Sensationele docu over auteur Salinger

03/09/13 om 16:50 - Bijgewerkt om 16:50

Bron: Knack Focus

Op 2 september werd 'Salinger' in sneak preview vertoond op het Telluride Filmfestival. De documentaire over J.D. Salinger belooft ons een inkijk in het leven van de teruggetrokken schrijver van de bestseller 'The Catcher in the Rye'.

Sensationele docu over auteur Salinger

Op 2 september werd 'Salinger' in sneak preview vertoond op het Telluride Filmfestival. De documentaire over de spraakmakende Amerikaanse auteur J.D. Salinger belooft ons een inkijk in het leven van de teruggetrokken schrijver van de bestseller 'The Catcher in the Rye'. De documentaire werd goed onthaald, maar er klinken ook enkele kritische stemmen die het moeilijk hebben met de agressieve inbreuk op Salingers privacy.
Vliegtuigcrash
Het zag er even naar uit dat het 'Salinger'-team hun idool zou vervoegen in de eeuwige jachtvelden toen hun vliegtuig neerstortte onderweg naar het Telluride Film Festival. Gelukkig kon de piloot een geslaagde noodlanding maken en overleefden alle inzittenden.

Intensieve research
Negen jaar lang deed de regisseur van de documentaire, Shane Salerno, aan research. Hij interviewde maar liefst 150 mensen uit Salingers kringen en dook in de archieven om het mysterie rond de auteur op te heffen. We krijgen verhalen over zijn kindertijd, zijn secure schrijftechniek, zijn romances en zijn teruggetrokken bestaan voorgeschoteld. Voor zijn dood in 2010 zou een documentaire als deze nooit het levenslicht hebben kunnen zien aangezien de auteur zijn privacy zeer hoog in het vaandel droeg. Er gaan dus ook stemmen op dat dit project tegen Salingers levensfilosofie ingaat. Hoewel de sensationele en dramatiserende aanpak her en der wordt bekritiseerd, zijn de meeste critici het erover eens dat de meer dan twee uur durende documentaire inhoudelijk voldoende interessant is om hem toch te bekijken.

Shellshock
Een belangrijk onderdeel van Salingers leven, en dus ook de documentaire, is de impact die Wereldoorlog Twee op de auteur heeft gehad. Volgens Salerno is de Tweede Wereldoorlog dan ook voelbaar in ieder verhaal van Salinger. De auteur werd opgenomen voor shellshock, een aandoening waar hij nooit helemaal van genas. De psychologische trauma's die hij overhield aan de oorlog zorgden ervoor dat hij een succesvol schrijver werd, maar ook dat hij een heremietenbestaan leidde.

Affaires met jonge meisjes
De vriendschap (en later relatie) met Jean Miller is een ander verhaal dat onthuld wordt in de documentaire. Salinger ontmoette Miller toen ze nog maar veertien jaar was. De schrijver was er indertijd dertig. Miller wilde pas na de dood van Salinger vertellen over hun relatie aangezien de schrijver haar gevraagd had hun verleden stil te houden. Na zijn dood zag Miller er geen graten meer in om hun affaire te beschrijven in de documentaire. Hun relatie bleef heel lang puur platonisch en toen ze toch overgingen tot de vleselijke liefde - Salinger ontmaagde Miller - brak hun relatie abrupt af. Jean Miller was niet alleen Salingers geliefde, ze was ook zijn muze. Zo zou Salingers kortverhaal 'For Esmé - With Love and Squalor' geïnspireerd zijn door haar. Salinger zou nog relaties zijn aangegaan met jonge meisjes. Hij vond een onschuld in hen waar hij, net als zijn hoofdpersonage in 'The Catcher', zijn hele leven naar op zoek was.

Superfans

Naast vrienden, collega's en experts laat Salerno ook enkele fans van de auteur aan het woord. Om aan namedropping te kunnen doen, nodigde de regisseur acteurs zoals Edward Norton, Philip Seymour Hoffman en Martin Sheen uit om te praten over hun liefde voor Salinger. Ook de schrijver Tom Wolfe en regisseur Judd Apatow mochten hun ideeën over Salinger uit de doeken doen. De nobele onbekende Michael Clarkson mocht, vanwege zijn extreme devotie voor de auteur, ook zijn verhaal vertellen. Clarkson reed in 1978 naar Salingers woonplaats om met hem over het leven te filosoferen. Salinger stond hier echter niet voor open en zou tegen de fan gezegd hebben dat hij geen raadgever is, enkel een fictieschrijver.

Inspiratie voor moorden 'The Catcher in the Rye' inspireert niet enkel tieners wereldwijd die zichzelf herkennen in het getormenteerde hoofdpersonage, maar ook iets gevaarlijkere figuren. Toen Mark David Chapman, de moordenaar van John Lennon, werd opgepakt getuigde hij namelijk dat hij zich identificeerde met Holden Caulfield. Hij had 'The Catcher in the Rye' bij zich tijdens de moord en was het werk aan het lezen toen de politie hem vond. Chapman wilde de onschuld van Lennon bewaren door hem te vermoorden, net zoals Holden kinderen wilde vangen in het graan om hun te behoeden voor de corruptie van volwassen worden. Chapman interpreteerde het boek echter verkeerd, aangezien Holden later beseft dat hij de volwassenwording van kinderen niet kan stoppen. Ook de moordpoging op Ronald Reagan en de moord op Rebecca Schaeffer zouden gelinkt zijn aan 'The Catcher in the Rye'. De documentaire suggereert dat het voor Salinger erg hard aankwam dat zijn belangrijkste werk moordenaars inspireerde tot zulke gruweldaden.

Postume publicaties
De documentaire besluit met de aankondiging van de publicatie van vijf verhalen die Salinger in de veertigjarige impasse tussen zijn laatste publicatie en zijn dood zou geschreven hebben. Groot nieuws voor alle Salinger-fans dus.

Salerno de stalker
Het is duidelijk dat de regisseur zijn huiswerk meer dan ijverig heeft gedaan. Hij belicht vrijwel iedere kant van Salingers leven en heft het mysterie rond de auteur op. Scott Feinberg noemt Salerno in zijn recensie van 'Salinger' eerder een stalker dan een bewonderaar, omwille van zijn bijna obsessieve research en onorthodoxe manier om aan informatie te komen. Zelfs de filmposter baadt in de sfeer van Salinger met zijn rode kleur en gele letters - het kleurenpallet van 'The Catcher in The Rye'. 'Salinger' komt op 6 september in de Amerikaanse zalen. Wanneer we hem in België te zien zullen krijgen is nog niet bekend, maar er wordt gesproken over een release in 2014. Nog even geduld dus voor de Belgische fans van de mysterieuze schrijver. (LP)


Onze partners