AB viert 100 jaar jazz in 2017: 'We willen de sfeer van de jaren twintig en dertig oproepen'
AB viert 100 jaar jazz in 2017: 'We willen de sfeer van de jaren twintig en dertig oproepen'
AB viert 100 jaar jazz in 2017: 'We willen de sfeer van de jaren twintig en dertig oproepen'
AB viert 100 jaar jazz in 2017: 'We willen de sfeer van de jaren twintig en dertig oproepen'
AB viert 100 jaar jazz in 2017: 'We willen de sfeer van de jaren twintig en dertig oproepen'
AB viert 100 jaar jazz in 2017: 'We willen de sfeer van de jaren twintig en dertig oproepen'
AB viert 100 jaar jazz in 2017: 'We willen de sfeer van de jaren twintig en dertig oproepen'
07831192016-11-29 17:56:592016-11-29 17:56:59NonePas de parutionNormalarticleMuziekKnack Focus

AB viert 100 jaar jazz in 2017: 'We willen de sfeer van de jaren twintig en dertig oproepen'

Op 7 maart 2017 is het precies honderd jaar geleden dat de allereerste jazzplaat, 'Livery Stable Blues' van The Original Dixieland Jass Band, in de rekken kwam. Aanleiding genoeg voor de Ancienne Belgique om jazz een heel jaar lang in de spotlights te zetten.

yesLotte Philipsen2016-11-29 17:57:15http://focus.knack.be/entertainment/muziek/ab-viert-100-jaar-jazz-in-2017-we-willen-de-sfeer-van-de-jaren-twintig-en-dertig-oproepen/article-normal-783119.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/ab-viert-100-jaar-jazz-in-2017-we-willen-de-sfeer-van-de-jaren-twintig-en-dertig-oproepen/article-normal-783119.htmlhttp://focus.knack.be/entertainment/muziek/http://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/
AB viert 100 jaar jazz in 2017: 'We willen de sfeer van de jaren twintig en dertig oproepen'

Kendrick Lamar en Kamasi Washington, Flying Lotus, BadBadNotGood, David Bowie, in eigen land Stuff. en De Beren Gieren: nooit eerder experimenteerden er zoveel popartiesten met jazz. Het honderdjarige jubileum van het genre had dus op geen beter moment kunnen vallen. Dat beseft ook artistiek AB-directeur Kurt Overbergh, die in 2017 een heel jaar lang jazz zal programmeren in de Brusselse rocktempel.

'Er gebeuren op dit moment waanzinnig veel interessante dingen in de jazzwereld, een echt godsgeschenk voor ons', vertelt hij. 'Maar los daarvan is jazz ook gewoon een tijdloos genre: net zoals we nu nog steeds naar Beethoven luisteren, zullen ook de liedjes van Ella Fitzegerald of Billie Holiday nog honderden jaren meegaan.'

Overbergh is zelf een gepassioneerd jazzfanaat. Enkele jaren geleden nog maakte hij voor Radio 1 een roadmovie over Billie Holiday. 'Ik ben toen naar New York getrokken om er letterlijk in haar voetsporen te treden. Ik ben ook een jazz-dj - onder andere op Gent Jazz - en een bevlogen collectioneur van jazzplaten. Vooral door figuren uit de jaren dertig, veertig en vijftig ben ik enorm geïmponeerd. Kind of Blue van Miles Davis, Giant Steps van John Coltrane en natuurlijk ook de platen van Cole Porter en Ella Fitzgerald: het zijn voor mij echte klassiekers.'

BelgaKurt Overbergh

En dus krijgen in 2017, het jaar waarin de eerste jazzplaat Livery Stable Blues honderd jaar bestaat, zoveel mogelijk hedendaagse jazzmuzikanten een platform in de AB. Van eigen bodem zal Stuff. al zeker van de partij zijn, en ook Jef Neve komt zijn nieuwe plaat voorstellen. Daarnaast staan onder meer Gregory Porter, Snarky Puppy en Thundercat op het - voorlopige - programma. Maar er is meer: er zullen ook documentaires over bekende jazzlegendes getoond worden, er komen enkele coproducties met Flagey en elke show zal beginnen met 78 toeren-dj's. Overbergh: 'We willen echt de sfeer van de jaren twintig en dertig terug oproepen. Ook zijn we van plan klassieke jazzhoezen in de AB op te hangen, zodat de concertgangers met de klassiekers van die tijd geconfronteerd worden. We beschouwen het als onze rol om mensen met die jazztaal te laten kennismaken.'

Jazz is immers niet voor iedereen het meest evidente genre. 'Stel dat iemand uit Mars mij vraagt welke plaat van Adele of U2 hij moet beluisteren, dan zal ik daar meteen op kunnen antwoorden. Maar welk album van John Coltrane of Miles Davis hij als eerste moet opleggen? Da's een moeilijke, want die artiesten hebben minstens vijftig platen uitgebracht, de liveplaten nog buiten beschouwing gelaten. Jazz is een taal waar je je helemaal in moet onderdompelen.' Toch zal ook de jazzleek zijn gading in het AB-programma van 2017 kunnen vinden, denkt Overbergh. 'Wie nog niet veel van jazz kent, zou ik zeker aanbevelen om naar Mulatu Astatke te gaan kijken. Hij is de grootvader van de Ethiopische jazz en een absolute ontdekking. Ook de avond met Thundercat is een aanrader. Hij laat horen hoe jazz anno 2017 kan klinken.'

Eline Van Lancker

LOWmuziekgenremuziekoptredenjazzkunst en entertainmentKendrick LamarFlying LotusKurt OverberghElla FitzegeraldBillie HolidayMiles DavisJohn ColtraneABThundercat
De kicks van SX: 'Wij zijn niet het zoveelste kleine visje in het water'
De kicks van SX: 'Wij zijn niet het zoveelste kleine visje in het water'
De kicks van SX: 'Wij zijn niet het zoveelste kleine visje in het water'
De kicks van SX: 'Wij zijn niet het zoveelste kleine visje in het water'
De kicks van SX: 'Wij zijn niet het zoveelste kleine visje in het water'
De kicks van SX: 'Wij zijn niet het zoveelste kleine visje in het water'
De kicks van SX: 'Wij zijn niet het zoveelste kleine visje in het water'
07769312016-11-15 11:28:072016-11-15 18:40:05Knack FocusmagazineLong readarticleMichael IlegemsPar Michael IlegemsMuziekKnack Focus

De kicks van SX: 'Wij zijn niet het zoveelste kleine visje in het water'

Michael Ilegems - Vier jaar na Black Video en Gold zijn Stefanie Callebaut en Benjamin Desmet van SX terug met plaat nummer twee. En met een kledinglijn, een collectie 3D-geprinte brillen en een reiskoffer vol verhalen. 'Het relaas horen van een vriend die de aanslagen in Parijs overleefd heeft: dat is intens.'

yesrmgimport newsgate2016-11-15 11:27:00http://focus.knack.be/entertainment/muziek/de-kicks-van-sx-wij-zijn-niet-het-zoveelste-kleine-visje-in-het-water/article-longread-776931.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/de-kicks-van-sx-wij-zijn-niet-het-zoveelste-kleine-visje-in-het-water/article-longread-776931.htmlhttp://focus.knack.be/entertainment/muziek/http://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/
De kicks van SX: 'Wij zijn niet het zoveelste kleine visje in het water'

Michael Ilegems - 'Heb je misschien nog een tak liggen?'

Michael Ilegems - Benjamin Desmet, keyboardspeler, gitarist en producer van SX, overschouwt het decor dat fotograaf Athos Burez speciaal voor deze fotoshoot gebouwd heeft. Burezs atelier is behangen met witte doeken, waarachter zangeres Stefanie Callebaut een gepaste outfit zit te kiezen - uit het drietal verschillende kledingstukken dat ze meegebracht heeft, pikt ze uiteindelijk een flamboyante, glinsterende jumpsuit.

Michael Ilegems - 'Bloemen wel, maar geen tak', antwoordt Burez.

Michael Ilegems - 'Laat dan maar.'

Michael Ilegems - 'Oké.'

Michael Ilegems - ***

Michael Ilegems - Het visuele aspect is niet alles voor SX, maar toch véél.

Michael Ilegems - In de eerste plaats is er natuurlijk de muziek. Op Alpha, de ep die eerder dit jaar al verscheen, volgt eind deze week Beta. En tegelijk komt Alphabet uit, de bundeling van die twee ep's, die zo, na Arche (2012), de tweede langspeler van SX wordt. Maar Callebaut en Desmet maken, met de hulp van een kleine crew van creatieve vertrouwelingen, ook hun eigen videoclips, kledij en podiumattributen. Ze hebben de muziek geleverd bij een aftermovie van Dries Van Noten. Ze hebben, samen met het Leuvense bedrijf Materialise, een collectie 3D-geprinte brillen ontworpen voor het eyewearmerk Hoet, die volgende maand verschijnt. En ze hebben met Community X zelfs een heus kunstenaarscollectief opgericht, waarbij ze samenwerken met bevriende artiesten uit verschillende disciplines. Een eerste expo mag u ergens in het voorjaar verwachten.

Michael Ilegems -

Michael Ilegems - Comfort, onze huidige single, is een heel positief nummer over de aanslagen in Parijs. Eigenlijk geldt dat voor de hele plaat: alle lettertjes daarop ademen hoop uit

Michael Ilegems - Benjamin Desmet

De zaken staan er duidelijk goed voor bij de nv SX.

Michael Ilegems - STEFANIE CALLEBAUT: Wij zijn multitaskers - zoals dat in deze tijden van toenemende prestatiedruk verwacht wordt van jonge mensen, zeker? Alles wat we doen, staat wel in functie van de muziek, laat daar geen twijfel over bestaan. Van mooie kleren dragen alleen ga ik niet beter zingen, hoor. (lacht)

Michael Ilegems - Het ding is: behalve muziek maken en producen filmt Benjamin ook zeer graag. Het is dus maar logisch dat hij onze clips maakt. Ik ben dan weer gepassioneerd door kledij. Als dertienjarige volgde ik al avondlessen ontwerpen en naaien. Ik was nogal een loner toen. Niet dat ik geen vrienden had, maar die waren niet met kleren bezig. Ik wel, en nu nog steeds. Dus ontwerp ik mee onze outfits, samen met Harvey Bouterse, vroeger junior designer bij Jean Paul Gaultier. We doen het niet allemaal alleen.

Michael Ilegems - BENJAMIN DESMET: En we doen het allemaal ook niet met een my way or the highway-mentaliteit. Het is vooral de góésting die ons drijft.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Waarom zouden we enkel in dat West-Vlaams studiootje van ons muziek moeten zitten schrijven als er nog zo veel meer is dat je kunt doen?

Liever trekken jullie naar Suriname of Gran Canaria, om er videoclips te draaien.

Michael Ilegems - DESMET: Dat hebben we midden in het creatieproces van Alphabet gedaan, ja, met meerdere clips als resultaat. Die ervaringen hebben ons ook enorm veel inspiratie voor de plaat zelf gegeven. De ongerepte natuur, daar kunnen wij echt vol verwondering naar kijken. Op dat vlak zijn we nog altijd kinderen.

Ook al zijn jullie ondertussen prille dertigers. Stefanie, jij bent net de kaap van de dertig gepasseerd. Voelde dat als een keerpunt?

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Niet echt, nee. De grootste evolutie heb ik op mijn 26e doorgemaakt, ten tijde van ons debuut Arche. Toen is alles in mijn leven in een stroomversnelling terechtgekomen. Voordien was ik een enorme dromer. Daar ging Arche ook over: geloven dat alles mogelijk is. Ik was een laatbloeier. Het is dus eigenlijk pas sinds mijn 26e dat ik min of meer in de menselijke realiteit sta. (lacht) Maar volwassen ben ik nog altijd niet, hoor. Gelukkig, want die kinderlijke verwondering vind ik heel belangrijk. Oké, je hoeft daarvoor niet zo nodig naar Suriname te gaan, maar het is nu eenmaal zo dat zulke plekken je wel prikkelen. Je zet er je sensoren meer open. Thuis zijn er zo veel dingen die je afleiden.

Michael Ilegems - Athos BurezBENJAMIN DESMET: 'Met de nieuwe ep's proberen we een basis te leggen in het buitenland. En dat is nu aan het lukken.'

Arche was een hit, en dan vooral dankzij de singles Black Video en Gold. Maar was de plaat zó'n succes dat jullie er vier jaar tijd mee konden kopen en er die buitenlandse trips mee financieren?

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Om rijk te worden moet je tegenwoordig niet meer in de muziek zijn. (lacht) Die reizen naar Suriname en Gran Canaria waren voor Benjamin en mij gewoon vakantie.

Michael Ilegems - DESMET: Het verschil is wel: terwijl andere vakantiegangers een week op het strand gaan liggen, trekken wij er een week op uit met onze camera of drone.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Het succes van Arche heeft ervoor gezorgd dat we die periode van vier jaar konden overbruggen, dat klopt wel. En dat we het ons konden permitteren om te investeren in nieuwe camera's, maar evengoed in nieuw studiomateriaal, nieuwe kledij en in ons Community X-project. We kunnen dus wel van de muziek leven.

Stefanie, jij bent tijdens de voorbereidingen op Alphabet ook vijf maanden in Parijs geweest, evenmin een omgeving die gespeend is van prikkels.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Dat was in 2013, voor en na ons eerste optreden op Rock Werchter. We speelden veel in die periode. Maar het is niet zo dat ik naar Parijs gevlucht ben. Integendeel, het was daar een féést.

Michael Ilegems - DESMET: En ik ondertussen maar nieuwe muziek schrijven op het Kortrijkse platteland. (lacht)

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Het contrast tussen de gekheid van zo'n stad en de isolatie van het platteland, daar heb ik heel veel behoefte aan. Ik heb veel vrienden die in Parijs wonen. Al ben ik er toch vooral naartoe gegaan om in mijn eentje nieuwe horizonten te verkennen, inspiratie op te doen, mijn geest te verruimen. Er beweegt zo veel in die stad, alleen al op het gebied van cultuur. Ik verbleef in het noorden van Parijs. In klein-Afrika, zeg maar.

Een jaar geleden richtten terroristen in Parijs, onder meer in concertzaal Le Bataclan, een bloedbad aan. Ook jullie hebben die avond enkele kennissen verloren.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Er zijn toen inderdaad vijf mensen omgekomen die we kenden, vooral uit de muziekwereld.

Michael Ilegems - DESMET: Met een Franse boeker die in de Bataclan het leven heeft gelaten, hebben we nog samengewerkt in de periode dat we voorprogramma's deden voor Yeasayer en Vampire Weekend.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Een andere vriend van ons, een professionele danser, heeft de aanslagen wél overleefd. Hij was die avond niet in de Bataclan, maar in de buurt van het Canal Saint-Martin. Vlak naast hem zijn die schutters uit de wagen gestapt en in de richting van de cafés aan de overkant van de straat beginnen te schieten. Hij voelde zich machteloos, en heeft het op een lopen gezet. De snelle reflexen die hij als danser heeft, hebben hem gered. Maar hoe sportief hij ook is: hij heeft bij het rennen zowat iedere spier in zijn benen gescheurd.

