Grensverleggende poppenspielerei

15/03/10 om 10:17 - Bijgewerkt om 10:17

Bron: Knack Focus

Afgelopen weekend kregen twee cultfiguren uit de onderbuik van de animatie vrij spel op Offscreen: Bruce Bickford en Jiri Barta.

Grensverleggende poppenspielerei

Dit weekend stond het Offscreen filmfestival in Brussel onder andere in het teken van de animatie. Afgelopen donderdag en zaterdag toonde het festival werk van twee grootmeesters van het getekende beeld: de knutselende kluizenaar Bruce Bickford en Tsjechisch tovertalent Jiri Barta.

Monster Road

Donderdag werd de spits afgebeten met de vertoning van Monster Road, een documentaire uit 2005 over leven en werk van de legendarische animatiefilmmaker Bruce Bickford. Die verwierf in de jaren '70 cultstatus door videoclips te regisseren voor de al even legendarische Frank Zappa. De klanktovenaar noemde de beeldtovenaar steevast 'The Amazing Bruce Bickford'. Speciaal voor deze gelegenheid liet Offscreen de cineast trouwens overvliegen uit Amerika. Om de documentaire van een woordje uitleg te voorzien, maar ook om een workshop animatie te komen geven aan de filmstudenten van het RITCS.

In Monster Road volgt journalist Brett Ingram de 'stop-motion'-artiest vijf jaar lang op de voet. Hij dringt binnen in diens 'onderwereld': een studio/garage aan de rand van Seattle, waar Bickford de voorbije veertig jaar zijn geniaal gekke stop-motionwerkjes in elkaar bokste. Met behulp van zeer eenvoudige cameratechnieken en een haast kinderlijke verbeelding creëerde Bickford een uniek universum. Miniscule figuurtjes in klei vechten tegen reusachtige monsters en andere pestkoppen in geheime labo's, martelkamers en jungles. Met veel oog voor detail en nog meer geduld zet Bickford de plasticine poppetjes in beweging. Belangrijk in zijn werk zijn de morphings: elk figuur, detail en decor transformeert voortdurend in een andere creatie. Werelden en dimensies versmelten en slokken elkaar op.

Ingram mengt fragmenten van Bickford's animatiefilms met beelden van zijn dagelijkse beslommeringen. Hij stelt scherp op de donkere, bizarre kantjes van de man, en focust in het bijzonder op zijn relatie met zijn ondertussen overleden vader, een ruimte-ingenieur annex filosoof die op het einde van zijn leven ook nog Alzheimerpatiënt was. Dat vader en zoon een tikje wereldvreemd zijn/waren, om niet te zeggen getikt, zorgt voor de komische noot die deze ietwat chaotische documentaire nodig heeft.

Bekijk de trailer van Monster Road:


In The Attick: Who has a birthday today? Zaterdag was er nog meer poppenspielerei op Offscreeen, met de Belgische avant-première van In The Attic: Who has a Birthday Today?, een huzarenstukje ambachtelijke animatie uit Tsjechië. Het heeft een halve eeuw geduurd vooraleer stop-motiongrootmeester Jiri Barta (hoewel kritisch gewaardeerd voor eerdere pareltjes als Krysar en de kortfilm Golem) weer eens een langspeelfilm financieel van de grond kreeg. En zoals te verwachten en te voorzien was kleurt hij weer heerlijk buiten de lijntjes van de commerciële animatie. Maar het resultaat kan zich moeiteloos meten met de digitale tovenaars van Pixar.

Al van bij de openingsscène dringt zich een warm familie-aan-de-open-haard-gevoel op. Met eenvoudige producten en materialen uit huis, tuin en keuken creëert Barta een grandioze nieuwe wereld, al speelt het verhaal zich slechts op één enkele locatie af: de zolder. Maar Barta stouwt die zolder vol met figuurtjes van klei en afgedankt speelgoed dat hij stop-motiongewijs tot leven wekt. Hij pepert het geheel met handgetekende achtergrondanimatie, echte mensen en hier en daar een vleugje CGI.

Het verhaal in een notendop: de charmante pop Buttercup wordt ontvoerd door de spionnen van "Het Hoofd", de keizer van het zolderrijk die duidelijk op voormalige fascistische wereldleiders is geïnspireerd (voilà: de maatschappijkritische noot!) Dus Buttercup's huisgenoten moeten een heldhaftige reddingsactie op het getouw zetten om uiteindelijk Het Hoofd het hoofd te bieden...

Aanschouw blikken treintjes, stofzuigervliegtuigen, wolken van hoofdkussens en een rol aluminiumfolie als een kolkende tsunami. Het resultaat is kinderlijk in de beste betekenis van dat woord: dromerig, spannend en gewoon grensverleggend goed gemaakt. Eentje voor jong en oud.

Bekijk de Tsjechische trailer van In The Attic:

Andreas Ilegems

Lees meer over:

Onze partners