Waarom sorteren supermarkten hun producten niet op kleur? Of alfabetisch? Waarom loopt iedereen hoog op met wijn maar is druivensap iets voor kleuters? Waarom hebben ze wel het hart maar niet de piemel van Chopin, die in Parijs begraven ligt, terug naar Warschau gebracht? Het zijn loodzware filosofische dilemma's waarmee cabaretier Tim Fransen worstelt in zijn brieven aan zijn theatermentor Koos Terpstra. Die laatste heeft zijn poulain aangemaand om de zolderkamer te verlaten: als Fransen een voorstelling wil maken over zijn wijsgerige helden moet hij op reis en de plekken bezoeken die belangrijk waren voor grote Europese denkers.

Centrale zin: Bij het ontbijt besloot ik dat het menens was en zei ik tegen mijn vader: 'Vanavond trakteer ik je op een drankje in de karaokebar.'

Dat loopt niet van een leien dakje. Fransen treint naar Parijs om het graf van Albert Camus te bezoeken maar loopt verloren op Père-Lachaise: nergens is de grafsteen van Camus te bekennen, vooral omdat de man in Lourmarin begraven ligt, een dorpje in de Provence. Blijkbaar houdt Fransen niet van Wikipedia. Wat Fransen ook vergeet te doen op het wereldberoemde knekelveld: het graf van Sartre en De Beauvoir bezoeken, toch geen onbekenden van Camus.

Die slordigheden zijn symptomatisch voor Fransens brievenboek. Hij reist naar Turijn om zijn held Nietzsche te eren. Een vreemde bestemming want wie een diepgravend essay over Nietzsche wil schrijven zou eerder voor Weimar kiezen, waar het Nietzschearchief zich bevindt en waar Goethe en Schiller ook rondliepen. De enige reden waarom Fransen voor Turijn opteert: hij kan het alombekende verhaaltje over het gegeselde paard nog eens van stal halen. O, en Nietzsche ging graag naar de hoeren. En Nietzsche en de nazi's, dat was ook een dingetje. Tja, daarmee doe je de grote Europese denker zeker recht aan.

In zijn brieven raakt Tim Fransen niet verder dan knullige reisbeschrijvingen, een paar mijmeringen over de inrichting van de Albert Heijn en wat wijsgerige weetjes die zo uit Filosofie voor dummies komen. Fransen probeert ook dwangmatig grappig te zijn wat resulteert in gênante pipi-en-kakahumor of flauwe woordspelingen - wie in Wenen bij wijze van afscheid tegen een ober 'Auf Wienerschnitzel' roept, verdient geen applaus maar een draai om de oren.

Helemaal ergerlijk wordt het als Fransen denkers probeert te herleiden tot hun psyche: Napoleon werd vroeger gepest, dus groeide hij uit tot een tiran; Nietzsche schreef zo zwartgallig omdat hij geen vrouw kon krijgen. Diepe, heel diepe inzichten voor een gediplomeerde psycholoog die de lezer even diepe zuchten ontlokken. Van frustratie welteverstaan.

Brieven aan Koos

Tim Fransen, Das Mag, 250 blz., 19,99 euro.

Tim Fransen

Tim Fransen (°1988), opgegroeid in de Amsterdamse Bijlmer, is cabaretier, tekstschrijver en filosoof. In 2014 won hij op het Leids Cabaret Festival zowel de jury- als de publieksprijs. Hij wordt vergeleken met Theo Maassen, maar aan zijn schrijftalent moet nog wat gesleuteld worden.