Michael Ilegems -

Michael Ilegems - De eerste man op wie ik ooit verliefd was, is Goose-zanger Mickael Karkousse

Michael Ilegems - Stefanie Callebaut

Hoe reageer je als zo iemand zijn hart uitstort?

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Dat was heel intens. Hij was extreem triest, maar óók enorm hoopvol en dankbaar dat hij leefde. Zoiets meegemaakt hebben en toch de drive hebben om meteen de draad weer op te pikken, dat is bewonderenswaardig. Zijn relaas heeft me echt geraakt.

Michael Ilegems - ***

Michael Ilegems - Callebaut krijgt schijnbaar even de krop in de keel. Desmet lijkt haar wat te willen temperen. Ze draait zich in zijn richting: 'Ik ga niet schreien, hoor.' Waarop hij: 'Nee, nee, ik ben gewoon aangedaan door je verhaal.' Er valt een korte stilte.

Michael Ilegems - Later zal Callebaut verklaren dat, hoewel ze elkaar naar eigen zeggen perfect aanvoelen, er toch ook 'voortdurend een groot spanningsveld' is tussen hen twee. Dat hij heel rationeel, voorzichtig en berekend is, en zij hoogsensitief is en zich dus enorm door haar emoties laat leiden.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Ik vind het moeilijk om over Parijs te praten. Het is raar, maar ik heb altijd het gevoel dat ik in dit soort situaties geen recht van spreken heb. Nochtans ken ik daar veel mensen, heb ik honderd keer in de getroffen cafés gezeten, en hebben wij met SX zelf ook al in concertzalen à la Bataclan gestaan. Toen we na die aanslagen gingen optreden, heb ik geprobeerd daar niet te veel over na te denken. Je bent zo kwetsbaar op dat podium. Je staat daar zo goed als náákt, hè.

Jullie huidige single Comfort gaat over die tragedie. Eigenlijk is het een heel positief nummer geworden.

Michael Ilegems - DESMET: Dat geldt voor heel Alphabet. Alle lettertjes op de plaat ademen hoop uit.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Wat uit het verhaal van die danser ook bleek, is dat we niet mogen vergeten hoe graag wij mensen leven, hoezeer we nood hebben aan liefde en warmte. De boodschap van Comfort is dan ook simpel: laten we blij zijn met wat we allemaal hebben.

Enkele jaren geleden stond op jullie setlist steevast Strange Fruit, een nummer over racisme in de VS, bekend van Billie Holiday en Nina Simone.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Ja. Racisme is nog zoiets dat mij bezighoudt. Omdat het nog altijd zeer aanwezig is in deze wereld. Ook in mijn eigen omgeving. De ex-man van mijn tweelingzus is een Amerikaan uit Charleston, South Carolina. Zijn familieleden wonen nog steeds op het stuk land dat ze twee, drie generaties terug als ex-slaven gekregen hebben. Niet zo lang geleden, dus. Die mensen worden nog elke dag met racisme geconfronteerd. Ze gaan nog elke dag opzij voor een blanke op het voetpad. Puur uit gewoonte. Dat is zeer pijnlijk.

Michael Ilegems - Door Strange Fruit te spelen wilden we dat aankaarten, de mensen eraan blijven herinneren. Op een podium wordt er naar mij geluisterd, dus vind ik dat we zulke thema's niet altijd uit de weg moeten gaan. Maar ook hier had ik het gevoel dat ik weinig recht van spreken had. Daarom ben ik op voorhand even te rade gegaan bij die Amerikaanse familie, om er zeker van te zijn dat we wel de juiste beslissing hadden genomen. Dat zij het een heel mooi gebaar vonden, stelde ons gerust.

Michael Ilegems - Athos BurezSTEFANIE CALLEBAUT: 'Van mooie kleren alleen ga ik niet beter zingen, maar ik ontwerp die kleren wel mee.'

Staat er op Alphabet een eigen Strange Fruit?

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Ik denk dat we toch nog wat zullen moeten groeien voordat we zelf een song als Strange Fruit kunnen schrijven.

Michael Ilegems - DESMET: Wat wel is: Alphabet is een geëngageerdere plaat dan Arche, zonder dat we moraliserend willen zijn of een bepaald voorbeeld willen stellen. Zo is het nummer Apollo een aanklacht tegen het uitdijende kapitalisme.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Elders hebben we het dan weer over de rauwe natuur, of over vreemde dingen als singulariteit. En over elkaar liefhebben, zorg dragen voor elkaar: dat ook. Het is een plaat vol contrasten. Typisch SX. Wij zijn een band van contrasten: hedendaags en toch tijdloos, bevreemdend en toch herkenbaar.

Alphabet klinkt soms wat futuristischer dan zijn voorganger. Minder Beach House, meer FKA Twigs, maar toch weer onmiskenbaar SX. Waarin zit volgens jullie het grote verschil met de eerste plaat?

Michael Ilegems - DESMET: Arche was ons grondbeginsel - naar het Grieks, 'het eerste principe van alle materie'. We zijn nog altijd vree content met die plaat, al hebben we achteraf gezien er iets te vaak twee goeie songs in één op geduwd. Het was allemaal nogal maximalistisch. Dit keer hebben we de zanglijnen, de sound en de productie meer uitgepuurd. De nieuwe songs zijn bijgevolg melodieuzer, gestileerder ook.

Michael Ilegems - We willen er graag mee naar het buitenland. De ep's Alpha en Beta zijn vooral internationaal gericht. We willen er een basis mee leggen in het buitenland. En dat is aan het lukken. Met Alpha hebben we al van in Parijs tot in Boedapest gespeeld. In Berlijn hebben we in de beruchte Berghain-club opgetreden, weliswaar als support act voor Petite Noir. Met Beta gaan we er opnieuw naartoe, maar nu als hoofdact. Ook in Kopenhagen, Hamburg en Keulen gaan we eigen shows spelen.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: En in het voorjaar van 2017 trekken we naar de States.

Geen geringe ambities voor een band van het West-Vlaamse platteland. Ook jullie buren van Goose hebben er weer een boerenjaar op zitten, en die van Balthazar lieten zich opmerken met hun soloprojecten. Vruchtbare grond precies, daar in het Kortrijkse.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Wij West-Vlamingen zijn down to earth, denk ik, en we beseffen dat als je ergens wilt raken je er keihard voor moet werken, punt. Ik geloof ook dat je tussen de koeien en de varkens minder snel overgeprikkeld raakt. (lacht) Je krijgt hier bovendien niet het gevoel dat je het zoveelste kleine visje in het water bent, wat je in een grootstad volgens mij wel kunt hebben. De West-Vlaamse scene telt intussen aardig wat bands, dat klopt. Die kennen en steunen elkaar ook allemaal. De gasten van Goose zijn bijvoorbeeld heel goede vrienden van ons. Meer zelfs: de eerste man op wie ik ooit echt verliefd ben geweest, is Goose-zanger Mickael Karkousse. (lacht)

Eén ding wil ik nog weten: waarom hadden jullie in godsnaam een tak nodig voor de fotoshoot?

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Wel, toen we dus in Suriname waren, hebben we daar een heel rare tak aangetroffen.

