Op 10 juli 1973 pleegde Olga Hepnarová een massamoord door in te rijden op een groep mensen die op de tram zaten te wachten. De feiten zijn gekend, een oordeel vellen is onvermijdelijk.

En toch dagen Tomás Weinreb en Petr Kazda, de regisseurs van dit fijnzinnige en elegante portret van de controversiële Olga, de toeschouwer uit verder te denken dan de tegenstelling goed versus slecht. 'Met deze film willen we vooral duidelijk maken dat het niet eenvoudig is mensen als Olga te veroordelen', zegt Weinreb.

Hij en Kazda slagen erin van Olga een gelaagd personage te maken. Of zoals ze het zelf zegt: 'I am a psycho, but an enlightened one'.

Wat heeft je zo aangegrepen in het verhaal van Olga Hepnarová?

WEINREB: Het gebrek aan communicatie, de mentale isolatie en de haat. Alles komt uiteindelijk neer op de eenzaamheid die het personage voelt. Ze voelde voor niets een passie, en ze voelde altijd weer de nood zich af te zonderen. Ze merkte bijvoorbeeld dat haar thuisomgeving niet geschikt was voor haar. Ze kwam in een cyclus terecht, mede door haar onkunde om een plaats te vinden in de maatschappij. Dat had ook deels te maken met het gegeven dat Olga zichzelf niet graag zag. En je weet: als je jezelf niet graag ziet, is het onmogelijk om anderen graag te zien.

De geschiedenis van Olga Hepnarová uitspitten: welke impact heeft dat op jou gehad? Kan je haar nog loslaten?

WEINREB: De film veranderde míj. Voorheen had ik geen rijbewijs en dronk en rookte ik niet, nu wel. (lacht) Maar het is onmogelijk voor mij als regisseur om de rest van mijn leven met Olga door te brengen. Om verder te gaan, moet je je voorgaande werk kunnen loslaten, anders wil je er eeuwig aan blijven sleutelen. Vanaf de eerste draaidag van mijn volgende film zal ik haar moeten vergeten. Die volgende film zal trouwens óók over een vrouw gaan die met een pijnlijke eenzaamheid te maken krijgt. Maar zij zal er wel op een andere manier mee omgaan, waardoor ze een soort tegenpool van Olga wordt.

Hoe waren de reacties op I, Olga Hepnarová tot dusver?

WEINREB: In Tsjechië wekte hij wel wat controverse op, vanwege de historische geladenheid van het hoofdpersonage. Dat de feedback van het publiek belangrijk is, is algemeen geweten, maar als regisseur kan je je niet permitteren je te laten verstarren door die gedachte. Daarbij komt nog dat de film niet over vragen maar over antwoorden gaat, waardoor de rol van de toeschouwer aanzienlijk is.

Bo Alfaro Decreton

Op 10 juli 1973 pleegde Olga Hepnarová een massamoord door in te rijden op een groep mensen die op de tram zaten te wachten. De feiten zijn gekend, een oordeel vellen is onvermijdelijk. En toch dagen Tomás Weinreb en Petr Kazda, de regisseurs van dit fijnzinnige en elegante portret van de controversiële Olga, de toeschouwer uit verder te denken dan de tegenstelling goed versus slecht. 'Met deze film willen we vooral duidelijk maken dat het niet eenvoudig is mensen als Olga te veroordelen', zegt Weinreb. Hij en Kazda slagen erin van Olga een gelaagd personage te maken. Of zoals ze het zelf zegt: 'I am a psycho, but an enlightened one'. Wat heeft je zo aangegrepen in het verhaal van Olga Hepnarová? WEINREB: Het gebrek aan communicatie, de mentale isolatie en de haat. Alles komt uiteindelijk neer op de eenzaamheid die het personage voelt. Ze voelde voor niets een passie, en ze voelde altijd weer de nood zich af te zonderen. Ze merkte bijvoorbeeld dat haar thuisomgeving niet geschikt was voor haar. Ze kwam in een cyclus terecht, mede door haar onkunde om een plaats te vinden in de maatschappij. Dat had ook deels te maken met het gegeven dat Olga zichzelf niet graag zag. En je weet: als je jezelf niet graag ziet, is het onmogelijk om anderen graag te zien.De geschiedenis van Olga Hepnarová uitspitten: welke impact heeft dat op jou gehad? Kan je haar nog loslaten? WEINREB: De film veranderde míj. Voorheen had ik geen rijbewijs en dronk en rookte ik niet, nu wel. (lacht) Maar het is onmogelijk voor mij als regisseur om de rest van mijn leven met Olga door te brengen. Om verder te gaan, moet je je voorgaande werk kunnen loslaten, anders wil je er eeuwig aan blijven sleutelen. Vanaf de eerste draaidag van mijn volgende film zal ik haar moeten vergeten. Die volgende film zal trouwens óók over een vrouw gaan die met een pijnlijke eenzaamheid te maken krijgt. Maar zij zal er wel op een andere manier mee omgaan, waardoor ze een soort tegenpool van Olga wordt. Hoe waren de reacties op I, Olga Hepnarová tot dusver? WEINREB: In Tsjechië wekte hij wel wat controverse op, vanwege de historische geladenheid van het hoofdpersonage. Dat de feedback van het publiek belangrijk is, is algemeen geweten, maar als regisseur kan je je niet permitteren je te laten verstarren door die gedachte. Daarbij komt nog dat de film niet over vragen maar over antwoorden gaat, waardoor de rol van de toeschouwer aanzienlijk is. Bo Alfaro Decreton