu! Je t'aime moi non plus? Je l'ai vécu !Après nous le déluge! Wanneer is onze interesse in de Franse cultuur verloren gegaan? Sinds de doorbraak van de commerciële televisie, ongetwijfeld. Tot de komst van VTM was Vlaanderen veroordeeld tot de twee openbare netten, BRT1 en BRT2. Het was dát, of Brussel Frans, Rijsel of d'Hollanders. Zapte je daarheen, dan opende zich een nieuwe wereld. VTM, hongerig naar eigen vedetten, bracht daar vanaf 1989 verandering in. Dimanche Martin werd Zondag Josdag, Incroyable mais vrai werd Wedden dat? en L'Ecole des fans werd De Kinderacademie. Navelstaren werd een nationale sport. Natuurlijke treft VTM niet alle blaam. Er is ook de veramerikanisering van de cultuur. Dat en de communautaire twisten in ons land hebben ervoor gezegd dat het Engels in het lessenpakket de voorrang heeft gekregen op het Frans. En bij uitbreiding op de Franse cultuur. Missen we iets? Sowieso. Dat geldt overigens niet alleen voor de Franse cultuur. Welke Spanjaard kennen we nog, behalve Belle Perez? Welke Italiaan, behalve Rocco Granata? De Europese landen zijn politiek verenigd, maar leven cultureel in onverschilligheid tegenover elkaar. Globalisering? Mon cul! We draaien rondjes rond de kerktoren. PS: Alain Bashung (1947-2009) was het koppelteken tussen het Franse chanson en de Angelsaksische rockcultuur. Drie downloadtips: Vertige de l'amour, Madame rêve en La nuit je mens. Karel Degraeve