Michael Ilegems - DESMET: Meer bepaald de 'houder' van de cocos nucifera, de kokospalm. Een vree coole tak, die we een hele dag lang hebben zitten filmen.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: We wilden er nog meer mee doen, maar kregen die tak niet mee naar huis.

Michael Ilegems - DESMET: Dus zijn we hem hier in België gaan zoeken. Na lang speuren hebben we hem in de Plantentuin in Meise gevonden.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: We hebben hem ingescand en er een 3D-model van gemaakt, hem vervolgens van structuur veranderd en er dan een keramieken versie van gemaakt.

Michael Ilegems - DESMET: Je ziet hem in enkele van onze clips, en in het artwork van Alpha.

Michael Ilegems - CALLEBAUT: En nu is die rare tak een wezenlijk onderdeel van ons verhaal.

Dus als ik het goed begrijp, is het de keramiekversie van de 3D-versie van de Belgische versie van een Surinaamse tak die jullie voor de video's en het artwork gebruikt hebben?

Michael Ilegems - CALLEBAUT: Precies. Geestig, toch?

Michael Ilegems - ***

Michael Ilegems - We zeiden het al: het visuele aspect is niet alles voor SX, maar toch véél.

Michael Ilegems -

Michael Ilegems -

Michael Ilegems - ALPHABET

Michael Ilegems - Uit op 18/11 via Universal. SX speelt op 20/11 in De Kreun, Kortrijk; op 23/11 in Het Depot, Leuven; op 24/11 in Trix, Antwerpen en op 3/12 in de Vooruit, Gent. Alle info: sxmusic.be

Michael Ilegems -

Michael Ilegems -

Michael Ilegems - Dit is het coverinterview uit Knack Focus van 16 tot en met 22 november 2016. Verderop in deze editie: 30 jaar Licensed to Ill: de wonderjaren van de Beastie Boys - de roman van talkshowhost Graham Norton - Asghar Farhadi, een Iraniër met een Oscar.

Michael Ilegems -

Michael Ilegems -

MEDIUMPZ142ilegems-michaelMuziekcoördinator Knack Focus & Coördinator KnackFocus.beIlegemsMichaelreporter/assets/26/avatar_13441.jpgmichael.ilegems@knack.behttps://twitter.com/michaelilegemshttp://www.linkedin.com/pub/michael-ilegems/26/b71/896<p>Chef muziek bij Knack Focus en chef online bij KnackFocus.be.</p>http://focus.knack.be/entertainment/auteurs/michael-ilegems-142.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/auteurs/michael-ilegems-142.htmlStefanie CallebautBenjamin DesmetAthos BurezDries Van NotenHoetHarvey BouterseJean Paul GaultierMickael KarkousseBillie HolidayNina SimoneParijsSurinameGran CanariaBataclanCharlestonSXBetaAlphabetArcheMaterialiseAlpha
Op 24 juli in Jazz Middelheim: Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans
Op 24 juli in Jazz Middelheim: Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans
Op 24 juli in Jazz Middelheim: Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans
Op 24 juli in Jazz Middelheim: Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans
Op 24 juli in Jazz Middelheim: Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans
Op 24 juli in Jazz Middelheim: Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans
Op 24 juli in Jazz Middelheim: Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans
07314672016-07-22 15:33:072016-07-22 19:01:32NonePas de parutionNormalarticleMuziekKnack Focus

Op 24 juli in Jazz Middelheim: Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans

In de vierde aflevering gaan we in de clinch met 'the angry man of jazz', Charles Mingus. Mel Waldron vindt na Billie Holiday een nieuwe zielsgenoot in Jeanne Lee, en Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans.

yesDavid Bitoune2016-07-22 15:33:00http://focus.knack.be/entertainment/muziek/op-24-juli-in-jazz-middelheim-stan-getz-viert-de-verjaardag-van-bill-evans/article-normal-731467.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/op-24-juli-in-jazz-middelheim-stan-getz-viert-de-verjaardag-van-bill-evans/article-normal-731467.htmlhttp://focus.knack.be/entertainment/muziek/http://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/
Op 24 juli in Jazz Middelheim: Stan Getz viert de verjaardag van Bill Evans

'De zomer van 1976' is niet alleen een prachtig boek van journalist-chroniqueur Stijn Tormans, het is ook het moment dat bassist Charles Mingus met zijn kwintet naar Middelheim afzakte. ­Drie jaar later zou hij bezwijken aan ALS, maar in Park Den Brandt was hij nog in uitstekende vorm.

21 jaar later kwam ook zijn oude associé Mel Waldron naar Antwerpen. Qua woon-werkverkeer viel dat mee: de oude pianist van Billie Holiday had zich intussen in Brussel gevestigd, en nam in die periode enkele albums op met zangeres Jeanne Lee. Het zou een heel breekbaar concert worden.

En we eindigen deze aflevering met een van de mooiste concerten uit 35 edities van Jazz Middelheim: Stan Getz met het trio van Bill Evans in 1974. De twee hadden in '64 één keer de studio gedeeld, maar die opname bleef tien jaar in een lade liggen. Het Middelheimconcert verging het nog slechter: dat verdween voor 22 jaar, en werd dan deels uitgegeven. Op Klara doen we het alle eer aan. Ze spelen onder andere 'You and the Night and the Music'.

Meer heeft een mens niet nodig, op een zondagavond tussen acht en elf.

Lees ook het interview met Sonny Rollins: 'Zonder helden kom je nergens'

<iframe width="100%" height="360" src="https://www.youtube.com/embed/Kysnu6hKy4Y" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

Jazz Middelheim met Bart Cornand: deze zomer elke zondag van 20u tot 23u op Klara. Nadien te herbeluisteren op Klara.be.

LOWCharles MingusMel WaldronBillie HolidayStan GetzBill Evans
Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'
Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'
Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'
Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'
Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'
Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'
Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'
Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'
06803672016-03-19 10:40:392016-03-19 11:26:41NonePas de parutionNormalarticleJonas BoelPar Jonas BoelMuziekKnack Focus

Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'

Ze draait al meer dan een decennium mee aan de top van de Afrikaanse muziek, is een van de bekendste artiesten uit het West-Afrikaanse Mali, en mag Damon Albarn tot haar fans rekenen: Rokia Traoré, zangeres met een missie. 'Afrikanen moeten zelf hun culturele dynamiek beheren.'

yesLotte Philipsen2016-03-19 11:00:00http://focus.knack.be/entertainment/muziek/rokia-traore-parel-aan-de-malinese-muziekkroon-brussel-is-mijn-europese-thuis/article-normal-680367.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/rokia-traore-parel-aan-de-malinese-muziekkroon-brussel-is-mijn-europese-thuis/article-normal-680367.htmlhttp://focus.knack.be/entertainment/muziek/http://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/
Rokia Traoré, parel aan de Malinese muziekkroon: 'Brussel is mijn Europese thuis'

Het cultureel centrum Le Centquatre, in het 19e arrondissement van Parijs, huist in een indrukwekkend gebouw met een lugubere voorgeschiedenis. Eind negentiende eeuw bood het onderdak aan tientallen begrafenisondernemers, van kistenmakers, zerkenbouwers tot rouwkoetsbedrijfjes, goed voor 1000 werkplaatsen en 150 begrafenissen per dag. Tegenwoordig is het er één en al leven. Wanneer ik er aankom voor het uitverkochte concert van Rokia Traoré vullen breakdancers en acrobaten de centrale hal. Het optreden vindt plaats in een kelderzaal die zich vult met een gemengd publiek, dat deels zittend, deels staand de Malinese zangeres, gitariste en activiste aanschouwt.

