Graspop 2015: het grote metalfabet

19/06/15 om 14:26 - Bijgewerkt om 15:05

Bron: Knack Focus

Heavy metal leeft als vanouds in België. Graspop, 's lands grootste gespecialiseerde festival, blaast twintig zwarte kaarsen uit en ook Alcatraz Metal en Ieperfest pakken elk jaar grootser uit. 26 weetjes om op de festivalweides in Dessel, Kortrijk en Ieper geen mal metalfiguur te slaan.

Graspop 2015: het grote metalfabet

© STUDIOBAMBAM

A: A HEADBANGER'S JOURNEY

Ofte Metal voor dummies - deel 1 . In de docu Metal: A Headbanger's Journey (2005) neemt de schriele Canadese metalfanaat annex antropoloog Sam Dunn heavymetalmaagden op sleeptouw voor een reis langs de mijlpalen van het genre en wringt hij en passant enkele vooroordelen over metal de nek om. Voor wie helemaal mee wil zijn, maakte Dunn ook Metal Evolution , een 12-delige VH1-serie waarvan elke aflevering een ander subgenre onder de loep neemt. Amusant studiemateriaal voor de beginnende én gevorderde headbanger. Maar lees vooral verder.

B: BENTON

Priemende ogen, een in het hoofd gebrand omgekeerd kruis en een pokkenhekel aan alles wat naar christendom ruikt: Deicide-frontman Glen Benton (47) was ooit de voornaamste gezant van Satan op aarde, vooral volgens hemzelf. De grootste smet op Bentons geloofwaardigheid is dat hij nog leeft. Benton verklaarde in 1990 immers dat hij op zijn 33e, de leeftijd waarop Jezus stierf, zelfmoord zou plegen. Om vervolgens van krommenaas te gebaren en stilletjes te hopen dat iedereen zijn belofte vergeten zou zijn. Zijn uitleg: zelfmoord is voor lafaards. Een staaltje voortschrijdend inzicht waar wij onze hoodie voor afnemen.

C: CORPSEPAINT

Wie in blackmetalmiddens een beetje geloofwaardig wil overkomen, kan in principe niet zonder corpsepaint. Concreet: u loopt er de hele dag - of enkel op optredens, afhankelijk van hoe tolerant uw baas is - bij alsof u net van onder een zerk bent gekropen. Nodig: een witte grondlaag, afgewerkt met royale porties zwarte make-up rond ogen en mond in een vormgeving naar keuze. Kers op de taart: een kogelriem rond de heupen en nagelbanden rond de polsen. Het gebruik kent zijn oorsprong in de Germaanse en Noorse mythologie en dook begin 20e eeuw op in Duitse expressionistische films als Das Cabinet des Dr. Caligari (1920). De thinking man's make-up dus.

D: DEVIL'S HORNS

Gestrekte pink en wijsvinger in de lucht en headbangen maar. Het was zanger Ronnie James Dio - toen bij Black Sabbath - die in 1979 hét metalgebaar bij uitstek lanceerde. Hij had het van zijn oma, een zigeunerin die het teken gebruikte om het kwaad uit haar buurt te houden. Wel opletten: steek bij het maken van de duivelshoornen je duim niet uit, het internationale doventeken voor 'ik hou van je'. Tenzij u een lief zoekt of een festivalweekend lang wilt doorbrengen in het gezelschap van een motard met reetveter en lederen petje, natuurlijk. Dan zeggen we niets meer.

 Wacken Open Air Festival 2013

Wacken Open Air Festival 2013 © REUTERS

E: EVIL INVADERS

Het gaat goed met de Belgische metal, dank u. Dé exponent van een nieuwe generatie inheemse lawaaimakers zijn deze jongens uit Limburg, die uit NWOBHM (zie verder) en Teutoonse speedmetal een eigen, okselfris geluid distilleren en te zien zijn op Graspop. Ook Belgisch en zwaar de moeite: King Hiss (Graspop), Oathbreaker (Ieperfest) en het hypnotiserende postcoregezelschap Amenra (Pukkelpop).

F: FLYING V

De meest iconische metalgitaar stamt uit 1958 en komt uit de koker van gitaarbouwer Gibson. De Flying V dankt haar naam én faam aan haar uitzonderlijke vorm en was aanvankelijk een voltreffer in bluesmiddens. Vandaag zijn Flying V's vooral collector's items of hipsterhebbedingen, al kun je op Alcatraz Metal wél de grootste levende Flying V-aficionado spotten: Gitargott Michael Schenker. Kwijlen is toegelaten.

G: GLAMMETAL

Als er al een gat in de ozonlaag is, dan situeert zich dat boven LA. Op de van decadentie vergeven Sunset Strip stond midden jaren tachtig de met roze lintjes versierde wieg van de glam- of hairmetal, bevolkt door wijfmannen die handiger waren met haarlak en make-up dan met hun instrumenten. Toch was het niet allemaal armoe troef: bands als Dokken en vooral Guns N' Roses hebben de genrebeperkingen moeiteloos overstegen met uitstekende muziek. Vandaag lijkt de glammetal zo dood als een pier, maar met twijfelachtige subgenres is het als met Duitsers: je bent er nooit écht vanaf.

