Waarom The Force van Star Wars een farce is

11/12/15 om 17:15 - Bijgewerkt op 13/12/15 om 09:41

Bron: Knack Focus

Geen melkwegstelsel is ver, ver genoeg om eraan te ontsnappen: op 16 december worden de bioscopen bezet door The Force Awakens, de zevende episode in de Star Wars-saga. De fans slijpen hun lichtsabels, de critici hun messen. Niels Ruëll, de Darth Vader van de redactie: 'The Force is een farce!'

Waarom The Force van Star Wars een farce is

© Jef Boes

Star Wars afvallen, dat doe je niet. Dat is moord op het kind dat je ooit was. Toch als je zoals ik hebt moet pleiten en bleiten om in de vroege jaren tachtig naar A New Hope (1977), The Empire Strikes Back (1980) en Return of the Jedi (1983) te mogen kijken en de rest van dat grauwe decennium al zoemend doorbracht, met een zaklamp als lichtsabel. Maar het moet maar eens gedaan zijn met dat intergalactische gedweep met een ruimtesaga voor tien- tot veertienjarige jongens die mettertijd veel te serieus genomen is door zowel bedenker George Lucas als door de 501 legioenen fans die de franchise claimen met een hardnekkigheid die je doet twijfelen aan het verschil tussen Jedi en jihadi.

Delen

Het moet maar eens gedaan zijn met dat intergalactische gedweep met een ruimtesaga die mettertijd veel te serieus genomen is door bedenker George Lucas én door de 501 legioenen fans die de franchise claimen met een hardnekkigheid die je doet twijfelen aan het verschil tussen Jedi en jihadi

Ben ik een kniesoor die kleine jongens hun pleziertje misgun? Het plezier van de versnelde hartenklop wanneer de eerste noten van de door John Williams geschreven ouverture een machtig avontuur beloven met heroïsche zwaardgevechten, spannende achtervolgingen, fabelachtige decors en meer wonderlijke creaturen dan Pairi Daiza kan betalen. Ik ben een kniesoor die hen dat net wél gunt, maar zich tegelijk afvraagt of die magische ervaring nog mogelijk is, als het moet van papa, die last heeft van onbedwingbare nostalgie. Als de zaal vol zit met pubers van dertig tot zeventig jaar die hun Chewbacca- of Darth Vader-figuren niet uit hun doos halen omdat ze dan hun waarde verliezen. Als het moet van Lego, Hasbro en de rest van de speelgoedindustrie. Als het moet van de oude en nieuwe media, die als willoze clones meestappen in de gewiekste marketingcampagne die de komst van de nieuwe Star Wars drie jaar lang wekelijks onder de aandacht bracht door een tipje van de sluier te lichten, waarna er geen maat stond op het analyseren van elke toegeworpen kruimel informatie. Als het moet van Disney.

Waarom The Force van Star Wars een farce is

© Jef Boes

Van Disney? Van Disney! George Lucas koesterde zijn onafhankelijkheid en ging er prat op dat hij zijn imperium eigenhandig uitbouwde, buiten Hollywood om. Maar die trots slikte de beroerde regisseur en begenadigde entrepreneur in 2012 in voor vier miljard dollar. Zoveel betaalde Disney voor zijn baanbrekende bedrijven in visuele effecten (Industrial Light & Magic) en sounddesign (Skywalker Sound) én de Indiana Jones- en StarWars-franchises. Vier miljard dollar is veel geld. Maar Disney ziet de dingen groot. Na The Force Awakens volgen in 2017 en 2019 nog twee nieuwe episodes. Volgend jaar al brengt Rogue One, de eerste in een reeks spin-offs. Het plan is om van Star Wars een eeuwige franchise à la James Bond te maken en het Star Wars-universum als een supernova te laten uitdijen zoals de superheldenstal van Marvel. Het merk wordt nog meer te gelde gemaakt via speelgoed, games en Yodaslabben met het opschrift 'feed me you must'. Met die 'feed me dollars'-mentaliteit kun je Disney bezwaarlijk tot het kamp van het rebel scum rekenen. Dus wel tot het sinistere Imperial-kamp? Natuurlijk niet, zo simplistisch deelt enkel Star Wars de wereld in goed en kwaad op.

Delen

Het basisidee van Star Wars, een opwindend ruimteavontuur voor jongetjes, is na al die jaren far, far away

Maar de huidige hype is zo groot dat enige bijstand van de Duistere Kracht niet uit te sluiten valt. Massaal veel tickets zijn in voorverkoop aangeschaft terwijl dat geen traditie is in de bioscoopsector. De trailers werden in twee dagen tijd meer dan 26 miljoen keer bekeken en zelfs door serieuze media geanalyseerd zoals de ingewanden van een kip door voodoowaarzeggers. Dat enthousiasme is onwezenlijk als je ook maar even stilstaat bij de sof die de vorige trilogie, Episodes 1-3, was. Iets wat de marketingcampagne angstvallig tracht te verhinderen. The Phantom Menace (1999), Attack of the Clones (2002) en Revenge of the Sith (2005) waren enkel financieel een succes. De dialogen waren nog krakkemikkiger dan we gewend waren van deze populaire vulgarisering van mythes en freudiaanse theorietjes of de mix van filmgenres overgoten met een puriteinse moraal en zweverig geloof in the force. Hayden Christensen slaagde erin nog houteriger te acteren dan Mark Hamill, de originele Luke Skywalker. Zo schattig de Ewoks waren en zo harig Chewbacca, zo irritant was de uit bits en bytes opgetrokken Jar Jar Binks. Tot overmaat van ramp schoten de prequels zelfs visueel tekort.

Waarom The Force van Star Wars een farce is

© Jef Boes

De onoverzienbare grote massa fans schijnt ervan uit te gaan dat alles weer goed komt nu George Lucas opzijgeschoven is ten voordele van J.J. Abrams. De fanboy die Star Trek reanimeerde en de tv-serie Lost in nonsens verdronk, zal het er beter afbrengen. Moeilijk is dat niet. Maar valt er op meer te hopen dan op risicoloze popcornpret? Een terugkeer naar de stoffige fun van A New Hope is niet mogelijk. De Star Wars-fabriek moet meer dan ooit renderen. Het basisidee, een opwindend ruimteavontuur voor jongetjes, is far, far away. Lucas én de fans zijn veel te snel en te fel beginnen te geloven in de verzinsels en de holle mystiek van The Force die met ons is. In de trailer van The Force Awakens is het weer van dat: 'De Kracht. Hij roept je.' Deze Darth Vader adviseert: laat hem roepen. The Force is een farce. Join the dark side!

Star Wars Episode 7: The Force Awakens is vanaf 16/12 te zien in de bioscoop.

Niels 'Darth' Ruëll

Onze partners