Je hoeft haar voorgeschiedenis niet te kennen om te zien dat er met Traoré een vrouw met een missie op het podium staat.

Je hoeft haar voorgeschiedenis niet te kennen om te zien dat er met Traoré een vrouw met een missie op het podium staat. Altijd krachtig, kwetsbaar als het moet, prekend als het kan, sensueel én gespierd. Een fiere dame. Tegen het eind speelt ze een cover van Strange Fruit, het door Billie Holiday bekend geraakte protestlied over rassenscheiding en lynchpartijen in de VS. Even daalt de kille schaduw van de dood opnieuw neer over de catacomben van Le Centquatre.

'Southern trees bear a strange fruit

Blood on the leaves and blood

at the root

Black bodies swinging in the southern breeze

Strange fruit hanging from the

poplar trees'

Wanneer ik een uurtje later op mijn hotelkamer mijn laptop opensla, lees ik op een website over twee Syrische vluchtelingen die zichzelf hebben proberen op te knopen aan een boomtak in Athene. Strange Fruit is op slag akelig actueel. Traoré zucht diep wanneer ik haar dat verhaal de volgende ochtend vertel. 'Daarom heb ik die cover op mijn nieuwe plaat gezet. De song is nog even actueel als toen hij geschreven werd, eind jaren dertig. Want wat is het verschil tussen het lynchen van zwarte slaven vroeger en de Amerikaanse politie die vandaag zwarte tieners doodschiet of extremisten die andersgelovigen onthoofden? Er zijn nog steeds heel veel mensen die denken dat ze beter zijn, dat ze meer waard zijn dan anderen. De foute ideeën die in het verleden zoveel leed hebben veroorzaakt, bestaan nog steeds. Maar als we ons het oude onrecht herinneren, kunnen we er iets uit leren. Hoe we kunnen evolueren en beter doen in de toekomst, en wat we in het heden moeten veranderen om dat te bereiken. En, uiteraard: het is Billie Holiday, weet je wel? Altijd een mooie uitdaging voor een zangeres.'

Ze lacht de brede, warme lach waarmee ze gisteren af en toe het podium verlichtte, geflankeerd door haar ijzersterke groep, een divers kwartet bovendien: een Italiaanse gitarist, een ritmesectie uit Ivoorkust (bas) en Burkina Faso (drums), en uit Mali Mama Diabeté, zangeres, virtuoos op de ngoni (een Afrikaans snaarinstrument) en metgezel van het eerste uur, samen met de ritmetandem geschoold in de Fondation Passerelle, het muziekinstituut in de Malinese hoofdstad Bamako dat Traoré oprichtte om muzikanten uit haar thuisland en uit heel West-Afrika op te leiden en te ondersteunen. 'Ik omring me graag met jonge, hoopvolle mensen die blij zijn dat ze een podium delen, blij zijn dat ze deel kunnen uitmaken van een groter geheel', zegt Traoré over haar muzikanten. 'Mijn drummer en bassist zijn trouwens voor elkaar geboren, ook al kwamen ze apart ter wereld, in twee verschillende landen.'

Als je geld van de overheid aanvaardt, krijg je in Mali automatisch te maken met corruptie.

Overheidssteun krijgt ze niet voor haar stichting, waarmee ze bijna een decennium geleden begon. 'Maar ook geen tegenkanting. Als je geld van de overheid aanvaardt, krijg je in Mali automatisch te maken met corruptie. In dat geval zou ik geld moeten geven om geld te mogen krijgen', lacht ze. 'Dan pomp ik er liever al mijn eigen geld rechtstreeks in.' De Fondation is een ontmoetingsplek, een platform en een school, maar ook een veilige haven in het door geweld en discriminatie geteisterde Mali. 'Sommige Malinese muzikanten behoren tot de succesvolste van het Afrikaanse continent en richten zich voornamelijk op Europa. Maar in Mali zelf is de infrastructuur bedroevend, om niet te zeggen onbestaand. Door de aanhoudende problemen staat cultuur helemaal onderaan op het prioriteitenlijstje, zoals in de meeste Afrikaanse landen, jammer genoeg.'

Door de aanhoudende problemen staat cultuur helemaal onderaan op het prioriteitenlijstje, zoals in de meeste Afrikaanse landen, jammer genoeg

Misschien zijn Afrikaanse politici bang van de kracht van muziek, werp ik op. Neem nu afrobeatpionier en activist Fela Kuti en zijn Kalakuta Republic, het domein in de Nigeriaanse hoofdstad Lagos waar hij met zijn familie en groepsleden woonde, een commune met opnamestudio en concertzaal. In 1977 viel het Nigeriaanse leger er binnen en vernielde het hele complex. Traoré knikt, maar wuift tegelijk het idee weg. 'Inderdaad, toen Fela zich steeds meer politiek begon te roeren en mensen bewust begon te maken, werd hij de politiek en het leger een doorn in het oog. Hij heeft er een hoge prijs voor betaald. Maar ik geloof niet dat de huidige generatie Afrikaanse politici de kracht en het belang van muziek, van cultuur in het algemeen, kent of herkent.

Maar ik geloof niet dat de huidige generatie Afrikaanse politici de kracht en het belang van muziek, van cultuur in het algemeen, kent ofherkent.

Mij laten ze in elk geval met rust. Geloof me, ze hebben meer schrik van journalisten dan van een paar muzikanten. (lacht) Het is trouwens jammer dat ze die kracht niet kennen. Kunst is een handig middel in educatie, informatie en integratie. Zeker in Afrika, waar muziek altijd een grote rol heeft gespeeld in de mondelinge overlevering. Politici zouden er hun voordeel mee kunnen doen. De meesten beseffen wel dat informeren en leren belangrijk zijn voor de hele regio. Daarom richt ik me met mijn stichting vooral op Mali en de buurlanden. In plaats van muzikanten met een beurs het land uit te sturen wil ik dat ze elkaar lokaal leren kennen, dat ze lokaal kunnen samenwerken en projecten uit de grond stampen. Tegelijk creëer ik een pool met artiesten die ik in mijn eigen projecten kan gebruiken. Het belangrijkste is dat Afrikanen zélf hun culturele dynamiek leren te beheren, ter plaatse.'

Ik vind het een privilege dat hij meegewerkt Ik bedoel maar, John Paul Jones én John Parish spelen mee op mijn plaat. Hoeveel artiesten kunnen dat zeggen?'

Waarmee Traoré niet wil zeggen dat steun van buitenaf niet welkom is. Zo is de liefde van Damon Albarn, frontman van Blur en Gorillaz, voor Mali, het land en zijn muziek, al lang bekend. Albarn was er als speciale gast bij toen Traoré in Londen haar recentste album presenteerde. Omgekeerd stapte Traoré al aan boord van de Africa Express, Albarns initiatief waarmee hij westerse muzikanten wil verenigen met Afrikaanse collega's, een workshop op rails die al in uitbundige liveshows op Brits en Afrikaans grondgebied resulteerde. Onder meer Brian Eno, Nick Zinner van Yeah Yeah Yeahs, leden van Django Django en Metronomy en Ghostpoet trokken al richting Mali. Tijdens een Brits luik van Africa Express maakte Traoré kennis met John Paul Jones, de bassist van Led Zeppelin, die bas en mandoline speelde op haar nieuwe album Né so. 'Een geweldig mooie mens. Natuurlijk kende ik John Paul Jones de muzikant al, maar als persoon is hij nog indrukwekkender. Zo sociaal, eenvoudig en vrijgevig. Tijdens Africa Express was hij voor iedereen bereikbaar, geen vraag of verzoek was hem te min. Ik vind het een privilege dat hij meegewerkt heeft aan mijn album. Ik bedoel maar, John Paul Jones én John Parish spelen mee op mijn plaat. Hoeveel artiesten kunnen dat zeggen?'

