'Mensen zijn als wolven voor hun medemens', geeft een taxichauffeur als waarschuwing mee aan het naamloze hoofdpersonage van Sergei Loznitsa's nieuwste, politiek gechargeerde film. Dat mag de verweesde, maar dappere dame aan den lijve ondervinden wanneer ze eerst een pakket teruggestuurd krijgt dat ze naar haar man had verzonden, en vervolgens besluit om dan maar zelf naar het Siberische stadje te trekken waar hij al een poos in de gevangenis zit.
...

'Mensen zijn als wolven voor hun medemens', geeft een taxichauffeur als waarschuwing mee aan het naamloze hoofdpersonage van Sergei Loznitsa's nieuwste, politiek gechargeerde film. Dat mag de verweesde, maar dappere dame aan den lijve ondervinden wanneer ze eerst een pakket teruggestuurd krijgt dat ze naar haar man had verzonden, en vervolgens besluit om dan maar zelf naar het Siberische stadje te trekken waar hij al een poos in de gevangenis zit. Het is het vertrekpunt van een beklemmende roadmovie vol bureaucratische hindernissen en psychologische vernederingen, waarvoor Loznitsa zich baseerde op Fjodor Dostojevski's novelle De zachtmoedige uit 1876. Al lijkt de Oekraiënse Canneshabitué, die in het verleden al zijn flair demonstreerde met My Joy (2010) en In the Fog (2012), zich evengoed op Kafka, Gogol en Dante te hebben geïnspireerd. A Gentle Creature is immers een broeierige trip langs corrupte ambtenaren, dronken pooiers en haveloze hoeren waarin moedertje Rusland op een zowel aards realistische als allegorische en bij vlagen sarcastische manier te kijk wordt gezet als een land van misdaad maar zonder straf. Loznitsa giet zijn queeste per bus, trein, taxi en finaal ook te voet in diepe modderkleuren en uitgekiende tableaus in cinemascopeformaat, bevolkt door karakterkoppen die uit een schilderij van Bruegel of Bosch lijken gerukt. Hoewel A Gentle Creature zich afspeelt in hedendaags Rusland, heeft het verhaal een tijdloos karakter en krijgt het zelfs iets van een doemsprookje, met de naamloze vrouw als onbewogen Roodkapje, de passanten die ze onderweg ontmoet als een roedel grote boze wolven en de gevangenis waar haar man opgesloten zit als spookkasteel. Schrik dus niet wanneer Loznitsa zijn film afsluit met een - spoiler alert! - droomsequentie waarin de belaagde vrouw voor een volkstribunaal wordt gezet. 'Wat momenteel in Rusland gebeurt, is tenslotte ook een groteske farce', lijkt Loznitsa met zijn pompeuze epiloog te roepen. En ook al botst die nog geen klein beetje met het naturalisme van wat je in de eerste twee uren te zien krijgt, het is een gemeende, politiek én vormelijk gedurfde middenvinger richting Vladimir Poetin en diens acolieten, die van democratie een schijnvertoning en van machtsmisbruik folklore hebben gemaakt. 'Iedereen is verantwoordelijk voor alles tegenover iedereen', schreef Dostojevski indertijd in een proto-existentialistische bui. Met dit allesbehalve zachtmoedige creatuur van een film lijkt Loznitsa dat volmondig te beamen.