H: HEAVY SOUND FESTIVAL

Het Heavy Sound Festival in Poperinge was het metalequivalent van de passage van Nirvana in de Democrazy in 1989: iedereen was erbij, zelfs diegenen die er niet bij waren. Begrijpelijk, gezien de reputatie van het festival, dat in 1984 het nog puisterige Metallica ontving en het jaar daarop Slayer in stelling bracht. De foto op de achterkant van Slayers illustere Reign in Blood (1986) - mét blikjes Stella Artois - werd trouwens daar genomen. Na een stilte van 28 jaar werd HSF in 2014 voor het eerst opnieuw georganiseerd.

I: IOMMI

Vraag aan honderd doorgewinterde metalfans wie de uitvinder van de metalriff is en ze zullen allemaal - allez, met uitzondering van die ene ignoramus die 'James Hetfield' antwoordt - de naam Tony Iommi laten vallen. De snarenplukker van Black Sabbath maakte van trage, vervormde bluesriffs zijn handelsmerk en bezwangerde op die manier een hele generatie gitaristen. Over het eerste hardrock- en dus metalnummer heerst er minder eensgezindheid. Sommigen zweren bij In-A-Gadda - Da - Vida (1968) van Iron Butterfly, volgens anderen komt die eer toe aan Summertime Blues uit datzelfde jaar, een Eddie Cochran-cover van Blue Cheer. Aan u de keuze.

J: JEFF

Veilige voornaam voor metalgitaristen in spe. Denk maar aan snarenwonderen Jeff Waters (Annihilator - te zien op Alcatraz) of Jeff Loomis (Arch Enemy - Graspop). En niet te vergeten: Jeff Hanneman van Slayer, voor eeuwig de greatest Jeff of them all . Hanneman legde twee jaar geleden het loodje.

K: KORPIKLAANI

Te aanschouwen op Graspop en een van de vaandeldragers van de steeds populairder wordende folkmetal, waar naast de traditionele rockinstrumenten ook tuig als vedels, doedelzakken, violen en draailieren wordt gehanteerd. Andere toppers in dit onbedoeld op de lachspieren werkende subgenre: Finntroll, Ensiferum en Heidevolk. Niet onze meug, maar we misgunnen niemand zijn reidans.

L: LITERATUUR

Metalmuzikanten zijn boekenwurmen. Alleen al Iron Maiden put uit het werk van onder meer Edgar Allen Poe (Murders in the Rue Morgue) , Frank Herbert ( To Tame a Land , gebaseerd op Dune ), Alistair MacLean ( Where Eagles Dare ) en Samuel Taylor Coleridge (The Rime of the Ancient Mariner) . Blijkbaar ook prominent aanwezig in menige metalbibliotheek: de Cthulhu-legende van H.P. Lovecraft en Herman Melvilles Moby Dick .

Graspop 2015: het grote metalfabet

© Amazon

M: MINA CAPUTO

Is het nu Keith of Mina? Toegegeven, ook wij fronsten de wenkbrauwen toen Keith Caputo, de iets te kort afgezaagde boom van een vent die bij Life of Agony achter de microfoon staat, vorig jaar plots het podium op klom als vrouw. Zijn gebleven: haar gouden stem en podiumgrillen, die u kunt ontdekken op Graspop.

N: NWOBHM

Spreek het woord uit zoals het hierboven staat en iedereen zal weten dat u het over de New Wave of British Heavy Metal hebt, een reactie op de punkbeweging die begin jaren tachtig het toenmalige hardrocklandschap helemaal zou hertekenen. Bands als Budgie, Samson, Raven, Angel Witch, Def Leppard en Diamond Head waren van grote invloed op alle metalbands die daarna kwamen. En Iron Maiden, dat draait nog altijd mee.

O: ODERUS URUNGUS

Ofte Dave Brockie, de vorig jaar aan een heroïneoverdosis gestorven zanger van de hilarische interstellaire monstergroep Gwar. Oderus Urungus werd 50 miljard jaar geleden op de planeet Scumdogia in elkaar geflanst met stukken die over de hele melkweg werden verzameld. Een van die stukken was Urungus' penis, die het koosnaampje de 'cuttlefish of Cthulhu' kreeg. Een mondvol, als u het ons vraagt.

P: PIRATE METAL

Recentelijk vallen steeds meer bands - het Schotse Alestorm, bijvoorbeeld - ons lastig met hun ooglappen, kniebroeken, ridicule teksten, kruiken brandewijn en bijbehorende alcoholverslaving. Het is allemaal uw schuld, Johnny Depp.

Q: QUORTHON

Altijd handig om indruk te maken op uw metalmaten: dwepen met Tomas Börje Forsberg aka Quorthon, meer nog dan Venom en Mercyful Fate de bezieler van de blackmetalcultuur. Als Bathory maakte hij aanvankelijk nog rommelige, ongepolijste black metal, later bekeerde hij zich tot wagneriaanse, door Noors paganisme beïnvloede vikingmetal. Platen als Blood Fire Death en Hammerheart komen dan ook aan als Thors favoriete werktuig.