Né so, haar zesde langspeler, is opgenomen in Bristol, de thuisbasis van producer John Parish (PJ Harvey, Eels, Sparklehorse), en in Brussel. Traoré was pas drie toen ze met haar vader, een diplomaat, in onze hoofdstad neerstreek, en ze keerde er later terug om sociale wetenschappen en antropologie te studeren. Tot haar muzikale roeping haar opnieuw naar het moederland riep. Vandaag woont ze, als ze niet in Bamako vertoeft of aan het toeren is, opnieuw in Brussel, haar 'Europese thuis'.

Voor ze Né so begon op te nemen, worstelde ze met een persoonlijke en artistieke crisis.

Voor ze Né so begon op te nemen, worstelde ze met een persoonlijke en artistieke crisis. 'Ik stond op het punt om te stoppen met muziek. Ik heb altijd een duidelijk idee gehad van waar ik naartoe wil met mijn carrière. De weg ernaartoe kan ik aanpassen, de bestemming niet. Maar toen de politieke situatie in Mali begon te verslechteren, wist ik even niet of het nog zin had om verder te gaan met de Fondation. Ik werd toen ook moeder, en met de economische evolutie binnen de muziek in het algemeen en de Afrikaanse muziek in het bijzonder ging het niet meteen de goede kant op. Ik zat met veel vragen die me noopten tot zelfbespiegeling en knopen doorhakken.'

Maar opgeven zit niet in haar bloed. 'Ik heb geen keuze. Wat zou ik moeten zonder muziek? Artiest zijn is geen beroep, het is je natuur. Je wordt ermee geboren en je moet ermee leven.'

Op 19/3 concerteert Rokia Traouré in Studio 4 van Flagey. Alle info: flagey.be

MEDIUMPZ633boel-jonasBoelJonasreporter-columnisthttp://focus.knack.be/entertainment/auteurs/jonas-boel-633.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/auteurs/jonas-boel-633.htmlkunst en entertainmentDamon AlbarnRokia TraoréBillie HolidayMaliParijsBamakoWest-AfrikaBrussel
Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)
Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)
Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)
Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)
Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)
Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)
Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)
Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)
06065252015-09-19 10:16:582015-09-19 10:16:58NonePas de parutionNormalarticleMuziekKnack Focus

Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)

Eind 2014 nam Dani Klein afscheid van het publiek als leadzangers van Vaya Con Dios. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan, dus Dani blijft zingen. Onder de titel 'Dani sings Billie' ligt er sinds gisteren een nieuwe plaat van Klein in de winkel.

yesAnnelien Boens2015-09-19 10:17:16http://focus.knack.be/entertainment/muziek/het-leven-na-vaya-con-dios-dani-klein-covert-repertoire-billie-holiday-video/article-normal-606525.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/het-leven-na-vaya-con-dios-dani-klein-covert-repertoire-billie-holiday-video/article-normal-606525.htmlhttp://focus.knack.be/entertainment/muziek/http://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/
Het leven na Vaya Con Dios: Dani Klein covert repertoire Billie Holiday (video)

Samen met Sal La Rocca (bas), William Lecomte (piano) en Tim De Jonghe (trompet), 3 gerenommeerde jazzmuzikanten die jarenlang deel uitmaakten van Vaya Con Dios, brengt Dani Klein de opgewekte nummers uit het rijk gevulde repertoire van Billie Holiday. 'Ik wilde geen nummers brengen over hoe een man zijn vrouw mishandelt en hoe de vrouw haar man toch leuk blijft vinden', vertelt Dani in het video-interview.

'Ik heb geen kennis van jazz, maar ik hou wel van Billie Holiday sinds in 16 jaar was.' Met dit album en de concerten wil Dani Klein een ode brengen aan de Amerikaanse zangeres die dit jaar 100 jaar zou geworden zijn. Wie benieuwd is naar de nieuwe route van Dani Klein kan op 6 december naar het concert in de AB. (AB)

<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/rYr4BmVrj5w" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>LOWmuziekDani KleinTim De JongheBillie HolidayABVaya Con Dios
100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day
100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day
100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day
100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day
100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day
100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day
100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day
100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day
1686497Strange fruit: het beste lied ooit.2015-03-29 23:01:21rudy bourgeois5450852015-03-27 15:40:012015-03-27 16:54:48NonePas de parutionNormalarticleJonas BoelPar Jonas BoelMuziekKnack Focus

100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day

Ontspoord door harde drugs en foute mannen, met een stem getekend door tragiek en verdriet, kwam Billie Holiday veel te vroeg aan haar eind. Een gesprek over haar muzikale erfenis, haar taboes, en haar verwarrende levensloop.

auto2015-03-28 08:20:28http://focus.knack.be/entertainment/muziek/100-jaar-billie-holiday-het-geheime-leven-van-lady-day/article-normal-545085.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/100-jaar-billie-holiday-het-geheime-leven-van-lady-day/article-normal-545085.htmlhttp://focus.knack.be/entertainment/muziek/http://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/
100 jaar Billie Holiday: het geheime leven van Lady Day

Op 7 april zou ze 100 jaar zijn geworden - als ze in de zomer van 1959, op haar 44e, tenminste niet was gestorven aan de complicaties van levercirrose. De komende weken valt er niet te ontsnappen aan Billie Holiday, een van de grootheden van de jazzwereld - én aan haar tragische levenswandel. Ontspoord door harde drugs en foute mannen, met een stem getekend door tragiek en verdriet, kwam ze veel te vroeg aan haar eind. Vaak wordt haar nalatenschap bedolven onder het drama. Terwijl er zo veel meer is.

Kurt Overbergh, in het dagelijks leven programmator van de Brusselse Ancienne Belgique, is een hartstochtelijke Billie Holiday-fan, en hoopt bij dit jubileum het kommer-en-kwelverhaal wat bij te stellen. Op verzoek van Radio 1 trok hij naar New York. Hij volgde er het spoor van Lady Day, zoals ze kwam te heten, en goot het resultaat in een reportagereeks die dezer dagen wordt uitgezonden.

'Mijn passie voor Billie begon toen ik aan de unief zat', vertelt Overbergh. 'Het begon al met een misverstand: ik ging ervan uit dat ze een man was. (lacht) Tot ik het verzamelalbum Lady Sings the Blues te horen kreeg. Ik werd diep geraakt door haar waarachtige stem. Ik heb het nu over de late jaren tachtig, en ik luisterde destijds heel veel naar hiphop. Bands als A Tribe Called Quest en Gangstarr, die hun sound baseerden op jazzsamples, van de saxofonisten Charlie Parker en John Coltrane, bijvoorbeeld. Maar Billie Holiday werd zo goed als nooit gesampeld, en ik merkte dat er weinig coverversies van haar songs bestonden. Het deed mijn fascinatie alleen maar toenemen. Het is nooit meer overgegaan.'

