Misterios de Lisboa: Lissabon zien en sterven

26/09/11 om 18:26 - Bijgewerkt om 18:25

Bron: Knack Focus

Het voorlaatste werk van wijlen Raul Ruiz is een superieure soapopera vol geheimen, passie en jaloezie.

Misterios de Lisboa ****

Raul Ruiz met Adriano Luz, Maria Joao Bastos, Ricardo Pereira

Misterios de Lisboa: Lissabon zien en sterven

Een dikke maand geleden - op 19 augustus om precies te zijn - verruilde Raul Ruiz op zeventigjarige leeftijd het tijdelijke voor het eeuwige, al ging dat afscheid in de zelfverklaarde kwaliteitspers geruisloos voorbij. Nochtans staat Ruiz al sinds de jaren zestig te boek als Chili's meest enigmatische regisseur, en draaide hij in totaal meer dan honderd fictiefilms, documentaires en tv-films.

Een van de allerbeste daarvan is Misterios de Lisboa, een zes uur durende serial die - o zoete ironie - vanaf volgende week in de dvd-rekken ligt en waarvan de vier uur durende bioscoopversie straks wordt vertoond op het festival van Gent. In zijn voorlaatste opus uit 2010 keert Ruiz terug naar het negentiende-eeuwse Lissabon om er de turbulente familiegeschiedenis van een rijke bourgeoisclan uit de doeken te doen.

Hoewel de intens filmische serie is gebaseerd op de roman van de Portugese auteur Camilo Castelo Branco liet Ruiz zich minstens evenveel inspireren door Marcel Prousts A la Recherche du Temps Perdu en Charles Dickens' Great Expectations. Het resultaat is namelijk niet alleen een somptueuze familiekroniek in kostuum en korset: onder de melodramatische façade schuilt tegelijk een sociaal-politieke analyse én een complex narratief labyrint dat zijn geheimen slechts plagerig traag vrijgeeft.

Verteller van dienst is Pedro da Silva, een veertienjarige bastaard die op zijn katholieke kostschool wordt gepest, maar kan rekenen op de beschermende soutane van pastoor Dinis. Die laatste blijkt trouwens meer te weten over zijn mysterieuze afkomst dan Pedro zelf, wat het begin blijkt van een kronkelige kroniek met een gevallen gravin, een huurmoordenaar en een zigeuner als prota- annex antagonisten.

Niet alleen de manier waarop Ruiz alle subplots - die zich uitstrekken over meerdere decaden, standen en steden - in en over elkaar laat schuiven verraadt de hand van een meester op de top van zijn kunnen. Ook de opera-achtige mise-en-scène getuigt van absolute klasse, met tal van ingenieuze single takes en travellings die de ruimtes en personages van alle kanten aftasten. Bovendien voegt Ruiz er hier en daar zelfs een droomsequens aan toe, waarmee hij zijn saga onderdompelt in een magisch-realistisch, bij vlagen zelfs surrealistisch sfeertje.

Geen wonder dat zijn mix van sentiment, suspense en salonintriges vorig jaar zowat alle serieuze eindejaarslijstjes haalde in de VS, waar de filmversie beperkt in roulatie kwam. Tenslotte mag Ruiz' vertelling dan wel stevig verankerd zijn in de Portugese geschiedenis, de stilistische en menselijke mysteriën die de revue passeren zijn duidelijk universeel. Een betoverend adieu.

Dave Mestdach

Lees meer over:

Onze partners