Guido Lauwaert
Guido Lauwaert
Opiniemaker
Opinie

11/06/14 om 22:45 - Bijgewerkt om 22:45

NIEUW BIJ EN NIEUWS OVER tga

Het mooiste, het krachtigste en het indringendste toneel van Europa wordt gemaakt door het Nederlands hoofdstedelijk gezelschap tga [toneelgroep amsterdam].

NIEUW BIJ EN NIEUWS OVER tga

© Jan Versweyveld

Het mooiste, het krachtigste en het indringendste toneel van Europa wordt gemaakt door het Nederlands hoofdstedelijk gezelschap tga [toneelgroep amsterdam]. Het programma voor volgend seizoen is bekend gemaakt via een als vanouds grafisch bijzonder verzorgde catalogus. Op het eerste gezicht staat de toneelliefhebber weer heel wat fraais te wachten.

Vooreerst de nieuwe producties. Directeur en hoofdregisseur Ivo van Hove regisseert Maria Stuart van Friedrich Schiller. Coproducent is Toneelhuis, het Antwerps stadsgezelschap. Op het toneel Katelijne Damen, Marc Van Eeghem, Hans Kesting, Halina Reijn en nog een rits andere topacteurs. Alle namen ga ik niet noemen, want er wachten een paar koffies in de stad en vrienden die ik al te lang niet meer heb gezien. De acteurslijst per productie en welke regisseurs een productie op hun bord kregen, vindt de lezer met een flinke speurneus op de website van het gezelschap.

De andere borelingen bij tga zijn Medea, Kings of War, drie stukken van William Shakespeare samengebald tot één explosieve voorstelling met als focus 'leiderschap': Henry V, Henri VI en Richard III. Voorzeker een theatrale hoogvlieger die vliegt halverwege Daidalos en Ikaros. Een al even opvallende productie zal - en let nu even goed op - Koningin Lear zijn. Dat we een vrouw als vorst zullen zien danken we aan Tom Lanoye. Na een vrouw als Hamlet, gaat Lanoye een stap verder. Bleef Hamlet een man, in het langste stuk van Shakespeare wordt zij een vrouw. En wat voor een vrouw! Frieda Pittoors. Zij runt geen koninkrijk maar een familiebedrijf. De foto in de jaarbrochure bekijkend kan ik mij echter niet van de indruk ontdoen dat Beatrix van Oranje-Nassau, sinds haar abdicatie opnieuw prinses, tussen de lijnen van de regie en onder de huid van de bewerker kroop.

Kort de overige producties. Songs From Far Away van de Engelse toneelschrijver Simon Stephens. In het Grande Théâtre van Luik wordt de aftrap gegeven voor Antigone van Sophocles met Juliette Binoche in de titelrol. De première zit al in mijn nieuwe schoolagenda, 25 februari 2015. Het sterkste element van dit toneelstuk is, wat mij betreft, de kracht van de vrouw als heerser over de moraal van het kabaal. Mannen delen de lakens uit, overal ter wereld en pokeren erop los, maar vrouwen zijn de scheppers van oorlog en vrede, van liefde en haat, van geloof en hoop, van schuld en boete, van zonde en berouw. Zij hebben het eerste en het laatste woord. Zelfs als dat laatste woord hun ondergang betekent, komen zij als winnaar uit de strijd.

Tot slot zijn er een aantal reprises en worden ze niet enkel in België en Nederland gespeeld, maar ook in Spanje, Frankrijk, Litouwen. Luxemburg, de Verenigde Staten, Zwitserland, Taiwan, Brazilië, Groot-Brittannië, Italië, Duitsland, ja zelfs in China. Details op de website.
De oorzaak van het succes van tga zit hem niet alleen in de bijvoeglijke naamwoorden waarmee de openingszin begint. Een belangrijk punt is dat elke productie het cachet heeft van het gezelschap, en de bronnen daarvan zijn te vinden in de psychologische onderlagen. Van de regisseur over elke acteur tot de simpelste technicus, allen weten die aan te wenden ten bate van het resultaat. Niet alleen individueel, maar vooral, en dat mag niet onderschat worden, in groepsverband. Het maakt dat de voorstelling even sterk wordt als de stukken die over the moutains en over the sea het eeuwige leven hebben bereikt.

Zo, aan het eind van mijn carrière als theaterrecensent [nog één productie volgt], mag dat eens gezegd worden door geen kenner of theaterwetenschapper, maar een beroepstoeschouwer.

Guido Lauwaert

www.tga.nl

Onze partners