William Gottlieb, RedfernsBillie Holiday

Een obsessie wil Overbergh het niet noemen, maar de reportages in New York zijn wel het orgelpunt van een doorgedreven passie, het resultaat van jarenlang opgebouwde contacten en expertise. 'Ik ben deze keer naar New York getrokken - de zevende of achtste keer intussen - met de missie fysiek zo dicht mogelijk bij Billie te komen. Letterlijk: wat blijft er nog over, wie en wat staat er nog overeind? Zo ben ik letterlijk in de koffer van Billie Holiday kunnen duiken: een valies vol persoonlijke spullen die thuis bij de kleinzoon van haar laatste echtgenoot staat. Dichter kan haast niet, op persoonlijk vlak. Alleen: ik merkte dat ze in Amerika op een heel andere manier met geschiedenis omgaan dan wij. Ze kijken als relatief jonge natie vooral vooruit, het verleden en het patrimonium interesseren hen nauwelijks. Of zoals een taxichauffeur in New York me zei: "Als het nog bestaat, moeten ze het nog afbreken." Neem nu de Roseland Ballroom. Die legendarische zaal waar de groten van de swing thuis waren - Fletcher Henderson, Louis Armstrong, Count Basie - en waar ook Billie in haar beginperiode veel optrad, werd in 1956 gesloopt. Nog een geluk dat Carnegie Hall (dé cultuurtempel van New York, nvdr.) nog overeind staat. In 1948 heeft Holiday ze tot de nok gevuld. Ik heb er vorige week nog Björk zien optreden.'

William voor de vriendinnen

De trip was voor Overbergh meer dan een privémissie. Behalve de radioreportages staan er thematische dj-sets in zijn agenda, en - onder voorbehoud - een tentoonstelling. 'Ondanks haar iconische status bestaan er nog veel misvattingen over Billie Holiday, simpelweg omdat ze een artieste met vele gezichten was. Zelfs haar echte naam en geboorteplaats worden nog vaak verkeerd geciteerd. Oké, zo vreemd is dat niet, want haar autobiografie, Lady Sings the Blues uit 1956, staat vol fouten. (lacht) Het begint meteen bij de fameuze openingszin: 'Mom and Pop were just a couple of kids when they got married.' In werkelijkheid waren Sara 'Sadie' Harris en Clarence Holiday nooit getrouwd, ze woonden zelfs nooit samen. Ook de bewering dat Sadie Harris dertien jaar was bij haar geboorte, zoals de autobiografie beweert, klopt niet. Haar moeder was achttien toen ze beviel, en dat gebeurde niet in Baltimore, zoals algemeen wordt aangenomen, maar in Philadelphia. Daar kwam Billie Holiday ter wereld als Elinore Harris, zo staat het op haar geboorteakte uit 1915, maar in de archieven van het ziekenhuis werden zowel Elenoir en Eleanor teruggevonden. Haar familienaam is dus ook niet Fagan, zoals het op Wikipedia staat, maar Harris.'

'De bijnaam Bill kreeg ze van haar vader, omdat ze een echte tomboy was, een meisje dat meer van honkbal dan van touwtjespringen hield. Bill werd Billie, geïnspireerd door de toen populaire actrice Billie Dove, en Elinore Harris werd Billie Holiday. Of Billie Haliday, zoals je het heel af en toe op advertenties uit de jaren dertig terugvindt. Ik heb ooit 250 dollar neergeteld voor een oude ep waarvan de hoes verkeerdelijk Billy Holiday aanprees.' (lacht)

Holiday at van twee walletjes. Ze is twee keer getrouwd, maar ze was wel degelijk biseksueel.

De bijnaam Bill, waarmee papa Holiday ooit haar jongensachtige karakter in de verf zette, kreeg later een staartje 'Holiday at van twee walletjes. Ze is twee keer getrouwd, maar ze was wel degelijk biseksueel. Haar vaste, suggestieve openingszin wanneer ze met andere vrouwen aan het flirten sloeg, was: "Hi, I'm William." Een weinig subtiel knipoogje, want in Amerika is Bill de verkorte versie van William."

Michael Ochs ArchivesBillie Holiday, 1957

Het is een van de grootste misverstanden over Billie Holiday, vindt Overbergh: haar imago van tragische artieste die onder het leven gebukt ging. 'Zeker, ze heeft diepe dalen gekend, vooral naar het einde van haar leven toe. Maar Holiday was ook een strijdvaardige vrouw met het hart op de tong die graag plezier maakte, en op de tourbus al grappend de sfeer erin te hield. Ze was koket en modebewust, hulde zich graag in peperdure bontjassen en reed op het toppunt van carrière in een groene Cadillac rond, maar ze kon ook vloeken als een ketter en was niet bang om haar vuisten te gebruiken als het begon te spannen. Soms verstopte ze, om zich te beschermen, zelfs scheermesjes in haar kousenbanden. Het kon er in de jaren dertig, veertig behoorlijk ruig toegaan in het New Yorkse jazzmilieu. Wat meteen ook de reden is waarom haar liefdesleven vooral beheerst werd door grote, sterke mannen die het voor haar konden opnemen indien nodig. Maar af en toe snoepte ze dus ook eens van het vrouwelijke geslacht.'

De geur van brandend vlees

Dat Holiday een verleden in de prostitutie met zich meedroeg, is algemener bekend dan haar biseksuele scharrels. Dat is volgens Overbergh een van de achterliggende oorzaken voor de dubbelzinnige houding in de VS tegenover een van de grootste zangeressen die het land ooit heeft voortgebracht. 'In 2010 verscheen Of Thee I Sing: A Letter to My Daughters, een geïllustreerd kinderboekje van president Barack Obama, waarin hij dertien landgenoten portretteert die Amerika mee vorm gaven. Tussen namen als Abraham Lincoln, Martin Luther King, Neil Armstrong en Georgia O'Keeffe staat één muzikant: Billie Holiday. En toch is er in heel New York, de stad waar ze dertig jaar gewoond en opgetreden heeft, geen enkel memoriaal voor haar te vinden. In haar thuisland wordt Billie Holidays muzikale nalatenschap vrijwel volledig overschaduwd door de sensationele dramatiek in haar leven. Toen Robert O'Meally, literatuurprofessor aan Columbia University, in 1989 zijn biografie Lady Day: The Many Faces of Billie Holiday publiceerde, mocht hij geen foto van zijn onderwerp op de kaft plaatsen. Een zwarte ex-prostituee en junkie, dat kon volgens de rector niet door de beugel.'

Maar ook bij leven was de controverse haar niet vreemd. Tenslotte is Billie Holiday de oorspronkelijke zangeres van Strange Fruit, de meest door merg en been snijdende aanklacht tegen de segregatiepolitiek en de lynchpartijen in de zuidelijke staten die ooit op plaat werd vastgelegd:

Southern trees bear strange fruit,

Blood on the leaves and blood at the root,

Black bodies swinging in the southern breeze,

Strange fruit hanging from the poplar trees.

Pastoral scene of the gallant south,

The bulging eyes and the twisted mouth,

Scent of magnolias, sweet and fresh,

Then the sudden smell of burning flesh.

Here is fruit for the crows to pluck,

For the rain to gather, for the wind to suck,

For the sun to rot, for the trees to drop,

Here is a strange and bitter crop.