R: REEK OF PUTREFACTION

Debuutplaat van de Liverpudlians van Carcass - te zien op Alcatraz Metal - en de trotse houders van de titel 'meest misselijkmakende platenhoes' ooit. Tenzij u een collage van pathologiekiekjes opwindend vindt, vanzelfsprekend.

S: SOME KIND OF MONSTER

Artiest zijn: het is geen lolletje, en blijkbaar al helemaal niet als je er bakken geld mee verdient. Dat blijkt toch uit deze docu die achter de coulissen van het Metallica-circus duikt en de sloophamer door de metaldroom zwiert. Zo huren zanger-gitarist James Hetfield (herstellend van een alcoholverslaving) en drummer-bandleider Lars Ulrich (nooit écht herstellend van zijn egotrubbels) een psycholoog in om een punt te zetten achter het infantiele gekrakeel tijdens de opnames van St. Anger (2003). Gitarist Kirk Hammett en nieuwkomer Robert Trujillo zien het met ongeloof aan en beperken zich dan maar tot het tellen van hun geld. Een klassieker onder de muziekdocu's.

T: TROUW

Niet doen: tijdens een gesprek op de festivalweide pochen met het aantal illegale mp3's dat u op uw iPod hebt staan. Het metalpubliek blijft tot nader order de trouwste fanschare en schaft nog steeds massaal cd's en vinyl aan. Het zijn de niet-metalheads die pikkedieven zijn.

U: UDO

Van Udo Dirkschneider, nogal klein uitgevallen ex-boegbeeld van het Duitse ensemble Accept en vandaag actief onder een acroniem dat het resultaat is van meerdere intensieve brainstormsessies: U.D.O. Bezit een uitgesproken stemgeluid dat het best tot zijn recht komt in Accepts grootste hit: Balls to the Wall , wereldberoemd geworden dankzij Beavis & Butthead, metalfans par excellence. Niet te verwarren met de gelijknamige Vlaamse X-Factor-winnaar.

V: VARG

Varg Vikernes, vandaag bekend onder de legale alias Louis Cachet, was in de jaren 90 de schrik van de pastoors in het Hoge Noorden. Onder zijn artiestennaam Count Grishnackh legde hij kerken in de as, bood hij aanstekers met daarop een uitgebrande kerk aan als gadget bij de platen van zijn band Burzum en maakte hij en passant zijn labelbaas en concurrent Øystein 'Euronymous' Aarseth een kopje kleiner. Liep daarvoor in 1994 tegen 21 jaar celstraf aan, maar is sinds 2009 voorwaardelijk vrij. Zijn hallucinante verhaal leest u in het goed gedocumenteerde Lords of Chaos: The Bloody Rise of the Satanic Metal Underground.

W: WIEGEDOOD

De oergezellige naam van een overigens uitstekend black-metalcollectief uit de Vlaanders. Vooral in de extreme metalgenres kan men niet ver genoeg gaan in het bedenken van ranzige bandnamen. Onze favoriete breinveesten? Cattle Decapitation, Anal Cunt en Impaled Nazarene (alsof kruisigen niet genoeg was). In de categorie 'het hoeft niet goor te zijn om tot hilariteit te leiden' staat The Tony Danza Tapdance Extravaganza nog steeds op eenzame hoogte.

X: X

Van King's X, jarenlang eenzaam aan de top van de white metal, de evangelisch-christelijke variant van het genre. Harde muziek van en voor mensen die hun hemel hopen te verdienen. King's X brak als vrijwel enige band uit die niche en sprak ook niet-gelovigen aan. Grappigste subgenre binnen de white metal: unblack metal. Koddigste songtitel binnen de unblack metal: Invert the Inverted Cross van Horde . We geven het maar mee, mocht u zich willen bekeren.

Y: YNGWIE

Officieuze scheldnaam voor een gitarist die zich schuldig maakt aan instrumentale zelfbevlekking en zich het middelpunt van zijn band én het universum waant. Genoemd naar de vingervlugge Zweedse gitarist Yngwie Malmsteen, in staat klassieke concerto's op elektrische gitaar af te haspelen, maar niet tot het schrijven van een deugdelijke song. Synoniemen: een Vai of Satriani.

Z: ZWART

Black mag dan wel beautiful zijn en metal een afstammeling van de blues, dat betekent niet dat er veel anders gepigmenteerde medemensen in actief zijn. Oké, er zijn/waren Body Count - te zien op Graspop -, Living Colour en de hardcore-iconen van Bad Brains, maar verder is het triestig gesteld met de all-black metalbands. Neem dus vooral uw ebbenhouten buur mee naar een van de komende metalorgieën. Kwestie van de balans wat te herstellen.

Graspop 2015: het grote metalfabet

© REUTERS

Door Joost Devriesere

GRASPOP Van 19/6 tot 21/6 in Dessel. Alle info: graspop.be

ALCATRAZ METAL Op 8/8 en 9/8 in Kortrijk. Alle info: alcatraz.be

IEPERFEST Van 14/8 tot 16/8 in Ieper. Alle info: ieperfest.be

Onze partners