Kuma (Umut Dag): Oost West, Thuis niet zo best

20/03/14 om 13:05 - Bijgewerkt om 13:05

Bron: Knack Focus

De jonge regisseur Umut Dag gluurt in zijn filmdebuut Kuma binnen bij een traditionele, Turkse familie uit Wenen waar niet alleen de generatiekloven diep gapen. Er dreigt ook een interne cultuurclash. Een gesprek.

Kuma (Umut Dag): Oost West, Thuis niet zo best

De Oostenrijks-Koerdische filmmaker Umut Dag gluurt in zijn debuut Kuma binnen bij een traditionele, Turkse familie uit Wenen waar niet alleen de generatiekloven diep gapen. Er dreigt ook een interne cultuurclash wanneer de zieke matriarche voor haar man een tweede vrouw - oftewel Kuma in het Turks - zoekt en dat gearrangeerde huwelijk voor de nodige fricties zorgt. Een gesprek met de jonge filmmaker.

Je komt zelf uit een Turks-Koerdisch gezin. Is de film deels autobiografisch? Dag: Ja en nee. Ik weet natuurlijk hoe het voelt om op te groeien binnen de moslimtraditie en ik weet wat het is om een migrantenzoon te zijn, maar mijn familie was niet zo traditioneel als die uit de film. Ook het idee van een kuma, een tweede vrouw, heb ik verzonnen en enkel van horen zeggen. Je kunt ook niet veralgemenen: er zijn Turken van de vierde generatie die veel conservatiever zijn dan Turken van de tweede generatie en zich veel meer isoleren. Maar mijn film gaat niet over multiculturele problemen: hij gaat over individuele problemen, over mannen en vrouwen, vaders en moeders, dochters en zonen. Ik wil niemand veroordelen. Mijn visie is: leef volgens de regels die je zelf wil, maar respecteer anderen en gun iedereen zijn vrijheid van denken en doen.

Was het, ondanks het feit dat je een paar heikele thema's aanraakt, makkelijk om Turkse acteurs te vinden? Dag: Dat viel mee. Er zijn niet zo veel Turkse acteurs met een acteeropleiding, maar dat was sowieso niet wat ik zocht. Ik zocht echte mensen die personages konden spelen die dicht genoeg bij henzelf stonden. Dat lukte vrij aardig omdat ook veel Turken zich vragen stellen bij hun tradities en bij gearrangeerde huwelijken. We leven niet in een cocon en we staan met beide benen in de westerse maatschappij. Het lastigste was nog: een acteur vinden die een homo durfde te spelen omdat daar in de moslimwereld nog altijd een taboesfeer rond hangt. De acteur die de homo speelt, is een populaire rapper en ik kan je verzekeren: we hebben moeten sleuren om hem te overtuigen. Ik dank hem daarom nog altijd voor zijn moed.

Hoe ben je eigenlijk filmregisseur geworden? Dag: Ik groeide op met tv en deed niks lievers dan naar films kijken, dus dacht ik op een gegeven moment: 'ik wil regisseur worden'. Alleen bleek dat als jongen uit een arbeidersgezin van Koerdische origine niet evident. Ik had net zo goed kunnen zeggen dat ik astronaut wilde worden. Vandaar dat ik eerst zelf wat amateurfilms in elkaar heb geflanst, en bij een filmhuis aan de slag ben gegaan als productieassistent, gewoon om ervaring op te doen, te stelen met mijn ogen en desnoods zelfs koffie te zetten. Pas daarna heb ik me ingeschreven aan de filmacademie. Daar heb ik de coscenariste en -producente ontmoet met wie ik uiteindelijk Kuma heb gemaakt.

Klopt het dat je nog les hebt gekregen van Michael Haneke? Dag: Jazeker. Een strenge leraar maar wel een hele goeie. Eén die meteen ziet waar het fout zit en je dat ook onomwonden zegt. Precies wat ik nodig had. Ik denk dat je zijn invloed in mijn film ook ziet, met die fade-outs en zo, al heb ik natuurlijk nog een lange weg af te leggen vooraleer ik als regisseur ook maar in diens buurt kom.

Dave Mestdach

Onze partners