De tekst wordt in 1937 geschreven door de Joodse leraar Aber Meeropol, die het later op muziek zet en samen met zijn echtgenote zingt op protest- en vakbondsbijeenkomsten. Via de eigenaar van Café Society, de eerste nachtclub in New York met een gemengd publiek, komt het lied bij Holiday terecht. Ze neemt het in 1939 als eerste op. Het wordt haar door het blanke establishment niet in dank afgenomen, en brengt haar in het vizier van de FBI. De tekst is politiek zo expliciet dat Holidays platenfirma, Columbia, weigert de song uit te brengen. Strange Fruit verschijnt uiteindelijk via het kleine Commodore-label en groeit, ondanks een boycot van de radiostations, uit tot een klassieker. 'Het was Billies eerste hit en hét keerpunt in haar carrière', vertelt Overbergh. 'Strange Fruit was de single die haar lanceerde, van swingzangeres aan de zijde van orkestleiders als Benny Goodman en Artie Shaw naar een "volwassen" chanteuse, maar het betekende tegelijkertijd het begin van de neergang. Haar commerciële piek was kort, een moment dat vrij snel haar val inleidde.'

De neergang

Charles Hewitt/Picture Post/Hulton ArchiveMet echtgenoot-mafioso Louis McKay

Die val heeft alles met Holidays druggebruik te maken: eerst marihuana, dan opium en uiteindelijk heroïne. In 1947 wordt ze een eerste keer gearresteerd voor drugsbezit, met een gevangenisstraf van één jaar en één dag tot gevolg. 'In de gevangenis raakte ze geen drugs meer aan, maar het kwaad was geschied', vertelt Overbergh. 'Door haar veroordeling raakte ze haar vergunning kwijt om op te treden in clubs waar alcohol werd geschonken - haar natuurlijke habitat. Ze heeft haar vergunning nooit teruggekregen, en haar reputatie was om zeep. Met dank aan Harry Anslinger, de directeur van het Federal Bureau of Narcotis. Anslinger, een notoire racist, riep Holiday uit tot public enemy number one, een voorbeeld in de oorlog tegen drugs. 'The lives of jazz men reek of filth', noteerde hij ooit in zijn memo's, uit frustratie vanwege de verloren strijd tegen alcohol. De drooglegging van 1920 had er alleen maar toe geleid dat er duizenden illegale bars en clubs waren geopend in steden als New York en Chicago, en had de bloei van het jazztijdperk ingeluid. De man had na de opheffing van het alcoholverbod in 1933 dus een rekening te vereffen, al rekende hij met twee maten en twee gewichten. Blanke performers zoals Judy Garland, die ook niet vies was van alcohol en drugs, liet hij ongemoeid. Holiday, daarentegen, werd tot aan haar dood opgejaagd en nog verscheidene keren gearresteerd, letterlijk tot op haar sterfbed: toen in 1959 haar laatste uren geslagen waren in het Metropolitan Hospital Center, werd ze met handboeien aan haar bed gekluisterd en stond er een politieman op wacht voor de deur.'

Letterlijk tot op haar sterfbed: toen in 1959 haar laatste uren geslagen waren in het Metropolitan Hospital Center, werd ze met handboeien aan haar bed gekluisterd en stond er een politieman op wacht voor de deur.

Een van de bezoekers aan Holidays sterfbed heet Frank Sinatra. Ook Ol' Blue Eyes 'viert' dit jaar zijn honderdste verjaardag, maar dat is niet de enige overeenkomst die hij deelt met Lady Day. Overbergh: 'Het is vreemd, hoe de muzikale verwantschap tussen Sinatra en Holiday grotendeels onderbelicht is gebleven. Nochtans beschouwde Sinatra Billie Holiday - naast Bing Crosby - als een van zijn grote invloeden, sinds hij haar hoorde zingen in de jaren dertig.'

'I was dazzeld by her soft, breathtaking beauty', liet Sinatra ooit optekenen over zijn kennismaking met Holiday, en de appreciatie was wederzijds. Overbergh: 'Tijdens de opnames van de in 1959 postuum uitgebrachte Last Recordings zei Billie naar verluidt: "Make it sound like Sinatra" tegen orkestleider Ray Ellis. Hun laatste conversatie werd ook bewaard, en die was vrij hallucinant. "I owe you so much for teaching me how to phrase", zo betuigde Sinatra zijn respect. Holiday wuifde het compliment weg: "I may have showed you how to bend a note, Frankie, that's all." Waarop ze voorover leunde en fluisterde: "Will you cut the shit, baby, and get me some dope?"

Inzamelactie voor gedenksteen op graf

Niet veel later was Billie Holiday dood en begraven. Niet op het Woodland Cemetery, zowat het grootste en mooiste landelijke kerkhof van New York, naast andere jazzgrootheden als Duke Ellington, Max Roach en Coleman Hawkins, maar op het Saint Raymond's Cemetery, ergens ver weg in de Bronx. 'Saint Raymond's is de enige rooms-katholieke begraafplaats in de Bronx, er liggen maar liefst een miljoen mensen begraven', vertelt Overbergh. 'Het graf van Miles Davis in Woodland is een echt kunstwerk, een gepast monument voor een monument. Maar bij Billie Holiday duurde het nog twee jaar na haar dood tot er een bescheiden zerk op haar graf stond. Het was haar wens om bij haar moeder te liggen, maar haar laatste man, Louis McKay, een kerel met maffiaconnecties, wou niet voor de kosten opdraaien. Het jazzmagazine Downbeat begon dan maar een inzamelactie, en zo kwam er in 1961 toch een bescheiden gedenksteen, één meter breed. Een povere herinnering aan een grote artieste. Triest, voor iemand die volgens de huidige Amerikaanse president het land mee vorm heeft gegeven. Ik ben ernaartoe gegaan in het gezelschap van jazz-zanger José James, die binnenkort met Yesterday I Had the Blues een tribute album voor Billie Holiday uitbrengt. Hij heeft er een mooie versie van God Bless the Child gezongen.'

Het duurde twee jaar na haar dood tot er een bescheiden zerk op haar graf stond.

Overbergh zou geen concertpromotor zijn als hij het enige Belgische concert van Billie Holiday niet had uitgeplozen: 'Zondag 24 januari 1954 in het Paleis voor Schone Kunsten. Toen stond Billie voor de eerste en de laatste keer op een Belgisch podium, aangekondigd als "La grande chanteuse noire". Een kaartje kostte 125 frank, en er verscheen maar één recensie van het concert, in La Libre Belgique, die het had over "une voix étranegement evoutante". Er bestaan opnames van het concert. (lacht) Ik heb ze op mijn laptop staan.'

Kurt Overberghs reportagereeks Billie Holiday in New York wordt op 30 maart en 1, 2 en 6 april uitgezonden op Radio 1.

LOW633boel-jonasBoelJonasreporter-columnisthttp://focus.knack.be/entertainment/auteurs/jonas-boel-633.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/auteurs/jonas-boel-633.htmlBillie Holiday
01937892010-06-08 16:34:012014-06-17 01:43:12Knack FocusmagazineNormalarticleMuziekKnack Focus

Billie Holiday

auto2010-06-08 16:34:00http://focus.knack.be/entertainment/muziek/billie-holiday/article-normal-193789.htmlhttp://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/billie-holiday/article-normal-193789.htmlhttp://focus.knack.be/entertainment/muziek/http://m.focus.knack.be/entertainment/muziek/

Lady Day - the Best of Billie Holiday (Columbia) 1933-1942

'Een selectie uit de (dure) complete recordings, met haar onmisbare vroege werk tot 1942. Vooral aan te raden wegens de fantastische muzikanten: o.a. saxofonisten Lester Young, Ben Webster, Johnny Hodges, trompettist Roy Eldridge en haar opnames met bigbandleiders Artie Shaw en Benny Goodman. Wie nog geld over heeft, koopt ook de latere opnames op Decca of Blues for Distingué Lovers. Zolang het haar bezopen zwanenzang, Lady in Satin, maar niet is.'

essentiële jazzBillie Holiday