Dave Mestdach bespreekt 'Das Weisse Band'

Anderhalf jaar na zijn mislukte Amerikaanse huivertrip Funny Games US keert Cannes-habitué Michael Haneke (Code Inconnu, La Pianiste, Caché) terug naar de heimat met dit meesterlijk vertelde annex geregisseerde psychodrama over het reilen en zeilen binnen een dorpsgemeenschap anno 1913.

In deze existentialistische, subtiel beklemmende en haast Bergmaneske variant op de Shyamalan-thriller The Village toont Haneke hoe de verschillende klassen in een broos evenwicht met elkaar samen leven, hoe het dorpje wordt opgeschrikt door enkele bizarre incidenten, hoe God en de burgerij de touwtjes strak in handen houden en vooral: hoe de onbarmhartig strenge onderwijsmethodes zo hun sporen nalaten bij de lokale kinderen.

In die zin is Das Weisse Band (de titel verwijst naar de witte bandjes die stoute kinderen moesten dragen als rituele straf) dan ook niet alleen een studie over de genese van de nazi-generatie - het zijn dezelfde, psychologisch getekende kinderen die in de jaren dertig het Derde Rijk zullen stichten - het is meteen ook een synthese van Haneke's confronterende oeuvre, met zijn exploratie van fysiek en psychologisch geweld, zijn sobere en uitgepuurde regiestijl en zijn indringende mix van naturalisme en abstractie.

Toch zijn er ook de nodige nieuwigheden in het Haneke-canon te bespeuren. Choquante huivermomenten of Brechtiaanse vervreemdingeffecten (zoals in Funny Games of Caché) vallen er bijvoorbeeld niet te bespeuren, terwijl de camera een stuk beweeglijker en de sfeer iets warmer is dan we van de Oostenrijkse meestermisantroop gewend zijn.

Eindbilan: een politiek allegorisch en neo-classicistisch kostuumdrama, inclusief prachtige zwartwitbeelden, aandoenlijk vertolkingen en discrete maar bijna lijfelijk voelbare suspense.

Dave Mestdach

De trailer: