De peetvader: Victor Iliu

Nadat wijlen Victor Iliu het vak had geleerd van de vedettes van de Russische avant-garde, gaf hij de filmindustrie in eigen land een fikse duw. Europalia kiest er The Mill of Good Luck (1957) uit, nog steeds een van de pronkstukken van de Roemeense cinema. Daarin worden herbergier Ghita en zijn vrouw uit hun rustige leventje opgeschrikt door een bandiet. Een verhaal over passie en hebzucht dat het destijds tot in Cannes schopte.

De rebel: Iosif Demian

Als eerste ter wereld mag Europalia een recent gedigitaliseerde versie van Rainbow Bubbles vertonen. Met dat humoristische, eerlijke portret van het dorpsleven onder het communisme schoffeerde Iosif Demian in 1982 heel wat communisten, die verschillende vertoningen censureerden. Onder het politiek beladen laagje vindt u het verhaal van een ambitieuze man die worstelt met zijn werk- en privéleven wanneer zijn vrouw hem na twee dagen huwelijk laat zitten voor de buurman.

De nog grotere rebel: Lucian Pintilie

Vorig jaar overleed Lucian Pintilie, en met hem werd ook een hoofdstuk film- en theatergeschiedenis afgesloten. Als icoon van de Roemeense nouvelle vague zette hij het land internationaal mee op de kaart. Niet zonder slag of stoot, want tot 1989 werden ongehoorzame kunstenaars er niet bepaald getolereerd. Why Are the Bells Ringing, Mitica? was in Roemenië dan ook pas datzelfde jaar legaal te zien, zeven jaar na de release.

De gevestigde waarde: Corneliu Porumboiu

Waar bovenstaande namen het pad nog moesten effenen, maken hedendaagse regisseurs internationaal furore. Corneliu Porumboiu, een van de grote namen van de Roemeense new wave, mocht al heel wat trofeeën op zijn schouw zetten. Zijn recent verschenen The Whistlers dingt dit jaar zelfs mee naar een Oscar voor beste buitenlandse film. Europalia toont ietwat verrassend de documentaire The Second Game (2014), waarin Porumboiu en zijn vader een iconische voetbalmatch uit 1988 becommentariëren.

De nieuwkomer: Marius Olteanu

In een land waar het homohuwelijk nog steeds wettelijk verboden is, wordt de laatste jaren steeds meer queer cinema gemaakt. Met de filmreeks Traditional Loves toont Europalia onconventionele liefde in al haar vormen. Zo komt Marius Olteanu persoonlijk zijn dit jaar verschenen en internationaal bejubelde langspeeldebuut Monsters presenteren. Daarin vertelt hij het verhaal van een koppel veertigers dat stilaan beseft dat loslaten soms de grootste daad van liefde is.

Europalia Romania

1/12-31/1, onder meer Cinematek en Cinema Galeries, Brussel, europalia.eu